Analyse

Crisis of uitdaging? Biden worstelt met lot kindmigranten

President Biden wil van de VS weer een gastvrij immigratieland maken, maar de migranten stromen toe en de cellen van de grens­politie zitten vol met kinderen. Voor die humanitaire puzzel heeft Biden vooralsnog alleen de noodoplossingen van zijn voorgangers.

Een agent van de Texaanse grenspolitie bij Hondurese asielzoekers die zich in het struikgewas verschuilen nadat ze begin deze maand met een vlot de Rio Grande Rivier zijn overgestoken.
 Beeld Reuters
Een agent van de Texaanse grenspolitie bij Hondurese asielzoekers die zich in het struikgewas verschuilen nadat ze begin deze maand met een vlot de Rio Grande Rivier zijn overgestoken.Beeld Reuters

Is het een crisis, zoals de Republikeinen en rechtse media roepen, of hooguit een enorme uitdaging, zoals de regering-Biden het noemt? De afgelopen weken zijn zo veel migranten opgepakt aan de grens tussen de Verenigde Staten en Mexico dat de cellen van de grenspolitie vol zitten met kinderen, dat er haastig naar extra gezinsopvang wordt gezocht, en dat het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Veiligheid een oproep heeft gedaan onder zijn ambtenaren om als vrijwilliger naar het grensgebied te vertrekken om daar te helpen met de logistiek-humanitaire puzzel.

Het oude probleem, maar nu met een nieuwe president. Sterker nog: met een nieuwe president die zichzelf op dit vlak opnieuw probeert uit te vinden. De vraag is nu of zijn oplossingen het probleem niet groter maken.

In februari werden ruim 100 duizend migranten opgepakt langs de zuidgrens. Onder hen waren 9.500 onbegeleide kinderen en 19 duizend vluchtelingen die samen een gezin vormen. De aantallen gaan richting de records van de afgelopen jaren, toen gezinnen (in 2019) en kinderen (in 2014) voor het eerst en masse uit Mexico en Midden-Amerika naar het noorden togen. De getallen voor maart wijzen op een voortzetting van de stijgende trend. Een hoge ambtenaar bij de immigratiedienst stuurde zijn collega’s begin deze maand een mailtje waarin hij zei dat dit jaar de grootste stroom vluchtelingen in twintig jaar wordt verwacht, zo schreef The Washington Post.

Grote ambities

Wat doe je daarmee? Biden heeft grote ambities en wil radicaal breken met zijn voorganger Donald Trump én diens voorganger Barack Obama (en dus zichzelf, als toenmalig vice-president), maar roeit waar het kan nog wel door met de riemen die hij heeft gekregen van hen.

Zo zet hij nog steeds verreweg het grootste deel van de (volwassen) vluchtelingen het land uit naar Mexico, onder het mom van het covid-risico. Dat excuus werd vorig jaar april door de regering-Trump aangevoerd om iedereen buiten te zetten, zelfs asielzoekers. Heel consequent was dat niet: ‘gewone’ bezoekers uit Mexico werden gewoon toegelaten, en de regering-Trump stond verder niet bekend om haar covid-maatregelen.

Toch zijn er ook verschillen tussen Biden en Trump. Mexico weigert sinds vorige maand nog gezinnen op te nemen en Biden heeft zelf besloten geen onbegeleide kinderen meer terug te sturen. Die twee groepen leiden nu tot capaciteitsproblemen bij de opvang.

Zoeken naar opvangruimte

Zo zitten er 3.200 kinderen in cellen van de grenspolitie – ruimtes van beton en staal, met gaashekken als afscheiding, het licht 24 uur aan – in afwachting van onderdak in beter toegeruste opvangplekken van het Office for Refugee Resettlement (ORR). Bijna de helft van hen zit er langer dan de wettelijke limiet van drie dagen, al is het zelden meer dan een week.

