Crèche te duur? Neem een au pair in huis

Vergaderingen lopen uit, op de A4 staat weer file, maar de crèche sluit zo. De combinatie van baan en kind drijft de stress op....

Door Nicole Gommers

Willie Robben (32, Cromvoirt) en zijn vriendin Yvonne Wolfs spendeerden tot vorig jaar maandelijks een klein fortuin aan het kinderdagverblijf. Willie Junior en Rocco gingen drie dagen per week naar de opvang. Dat kostte het stel 1400 euro per maand.

Minder werken was geen optie. Robben: ‘Ik heb een horeca-groothandel. Het werk is veeleisend. Veel ondernemingen organiseren in de avonduren recepties en andere gebeurtenissen. Wij leveren hun de spullen. Ik ben dus vaak op gekke tijden op pad.’

Ook zijn vriendin Yvonne is actief in het bedrijf. De oma’s en opa’s van hun zoons Willie (4) en Rocco (3) kunnen niet oppassen: zij werken zelf ook.

De oplossing kwam in de vorm van de 26-jarige Milagros uit Peru. Milagros is inmiddels al een jaar als au pair bij het gezin in huis. Volgende week vliegt ze terug naar Peru. Het gezin wacht op ‘de nieuwe’, een 18-jarig meisje uit Indonesië.

‘Onze kinderen zijn sinds de au pair er is tweetalig geworden. Ze doet veel leuke dingen met de kinderen en wij hebben onze handen vrij als er gewerkt moet worden. We willen niet meer zonder’, zegt Robben.

Hij dacht altijd dat een au pair weggelegd was voor bewoners van de villawijk. ‘Dat klopt niet. Als ik alle kosten bij elkaar optel, ben ik zo’n vijfhonderd euro per maand kwijt aan de au pair.’ Dat is een stuk minder dan het bedrag op de nota’s die het kinderdagverblijf voorheen stuurde.

Volgens Jack Hompes, voorzitter van de brancheorganisatie Nederlandse Au Pair Organisatie (NAPO) is het inmiddels gebruikelijk een au pair in huis te halen. In 2005 plaatsten bij de brancheorganisatie aangesloten au pair-bureaus vijfduizend au pairs in gezinnen. In het eerste half jaar van 2006 nam de vraag naar au pairs met bijna 19 procent toe.

Populair dus, die au pair, maar wat doet die dame (of in een sporadisch geval een heer) eigenlijk? Een au pair woont maximaal een jaar bij een gastgezin en zorgt voor kinderopvang. Dat is de hoofdtaak. Daarnaast mag het gastgezin de au pair, die maximaal dertig uur per week werkt, vragen ’s avonds op te passen en lichte huishoudelijke taken te verrichten.

Officieel heet het dat de au pair op ‘culturele uitwisseling’ is. Het is dus geen personeelslid aan wie salaris wordt betaald. Wel zorgt het gastgezin voor kost, inwoning en zakgeld.

En die inwoning kan natuurlijk een enorm nadeel zijn. Want je hoeft dan geen villa te bezitten om een au pair te kunnen betalen, het gastgezin moet wel een kamer overhebben waar ze kan slapen, liefst met enig comfort. Om nog te zwijgen van de aanslag die een au pair doet op de privacy: naakt door het huis rondrennen is er niet meer bij en niet iedereen staat te springen om zijn badkamer en wc te delen met een relatieve vreemde.

Nog zo’n potentieel nadeel: een au pair kan nog zo veel van kinderen houden en nog zo lief zijn, ze is geen professional. De leidsters op het kinderdagverblijf zijn dat wel. Zij hebben een diploma voor de verzorging van kinderen op zak, hebben tientallen kinderliedjes op hun repertoire staan, weten hoe je gekolfde moedermelk moet opwarmen, kennen de laatste inzichten over de maatregelen tegen wiegendood op hun duimpje en weten dat je een baby nimmer door elkaar mag schudden.

