Corrie Vogelaar (1929-2017) was een feministische boerin met zakeninstinct

Corrie Vogelaar, de moeder van voormalig minister Ella Vogelaar, was een voorvechter voor zeggenschap van vrouwen in het boerenbedrijf.

Corrie Vogelaar Beeld
Corrie VogelaarBeeld

Corrie Vogelaar-Hanse vertelde het zo mooi in de film Georgica, die vorig jaar nog te zien was op het filmfestival in Utrecht. Een boer zit het hele jaar met zijn handen in de klei of onder de koeien. Dat doet hij met veel passie, maar hij weet pas achteraf of hij wat heeft verdiend.

Slim kind

Het was de laatste keer dat veel mensen haar zagen. Ze overleed 28 december in Swifterbant in de Flevopolder. In mei stierf haar echtgenoot, Piet Vogelaar. Hun dochter, voormalig minister Ella Vogelaar, sprak op de uitvaart over een bijzondere vrouw. 'Ze was boerin in hart en nieren, maar ook een feministe.' Het was daardoor niet eenvoudig om haar man of haar kind te zijn, zo bekende ze. Ze had uitgesproken meningen en stelde hoge eisen aan zichzelf en haar omgeving. Onder het pseudoniem 'Vrouw van Echtveld' had ze jarenlang een column in het Agrarisch Dagblad. Ze was volgens Johanna Schuurman-Pos, zelf ook boerin, zeer actief in het bestuur van de organisatie van kritische boerinnen - Landelijke Boerinnen Belangen - die vooral opkwam voor kleine boeren. Zo werd gestreden tegen de verhandeling van de melkquota waarvan vooral de rijke boeren zouden profiteren.

Ze werd als Corry Willy Hanse geboren in het Zeeuwse Bruinisse. Ze bleek een slim kind te zijn. De dorpsonderwijzer klopte daarom aan bij haar ouders en zei dat ze na de lagere school naar de hbs zou moeten gaan. 'Wat krijgen we nu?' riep haar vader nijdig: 'Corrie, die moet leren kroten koken en luren wassen. Als het nu een jongen was.'

De hbs was niet voor haar weggelegd. Wel mocht ze verschillende cursussen gaan doen, vooral economische. In 1949 trouwde ze met Piet Vogelaar, boer in Sint Philipsland. Ze wilde economisch onafhankelijk zijn. Daarom vormde ze een maatschap met haar man en zorgde ervoor dat in de boekhouding van het bedrijf een bedrag werd gereserveerd voor haar werk. 'Die mannen willen wel dat hun vrouw d'r handen gebruikt en eventueel ook nog haar hersens, maar meebeslissen... vergeet het maar', zei ze strijdvaardig.

Ze hield zelf varkens en de biggen werden door haar verkocht. Bij een dispuut met een veehandelaar over het gewicht van de biggen stelde ze voor een weddenschap af te sluiten. 'Als zij gelijk had, zou hij de dubbele prijs betalen. De molenaar werd erbij gehaald om als onafhankelijke derde de biggen te wegen. Ma won', zegt Ella Vogelaar.

Het bedrijf noch de vier kinderen die er kwamen, beletten haar maatschappelijk actief te worden. In de jaren vijftig en zestig manifesteerde zij zich al bij de Christelijke Plattelandsvrouwen, waarvan ze presidente werd. Op de zomertoogdag van de CBTB (de Christelijke Boeren- en Tuindersbond) in 1971 hield zij als eerste vrouw een toespraak voor de agrariërs en vele boerenbonzen, onder wie toenmalig Europees Commissaris voor Landbouw Sicco Mansholt.

In dat jaar kreeg de familie Vogelaar een nieuwe boerderij in de Flevopolder toegewezen. Daar ontving ze regelmatig buitenlandse delegaties, waaronder een Russische onder leiding van presidentsvrouw Jeltsina. Ze raakte in de jaren tachtig betrokken bij de oprichting van het platform Landelijke Boerinnen Belangen, een hechte vriendinnengroep die zich verzette tegen de groeidwang en de vele maatregelen waarmee Brussel en Den Haag de agrarische sector probeerden te reguleren.

Van het zogenoemde Kritisch Landbouw Beraad werden later ook de eerste bioboeren lid. Vanaf midden jaren negentig kreeg ze enkele tia's en werd ze meer zorgafhankelijk. Maar tot ver na de eeuwwisseling bleef ze actief.

Meer over