nieuws

Coronavaccins maken beloften waar: prik beschermt 94 procent tegen overlijden

Het grootschalig vaccineren van 75-plussers heeft in de eerste twee maanden al geleid tot een ‘forse reductie’ van vooral ernstige corona, blijkt uit de eerste officiële analyse. Tegen ziekenhuisopname en tegen overlijden beschermt het vaccin zelfs 94 procent.

 Een 90-plusser wordt ingëent tegen corona in Apeldoorn. ‘Wat toch vooral opvalt is de ongekend hoge bescherming, zelfs bij heel oude mensen.’  Beeld ANP
Een 90-plusser wordt ingëent tegen corona in Apeldoorn. ‘Wat toch vooral opvalt is de ongekend hoge bescherming, zelfs bij heel oude mensen.’Beeld ANP

De vaccinatiecampagne in Nederland heeft het aantal coronagevallen bij ouderen al in de eerste twee maanden ruimschoots gehalveerd. Ook het aantal ziekenhuisopnames en sterfgevallen kelderde, veel meer dan bij ouderen die nog niet waren ingeënt. Toch beschermen de vaccins niet volledig: nog altijd overleden er zes ouderen die al compleet waren gevaccineerd.

Dat blijkt uit de eerste officiële wetenschappelijke analyse van de vaccinatiecampagne onder 75-plussers, tot en met half mei. De cijfers bewijzen zwart op wit dat grootschalige vaccinatie bij ouderen ‘een forse reductie’ van vooral ernstige corona oplevert, aldus de RIVM-wetenschappers in hun rapport.

null Beeld

De vaccins blijken goed te werken: drie weken na de tweede dosis is het aantal positieve tests onder 75-plussers gemiddeld 82 procent lager. Tegen ziekenhuisopname en tegen overlijden beschermt het vaccin zelfs 94 procent. Na één prik (en drie weken wachten) zijn ouderen 45 procent beschermd tegen een positieve test en 72 procent tegen ziekenhuisopname, becijferen de wetenschappers.

‘De belangrijke boodschap is dat vaccins ontzettend goed werken en nog het beste tegen ziekenhuisopname en overlijden’, zegt RIVM-epidemioloog Brechje de Gier. ‘Dat wisten we eigenlijk al uit andere landen, zoals Israël en het Verenigd Koninkrijk. Maar het is fantastisch dat we dit nu ook bij ons terugzien in de cijfers.’

‘Geruststellend en naar verwachting’, vindt ook hoogleraar immunologie Marjolein van Egmond (Amsterdam UMC), na inzage in de cijfers. ‘Vaak zie je toch dat de prachtige resultaten uit de klinische onderzoeken een beetje tegenvallen in de gewone populatie. Maar hier houden ze stand. Die vaccins zijn gewoon echt zo goed als we hoopten.’

Zes sterfgevallen

De afgelopen weken slonk het aantal besmettingen, van zo’n achtduizend per dag half april tot minder dan tweeduizend nu. Maar niet geheel duidelijk is wat daarbij nu precies het effect is van vaccinaties, en wat van zaken als het betere weer of de maatregelen. Het nieuwe onderzoek legt daar beter de vinger op. Bij gevaccineerde 75-plussers nam het aantal positieve tests tot half april 56 procent méér af dan bij ouderen tussen 64 en 75, van wie de meesten toen nog niet waren gevaccineerd.

Waarmee niet is gezegd dat gevaccineerde ouderen volledig uit de zorgen zijn. Sinds het begin van de vaccinaties tot half mei werden er ruim tienduizend thuiswonende 75-plussers positief getest op corona, rapporteren de onderzoekers. Van hen hadden er 4.474 toen al een of twee prikken gehad; 300 waren zelfs al volledig gevaccineerd.

En hoewel vaccinatie voor zo’n 94 procent beschermt tegen ziekenhuisopname en sterfte, is er altijd nog de resterende 6 procent. Van de 847 ziekenhuisopnamen die het RIVM turfde, waren er 13 bij coronapatiënten die al volledig waren gevaccineerd, en nog eens 237 bij mensen die één prik hadden gehad. Van de 401 ouderen die aan corona overleden, waren er 95 deels en 6 volledig ingeënt.

Kritische grens

Opvallend is het forse verschil tussen leeftijden: hoe ouder, des te minder bescherming. 85-plussers waren na hun eerste dosis slechts 13 procent beschermd, en na de tweede prik 72 procent. Bij de iets minder oude groep van 75 tot 80 jaar is na de eerste prik 58 procent, en de tweede vaccinronde 96 procent beschermd. Een bekend fenomeen, zegt De Gier. ‘Maar wat toch vooral opvalt is de ongekend hoge bescherming, zelfs bij heel oude mensen. Dat is voor een vaccin heel bijzonder.’

Wel onderstrepen de nieuwe cijfers hoe belangrijk het is om de vaccinatie af te maken. ‘Ook na de eerste dosis zit je nog echt niet aan die volledige effectiviteit. Wij zeggen dan ook: wacht op de tweede dosis.’

Van Egmond is optimistisch. ‘Dat het aantal besmettingen zo ontzettend snel afneemt, had ik niet verwacht. Je zag het ook in Israël en het Verenigd Koninkrijk: als je over een bepaalde kritische grens van vaccinaties heen bent, zie je de besmettingscijfers opeens heel snel naar beneden gaan. Het is moeilijk het te bewijzen, maar eigenlijk kun je dat alleen maar verklaren als deze vaccins ook besmetting tegengaan.’

Meer over