Cosmetica

AMPER DRIE weken nadat VVD-minister Dijkstal van Binnenlandse Zaken en de vakbonden een nieuwe cao sloten voor de 112 duizend werknemers bij het rijk, is het akkoord alweer bijgesteld....

Dat is niet zo vreemd. Het rijk heeft de afgelopen tien jaar steevast betoogd dat ambtenaren eenzelfde onderhandelingspositie behoren te hebben als andere werknemers. Maar in de praktijk is daarvan maar bitter weinig terechtgekomen.

Te vaak bleek de werkgever, de minister van Binnenlandse Zaken, niet in staat afstand te nemen van zijn andere rol, die van de politicus. De politicus Dijkstal heeft ingestemd met een bezuiniging van anderhalf miljard gulden op het overheidspersoneel. De werkgever Dijkstal heeft dat in de cao-onderhandelingen terecht niet als zodanig ingebracht, maar omdat de bezuiniging wel boven de markt hing, heeft het overheidspersoneel afgelopen weken geëist dat werkgever Dijkstal garandeert dat minister Dijkstal niet snoeit in de formatie om zo zijn bezuiniging binnen te halen.

De vier centrales hebben die angst onder hun leden onderschat. Zij namen genoegen met de onuitgesproken toezegging van de minister dat de uren die vrijkomen als de ambtenaren twee uur korter gaan werken, voor de helft worden herbezet met nieuw personeel. Of, en dat ligt meer voor de hand, dat de vrijkomende uren worden gebruikt om overtollig geworden ambtenaren aan het werk te houden.

De in de cao afgesproken arbeidstijdverkorting leidt tot een besparing van 6000 arbeidsplaatsen. Dijkstal wil de helft daarvan gebruiken om ambtenaren die door een reorganisatie overtollig worden, in dienst te houden. De centrales voor het overheidspersoneel vonden dat genoeg. Hun leden, door tien jaar bezuiniging en inkrimping wijs geworden, waren minder snel tevreden.

Zij wilden een keiharde garantie dat korter werken niet leidt tot minder werkgelegenheid, laat staan tot gedwongen ontslagen. Zo ver is het ook in de nieuwste overeenkomst niet gekomen. Maar het is tactisch slim dat de minister nu bereid bleek gedwongen ontslagen waar mogelijk te vermijden. Kennelijk heeft alleen al de dreiging van stakingsacties geleid tot verdere toezeggingen op papier.

Deze cosmetische oplossing moet centrales en minister aan het denken zetten. Het zou goed zijn als ze de komende twee jaar gebruiken om het geschonden vertrouwen van de werknemers in hun baas te herstellen. Daarna kan alsnog een echte cao worden afgesloten.

Meer over