Creatieve citaten prijzen musical '3 Musketiers' aan

Het is niet voor het eerst, zo verzekert de persvoorlichter van Joop van den Ende Theaterproducties, maar het valt misschien op omdat het een advertentie is bij zo'n grote voorstelling....

Van onze verslaggever Pablo Cabenda

In het bij elkaar geharkte rapport kreeg elk citaat een plus of min. Opdat de lezer weet dat 'theatraal gearrangeerde routinepop' iets slechts is en 'Tooske Breugem zingt en acteert boven verwachting goed' iets goeds. Een vlaag van consciëntieuze openhartigheid? 'We wilden gewoon een compleet beeld geven van de meningen die in de kranten staan', zegt een promotiedame.

'Ik vind het wel slim dat ze het zo hebben aangepakt. Het is natuurlijk niet vol te houden dat 3 Musketiers jubelend is ontvangen. Door al die plusjes en minnetjes tegen elkaar af te zetten, maak je van 3 Musketiers opeens een controversieel stuk en prikkel je het publiek om zelf te gaan kijken', merkt Henk van Gelder op, die de musical recenseerde voor NRC Handelsblad. Zijn opmerking dat Bastiaan Ragas als d'Artagnan een 'blonde hartendief' neerzette werd in de advertentie als aanbeveling opgenomen tussen twee héééle kleine minpuntjes. Terwijl zijn uitgesproken negatieve recensie, hartendief of niet, geen reclame is voor 3 Musketiers.

En zo werd de Van den Ende advertentie een mooi voorbeeld van 'creatief citeren': het met de grootst mogelijke dichterlijke vrijheid uit recensies putten op zoek naar alles dat gunstig kan worden opgevat. Maar er zijn grenzen. Het gaat het er niet zozeer om de waarheid geweld aan te doen als wel haar licht te kneuzen, onder het motto 'Het staat er toch?!'.

Filmrecensent Bart van der Put schreef in Het Parool over de film Maybe Baby: 'Van aanstekelijke romantiek is geen sprake'. De distributeur RCS onthield daarvan alleen: 'aanstekelijke romantiek'. André Nientied, van De Nieuwe Revu beschreef in zijn recensie van My Big Fat Greek Wedding de aanloop naar de productie als het Sprookje van het jaar. De film zelf vond hij een matige comedy. De distributeur 'vergiste' zich en plots was My Big Fat Greek Wedding zelf het 'sprookje van het jaar'.

Niets vergeleken bij de wildgroei aan creatieve citaten die verschijnen op de plek waar uit de context citeren de norm is: de achterflap. Literair recensent van de Volkskrant Arjan Peters noemt ze 'vrolijke leugens'. Directeur Oscar van Gelderen van Vassallucci ziet bij collega's wel eens zinnen voorbij komen waarvan hij denkt 'tja'. Toch permitteert hij zich ook wel eens een vrolijke leugen. 'Maar hoogstens eenmaal per jaar.'

En in plaats van de woorden van de criticus te verzachten slaat hij ze er soms ook keihard mee om de oren. Toen Khalid Boudou's Schnitzel Paradijs in 2001 uitkwam, schreef Peters 'om dit dwarrelproza fris te noemen moet je stront in beide ogen hebben.' Van Gelder plaatste die opmerking tegenover zeven quotes uit positieve recensies en concludeerde vervolgens in een advertentie in De Groene Amsterdammer: 'Wie heeft er nu eigenlijk stront in beide ogen?'

Peters zegt wel gecharmeerd te zijn van de brutaliteit van Vassalucci. 'Critici kunnen wel eens klagen dat hun werk er niets toe doet. Zo wordt er in elk geval wel iets mee gedaan.'

Meer over