'Creatieve therapie is blijven steken in de jaren zeventig'

De hbo-opleidingen creatieve therapie zijn veel te veel blijven hangen aan het gedachtegoed van de jaren zeventig. Tegenover studenten wordt gedaan alsof langdurige therapieën, zelfontplooiïng en 'persoonlijke groei' nog steeds gemeengoed zijn in de geestelijke gezondheidszorg, terwijl die in de praktijk al hebben plaatsgemaakt voor kortlopende behandelingen....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Docenten weigeren volgens de commissie zelfs hun programma aan te passen. De opleidingen zijn daardoor in een isolement terechtgekomen, wat nadelig is voor de studenten. De aandacht voor de kunstvakken is bovendien groter dan die voor therapeutisch inzicht. De meeste studenten komen daardoor slecht voorbereid op de arbeidsmarkt terecht.

De visitatiecommissie vindt het hoog tijd dat de opleidingen zich vernieuwen en hun programma afstemmen op de praktijk. De kwaliteitscontroleurs verbazen zich erover dat dit nog niet is gebeurd. Blijkbaar lukt het de faculteitsdirecties niet om de nogal eigenzinnig opererende docenten op een ander spoor te zetten.

De enige opleiding die zich enigszins aan de tijdgeest heeft aangepast, is de relatief jonge studierichting creatieve therapie van de Christelijke Hogeschool Noord-Nederland in Leeuwarden. De opleiding werkt intensief samen met de studierichting sociaal-pedagogische hulpverlening.

Leeuwarden scoort op meer onderdelen goed: al vroeg in de opleiding gaan leerlingen op stage, waardoor ze een duidelijk beeld krijgen van hun toekomstige beroep. De kwaliteit van de afgestudeerden is volgens de instellingen redelijk. Na het eerste jaar wordt er goed geselecteerd, waardoor er na de propedeuse nog maar weinig studenten uitvallen. Alles bij elkaar belandt de opleiding daarom als enige in de categorie redelijk van de Volkskrant-ranglijst.

Heel anders is het beeld aan de opleidingen van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, de Hogeschool Limburg en de Hogeschool van Utrecht. Het niveau van deze opleidingen is volgens de commissie echt beneden de maat. De doelstellingen zijn vaag en achterhaald, het onderwijs is onsamenhangend en heeft te weinig diepgang. Door docenten samengestelde readers zijn van slechte kwaliteit. De normering van het afstudeerwerk is zeer subjectief.

Studenten kunnen vaak lang doormodderen. Na de propedeuse haakt nog bijna eenderde af. Jongeren van deze opleidingen komen slecht voorbereid op de arbeidsmarkt. Volgens werkgevers hebben afgestudeerden uit Heerlen nauwelijks een idee van wat het betekent therapeut te zijn en hoe ze met cliënten moeten werken.

De Hogeschool van Utrecht produceert bovendien misleidende voorlichtingsfolders. Het werkgelegenheidsperspectief wordt veel te rooskleurig voorgesteld.

Over de kansen op een baan bestaat enige onduidelijkheid. De voorspellingen van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt in Maastricht zijn voor de sociale sector tamelijk goed, maar creatieve therapie wordt als zelfstandig beroep niet onderzocht. De arbeidsmarkt-monitor van de HBO-Raad doet dat wel, en de uitkomsten van dat onderzoek zijn niet erg hoopvol.

Beginnende creatief-therapeuten verdienen met 2200 gulden per maand erg weinig in vergelijking met andere hbo-afgestudeerden. Bovendien werken veel creatief-therapeuten onder hun niveau: slechts 46 procent heeft een baan waarvoor hbo vereist is.

Meer over