Nieuws

Coup dreigt in Armenië: premier ‘niet in staat adequate beslissingen te nemen’

In Armenië is het directe aftreden van premier Nikol Pasjinjan geëist door het leger. Pasjinjan zelf weigert te vertrekken en spreekt van een ‘poging tot militaire staatsgreep’. Hij heeft zijn aanhangers gevraagd de straat op te gaan en zodoende de democratie te beschermen.

De Armeense premier Nikol Pasjinjan tijdens een demonstratie.   Beeld AP
De Armeense premier Nikol Pasjinjan tijdens een demonstratie.Beeld AP

‘Nikol, verrader!’, en: ‘Nikol, treed af!’, klonk het tot die tijd veelvuldig in de Armeense hoofdstad Jerevan, aldus de vele filmpjes die donderdag circuleerden op sociale media. Na de eis van het leger dat hij af moest treden, namen grote groepen tegenstanders de straten van Jerevan over en blokkeerden het verkeer.

Het leger zelf had zich donderdagmiddag nog niet laten zien, waardoor er vooralsnog geen sprake is van een daadwerkelijke staatsgreep.

Controversiële vredesovereenkomst

De chaos van donderdag is het uitvloeisel van de al sinds november oplaaiende demonstraties vanwege de vredesovereenkomst die Pasjinjan toen sloot met buurland Azerbeidzjan. Die overeenkomst volgde op een bloedige, zesweekse oorlog tussen beide landen, met als inzet de controle van de grensregio Nagorno-Karabach. Armenië verloor die oorlog, waardoor Pasjinjan zich gedwongen voelde grote stukken van het grondgebied af te staan.

Veel Armenen zagen die actie als puur verraad. Zij vinden dat Nagorno-Karabach een fundamenteel onderdeel vormt van Armenië en dat Pasjinjan er veel te makkelijk afstand van heeft gedaan. Niet voor niets werd vrij snel na het sluiten van dat verdrag het parlement bestormd door een woedende menigte en later zelfs een poging tot een staatsgreep verijdeld, net als een plan om Pasjinian te vermoorden.

De eis van het leger zou wel eens grote gevolgen kunnen hebben voor het Kaukasusland. Het is pas twee jaar geleden dat Pasjinjan, bij de eerste democratische verkiezingen uit de Armeense geschiedenis, tot premier werd verkozen. In de zogeheten Fluwelen Revolutie die daaraan vooraf ging, wist Pasjinjan duizenden landgenoten te mobiliseren en zo, op geweldloze wijze, een einde te maken aan de macht van de vermogende oligarchen die de politiek en economie tot dat moment domineerden. Indien hij nu gedwongen wordt af te treden, bestaat de kans dat de leiders van toen weer terugkeren.

null Beeld
Beeld

Rakettenruzie

De ruzie met het leger begon toen Pasjinjan zich vorige week in een interview laatdunkend uitliet over de door Rusland geleverde raketten waar zijn leger het in de oorlog tegen Azerbeidzjan mee moest doen. Die zouden volgens de premier maar in 10 procent van de gevallen ontploffen, waarschijnlijk omdat ze gemaakt waren in de jaren tachtig.

Een van zijn generaals vond die opmerking dom. Vanwege de oorlog met Azerbeidzjan en een al bijna even groot conflict met het tweede buurland Turkije, is Armenië eigenlijk al dertig jaar lang zowel militair als economisch gezien afhankelijk van Rusland. Daarom zei de generaal in kwestie dat Pasjinjan beter ontslag zou kunnen nemen.

Pasjinjan reageerde woest op die opmerking en besloot direct de hoogste generaal in dienst te ontslaan. De ruzie die daarop volgde, leidde donderdag tot de eis van het leger af te treden omdat ‘de premier en regering van Armenië niet in staat blijken adequate beslissingen te nemen in deze voor het Armeense volk noodlottige crisissituatie’.

Meer over