Behoefte aan flexibiliteit is volgens Hompes de hoofdreden waarom gezinnen die wel een kamer overhebben en het nooit meer naakt rondrennen geen punt vinden, een au pair in huis halen: ‘Bij het kinderdagverblijf wordt je geacht je kind op tijd te halen. Dat is vaak niet haalbaar met een baan. Vergaderingen lopen uit, of er staat file.’

Dat een au pair in huis elitair en duur is, veegt Hompes van tafel: ‘Tegenwoordig is het bijna elitair om je kind naar een crèche te brengen. Vooral sinds de invoering van de nieuwe Wet Kinderopvang in 2005 is het kinderdagverblijf bijna onbetaalbaar geworden.’ Mensen uit alle lagen van de samenleving weten de au pair-bureaus te vinden, zegt Hompes: ‘Van vrachtwagenchauffeurs tot managers.’

Die populariteit brengt ook ellende mee. Niet iedereen regelt alles volgens het boekje, zoals Willie Robben en zijn vriendin deden. Zij schakelden een au pair-bureau in, maar vele gastgezinnen en aspirant-au pairs hebben daar geen trek in.

Ze leggen via internet direct contact met meisjes. Door geen gebruik te maken van het au pair-bureau, hoeven ze geen bemiddelingskosten (zie kader) te betalen. Sommigen laten hun au pair illegaal overkomen. Dat scheelt behoorlijk in de portemonnee.

Hompes vindt dat dom – niet verwonderlijk gezien zijn functie. ‘Een betrouwbaar bureau maakt een match tussen au pair en gezin. Ze werken met partnerbureaus in het land van herkomst, die de meisjes screenen. Er worden medische tests gedaan.’

Dat is nodig, zegt Hompes, want ‘sommige au pairs komen met verkeerde motieven naar Nederland.’ Om een man te vinden, bijvoorbeeld, of om mee op vakantie te kunnen met het gezin.

Hompes kent trieste gevallen: ‘Een gastgezin haalde via een direct-matching-site een meisje uit Canada naar Nederland. Het gezin betaalde haar ticket à 1500 euro. Na vier dagen besloot deze dame dat ze het toch niet naar haar zin had in Nederland, en vertrok.’ Gevolg: geen au pair, geld kwijt en geen poot om op te staan.

Marielys Avila (34, Den Bosch) zegt een au pair nodig te hebben om te kunnen presteren op haar werk. Dertien jaar geleden regelde ze op eigen houtje haar eerste au pair. ‘Ik wilde iemand om voor mijn pasgeboren dochter te zorgen. Ik haalde een meisje uit Spanje.’

Avila is sindsdien zeer gehecht geraakt aan het fenomeen. Toch bleek een carrière –Avila is inmiddels zelf eigenaar/directeur van een au pair-bureau– moeilijk te combineren met de zorg voor haar dochter. Shannen is inmiddels 13 jaar en nog steeds komt er ieder jaar een nieuwe au pair.

Avila had onder meer meisjes uit de voormalige Oostbloklanden, Mexico, Venenzuela en Afrika in huis. Avila bewaart slechte herinneringen aan een meisje uit Hongarije. ‘Haar moeder was net overleden, maar dat had ze niet verteld. Ze bleek gedeprimeerd.’

Een au pair die snotterend achter het aanrecht stond was voor de dochter niet leuk. ‘Kinderen maken lawaai, rennen door huis. Dat trok dit meisje niet. Het gevolg was dat ze tegen mijn dochter begon te schreeuwen.’ Exit Hongaarse.

Toch zijn de ervaringen van Avila positief: ‘Een au pair biedt mij flexibiliteit die ik niet heb op een crèche. Met onze drukke banen hebben we geen tijd ons kind vier keer per dag naar school te brengen, naar ballet en naar zwemmen.’

Op en neer rennen veroorzaakt stress, vindt Avila. ‘Als ik weer laat van mijn werk kom, maak ik me nergens zorgen over. Mijn dochter heeft dan al gegeten, gedoucht en zit te wachten op mama. Wat overblijft, is quality time.’

Meer over