AchtergrondPeilingen

Coronabeleid, toeslagenaffaire of val van het kabinet: hectiek laat kiezer onbewogen

Kritiek op het coronabeleid, de toeslagenaffaire, de val van het kabinet, de leiderschapswisselingen bij partijen: zeven weken voor de verkiezingen blijkt al deze hectiek amper invloed te hebben op de peilingen. De huidige coalitie kan nog altijd rekenen op steun van de  meerderheid.

Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (CDA) en Geert Wilders (PVV)  tijdens het wekelijks vragenuur in de Tweede Kamer. Beeld ANP
Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (CDA) en Geert Wilders (PVV) tijdens het wekelijks vragenuur in de Tweede Kamer.Beeld ANP

Alles is in beweging in Nederland, behalve de kiezer. Nieuw onderzoek van I&O Research bevestigt de trend die al langer zichtbaar is: het electoraat is vooralsnog uiterst honkvast. Als er de komende zeven weken niks verandert, kan de huidige coalitie na de verkiezingen in dezelfde samenstelling verder. Dat zou voor het eerst zijn sinds het kabinet Paars I (1994-1998).

null Beeld

Toch zullen niet alle regeringspartijen met genoegen kijken naar het onderzoek van I&O. D66 staat er nog het slechtst voor met een verlies van vijf zetels ten opzichte van 2017, al heeft de partij van Sigrid Kaag de afgelopen jaren ook al mindere peilingen voorbij zien komen. De oude vloek – regeren is halveren – lijkt voorlopig niet op te gaan voor D66.

Wopke Hoekstra

Het CDA staat op twee zetels verlies ten opzichte van 2017. De entree van Wopke Hoekstra heeft voor een kleine opleving gezorgd, maar de minister van Financiën heeft nog een lange weg te gaan wil hij uitgroeien tot een concurrent van Mark Rutte. De kleinste coalitiepartner, ChristenUnie houdt zich staande met zeven zetels, twee zetels meer dan in 2017. 

Het blijft bovenal de VVD die profiteert van Rutte III, demissionair of niet. Premier Mark Rutte lijkt alle kaarten in handen te hebben: hij is de hoogst gewaardeerde en bekendste politicus van het land en zijn partij staat met 42 zetels ver voor op de rest. ‘Kiezers blijven Rutte belonen voor de corona-aanpak en zijn leiderschap tijdens de crisis', aldus I&O-onderzoeker Milan Driessen. ‘De coronacrisis fungeert als een schild voor de VVD.’

Het onderzoek, dat is uitgevoerd voor het uitbreken van de rellen in Nederlandse steden, zal vooral de oppositiepartijen aan het denken zetten. Hoe kunnen zij nog een ommekeer teweegbrengen?

De leiderschapswisseling bij de PvdA heeft vooralsnog geen groot effect. De voormalige grootmacht op links bivakkeert nog steeds rond de elf zetels, slechts twee zetels meer dan de historisch slechte uitslag uit 2017.

Lilianne Ploumen

Toch zal de PvdA lichtpuntjes zien in het onderzoek. Lilianne Ploumen, die twee weken geleden Lodewijk Asscher afloste, blijkt de best gewaardeerde leider op links te zijn. Ze scoort met een waardering van 6.0 hoger dan GroenLinks-voorman Jesse Klaver (5,1) en SP-leider Lilian Marijnissen (5,5). Ook D66-lijsttrekker Sigrid Kaag blijft met een 5.8 iets achter.

Daar staat tegenover dat Ploumen het minst bekend is van alle lijstrekkers bij de grote en middelgrote partijen. Bijna eenderde van de kiezers kent haar niet. Met een naamsbekendheid van 68 procent blijft Ploumen wel in de buurt van Kaag (71 procent), maar vergeleken met andere lijsttrekkers – die tussen de 80 en 96 procent scoren – heeft de nieuwe PvdA-leider de komende weken nog een kloof te overbruggen.

Zeker op links kunnen er nog verschuivingen plaatsvinden. Zo wordt Ploumen opmerkelijk hoog gewaardeerd door GroenLinks-kiezers die haar kennen, al is dat vooralsnog slechts 65 procent. Om dat percentage op te krikken, zal de PvdA er veel aan gelegen zijn om mee te kunnen doen aan het eerste grote verkiezingsdebat bij RTL op 28 februari. Door de lage stand in de peilingen is dat nog niet helemaal zeker.

Forum

Op de rechterflank is er ook sprake van stabiliteit. De PVV blijft met 19 zetels ongeveer op het niveau van 2017. Na alle heibel bij Forum voor Democratie blijft die partij inmiddels steken op zo’n 4 zetels, twee zetels meer dan vier jaar geleden. 

De partijen die nog hopen op een ommekeer kampen allemaal met de invloed die de coronacrisis heeft op de campagne. Nog meer dan voorheen zal de strijd zich op sociale media afspelen. Daarnaast heeft premier Mark Rutte al aangekondigd zo min mogelijk campagne te willen voeren voor 17 maart, omdat alle aandacht uit moet gaan naar het bestrijden van de pandemie. Dat maakt het voor de overige partijen ook lastiger om de aanval op hem te openen. 

null Beeld
Meer over