Craxi's strafblad is langer dan zijn staat van dienst

Voor een politiek leider met een lange staat van dienst was de socialist Bettino Craxi opmerkelijk impopulair. In 1993 scholden de Romeinen hun oud-premier uit voor dief en gooiden hem honend muntstukjes toe....

ZELF mocht hij zich graag vergelijken met de grote Italiaanse dichter Dante. 'U weet toch hoe de republiek Florence zich ontdeed van zijn vijand Dante? Met valse aanklachten voor nepotisme en afpersing. Dante stierf als balling in Ravenna. Hij kwam nooit meer thuis', zei Bettino Craxi in 1998 tegen een Britse journaliste. Ze was de vroegere Italiaanse regeringsleider komen interviewen in zijn zelfgekozen ballingsoord, een witte villa aan het Tunesische strand van Hammamet.

De socialist Gianni De Michelis, die zijn partijgenoot in de jaren tachtig als minister van Buitenlandse Zaken diende, trok gisteren een prozaïscher vergelijking. 'Ik sta versteld van de overeenkomst met Kohl, die werd gedwongen af te treden' (als erevoorzitter van de Duitse CDU, red.), was zijn commentaar bij het bericht van Craxi's dood.

Beide vergelijkingen betreffen een figuur van historisch formaat die door zijn eigen, al dan niet bewezen, financiële malversaties in het verderf wordt gestort.

Ook Bettino Craxi, in 1934 in Milaan geboren als zoon van een Siciliaanse advocaat, meende dat het lot hem had voorbestemd om als een groot staatsman de geschiedenis in te gaan. Hoewel de socialistische PSI, waarvan hij sinds 1976 de leider was, altijd in de schaduw van de oppermachtige christen-democraten en de veel grotere communistische partij moest opereren, koesterde hij de ambitie de eerste socialistische premier van Italië te worden.

Na een mislukte formatiepoging in 1979 lukte het hem in 1983 inderdaad regeringsleider te worden van een coalitie met christen-democraten, sociaal-democraten, republikeinen en liberalen. En niet alleen dat. Hij wist bovendien drieënhalf jaar in het zadel te blijven, waardoor hij in Italië, met zijn razendsnel wisselende coalitieregeringen, nog altijd te boek staat als de premier met de langste staat van dienst.

Het was Craxi's bedoeling Italië eindelijk een moderne, efficiënte regering te geven. Maar zijn bewind zal vooral bekend blijven om zijn corruptie. Onder de bewezen zaken waarvoor hij is veroordeeld, zijn die van de verzekeringsmaatschappij SAI die hem smeergeld betaalde voor een contract met het staatsenergiebedrijf ENI, en van de bedrijven die Craxi en zijn partij douceurtjes toestopten om te mogen meewerken aan de nieuwe metro van Milaan.

Veelzeggend is de samenvatting van Craxi's staat van dienst in de International Who's Who. De hoogtepunten in zijn politieke carrière zijn snel vermeld: 'secretaris-generaal Socialistische Partij van Italië 1976-'93; vice-president Socialistische Internationale 1977; premier van Italië 1983-'87.

Maar dan het strafblad: 'aangeklaagd wegens corruptie 1994; bij verstek veroordeeld tot achtenhalf jaar gevangenis voor fraude juli 1994; bij verstek veroordeeld tot nog eens 18 jaar gevangenis voor corruptie 1996; gedaagd voor proces met Silvio Berlusconi 1996; proces wegens verduistering van geld voor Derde Wereld november 1996; bij verstek veroordeeld tot vier jaar gevangenis plus boete van 8 miljoen lire wegens overtreding wet op partijfinanciering juli 1997.'

Sommige processen liepen nog op de dag van zijn dood. Maar de faxapparaten in Rome en Milaan zullen geen woedende teksten uit Hammamet meer uitspuwen.

Meer over