De opvang in de kampen, waar nu ruim 8.000 kinderen zitten, is door de pandemie beperkter dan normaal. En hoewel het verblijf ook daar tijdelijk is (de kinderen worden daarna bij familieleden of pleeggezinnen ondergebracht, in afwachting van hun immigratieprocedure), kost het vinden en controleren van die eindbestemmingen wel tijd.

Om de kinderen sneller uit de cellen van de grenspolitie te krijgen, is de regering-Biden op zoek naar meer opvangruimtes. Het oog is onder meer gevallen op Moffett Field, de locatie van een beroemd Nasa-laboratorium in Silicon Valley. Ook worden sinds twee weken weer kinderen gehuisvest in een voormalig woonwagenkamp van oliewerkers in Texas, dat eerder door de regering-Trump in gebruik werd genomen om kinderen onder te brengen. Na protesten werd dat gesloten.

Tweede Ellis Island

De noodoplossing krijgt ook nu weer veel kritiek. ‘Het is niet oké, is nooit oké geweest, zal nooit oké zijn – onder welke regering of partij ook’, twitterde Bidens progressieve partijgenoot Alexandria Ocasio-Cortez. Volgens een woordvoerder van Biden is het de minste van drie kwaden: het alternatief zou zijn om de kinderen terug te sturen naar het land van herkomst, of zonder controle door te sturen naar de volwassenen die ergens in het land op hen wachten.

Een groot verschil met het beleid van Trump: Biden scheidt geen kinderen van hun ouders, althans, niet op de definitieve manier waarop Trump dat deed (wel worden kinderen gescheiden van broers of opa’s, tot kan worden vastgesteld dat die inderdaad familie zijn, wat soms weken kan duren). Trumps beleid was expliciet gericht op afschrikking. Nog steeds zijn ruim 600 van de kinderen niet met hun ouders herenigd.

Met de gezinnen die in groten getale naar de grens komen, heeft Biden verstrekkender plannen. De ouders en kinderen worden nu opgesloten in Dilley en Karnes, twee plaatsen in Texas waar ze hun asielprocedure moeten afwachten. Biden wil die detentiecentra volgens The Washington Post omtoveren tot een soort Ellis Island, het beroemde immigratie-eiland in de baai van New York. De arriverende gezinnen moeten binnen drie dagen worden geregistreerd en dan het land worden ingestuurd, al dan niet met enkelband, in afwachting van hun asielprocedure.

Nieuwe hoop op beter leven

Het tekent de ambitie van Biden, die van de VS weer een gastvrij immigratieland wil maken. Hij heeft de moslimban opgeheven en laat weer mondjesmaat asielzoekers toe. Ook wil hij de elf miljoen immigranten-zonder-papieren die al in het land zijn een pad naar het staatsburgerschap voorhouden. Dat is niet alleen een groot verschil met Trump, maar ook met hemzelf: onder Obama, die de deporter-in-chief werd genoemd, was hij mede-uitvoerder van een hardhandig uitzettingsbeleid.

Die gastvrijheid lijkt een aanzuigende werking te hebben. Naast de armoede, de onveiligheid, de schade van recente orkanen en van de coronapandemie en het reservoir aan vluchtelingen die het afgelopen jaar zijn afgeschrikt door het harde beleid van Trump, blijkt uit verhalen van vluchtelingen ook dat Biden hun hoop op een betere toekomst heeft aangewakkerd. Sommigen dragen zelfs T-shirts met daarop de tekst ‘Biden Please Let Us In’. Roberta Jacobson, Bidens topadviseur voor grenszaken, erkende vorige week dat de stijging in het aantal vluchtelingen deels komt door een ‘significante hoop op een humaner beleid’.

Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden spreken van een ‘aanstaande catastrofe’ aan de grens, en ‘het einde van het concept van een natie’.

Bidens minister van Binnenlandse Veiligheid, Alejandro Mayorkas, zelf immigrant, pleitte vorige week voor geduld bij de vluchtelingen. ‘We zeggen niet dat jullie niet moeten komen. We zeggen dat jullie nú niet moeten komen.’

Meer over