CPB: belastingstelsel kan veel eenvoudiger

De Belastingdienst moet voortaan het werkelijk behaalde rendement op vermogen belasten, in plaats van uit te gaan van een fictief rendement, zoals nu. Ook moet de eigen woning als vermogen worden belast. Fiscaal vriendelijk sparen voor pensioen moet worden beperkt en ook gepensioneerden moeten AOW-premie gaan betalen. Al met al moet ondernemingswinst, rente, dividend, vermogenswinst, royalty's en het eigen huis allemaal op dezelfde manier worden belast.

CPB: De Belastingdienst moet voortaan het werkelijk behaalde rendement op vermogen belasten, in plaats van uit te gaan van een fictief rendement, zoals nu. Ook moet de eigen woning als vermogen worden belast. Fiscaal vriendelijk sparen voor pensioen moet worden beperkt en ook gepensioneerden moeten AOW-premie gaan betalen.Beeld anp

Dit zijn enkele voorstellen van het Centraal Planbureau in een gisteren verschenen advies aan het kabinet over de belasting van inkomen uit kapitaal. Het stelsel daarvoor typeert de rekenmeester van het kabinet nu als 'een lappendeken van gefragmenteerde en complexe heffingen'. Daardoor laten mensen en bedrijven beslissingen over hun vermogen afhangen van belastingregels. Dat vindt het CPB slecht voor de economie en leidt ertoe dat Nederlanders het fiscale stelsel als onrechtvaardig ervaren.

Het CPB-advies komt op een pikant moment. Het kabinet had plannen om het hele belastingstelsel te herzien, maar kwam daarvan terug omdat de noodzakelijke steun van de oppositie ontbrak. Het meest verregaande voorstel dat het wel haalde gaat over de vermogensbelasting. Maar voor dat plan komt het CPB nu met een veel verdergaand alternatief.

Nu wordt vermogen belast op grond van een fictief percentage dat het rendement van alle vermogenscategorieën moet verbeelden. Omdat spaargeld minder op zou leveren dan bijvoorbeeld beleggingen gaat het nu voorliggende kabinetsvoorstel uit van verschillende rendementspercentages. Maar die zijn nog steeds fictief en liggen jaren vast.

Staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën.Beeld anp

'Reële opbrengst valt niet te belasten'

Het CPB vindt het veel eerlijker en efficiënter om de echt behaalde opbrengst van vermogen te belasten. Dat kan ook, zegt het CPB, want financiële instellingen zijn verplicht die gegevens te leveren. En dankzij verregaande digitalisering kan de fiscus die data ook vrij eenvoudig verwerken.

'Klopt niet', zegt staatssecretaris Wiebes daarover. Hij is verantwoordelijk voor de Belastingdienst en heeft ook tot zijn eigen verrassing geconstateerd dat het belasten van werkelijk behaald rendement onmogelijk is. Althans nu, over drie jaar gaat Financiën weer eens kijken.

'Naarmate je er dieper induikt blijkt dat het onuitvoerbaar is', zei Wiebes op Prinsjesdag. 'Er zijn bijvoorbeeld vijf verschillende manieren om het reële rendement op onroerend goed vast te stellen.' Maar bevreesder is de bewindsman voor de belastingontwijking die volgt op het belasten van werkelijk rendement.

Daarvoor is immers een peildatum nodig, legde Wiebes uit, en vermogenden kunnen zo schuiven met hun geld dat ze op die datum een dag arm als kerkratten zijn. 'Dat gebeurde tot 2001 toen het huidige systeem inging. Dat heeft voor een geweldige erosie van belastinginkomsten gezorgd.'

'Nog niet het begin van een oplossing'

D66 vindt de belastingplannen van het kabinet 'nog niet het begin van een oplossing', zei Tweede Kamerlid Steven van Weyenberg. Hij ervaart het onderzoek van het CPB als een steun in de rug voor de oproep van D66 om wel iets te doen aan het belastingstelsel. 'Dat moet eenvoudiger, minder verstorend en efficiënter.'

Ook de Algemene Rekenkamer riep het kabinet hiertoe deze week op. De controleur van de rijksfinanciën wil dat Kamer en kabinet blijven zoeken naar manieren om het Nederlandse belastingstelsel te vereenvoudigen en beter uitvoerbaar te maken voor de Belastingdienst.

Volgende week, tijdens de zogenoemde Financiële Beschouwingen met minister Dijsselbloem en Wiebes zal gedebatteerd worden over de vraag of een belastingherziening alsnog mogelijk is.

Meer over