bellen metPatrick van IJzendoorn

Corona-injectie op tv en liever stapels lijken dan weer in lockdown? ‘Gekscherend of gemeend, schade voor Boris Johnson lijkt mee te vallen’

De Britse premier Boris Johnson zou ‘ongeschikt zijn voor het ambt’ en tienduizenden mensen zouden onnodig gestorven zijn aan corona. Dat verklaarde ex-topadviseur Dominic Cummings woensdag tijdens een zeven uur durend verhoor voor een parlementaire commissie. Komt Johnson hierdoor in de problemen? We bellen met onze correspondent in Londen.

Dominic Cummings. Beeld AP
Dominic Cummings.Beeld AP

Wat was het meest explosieve dat Cummings zei?

‘Toch wel de totale paniek en chaos in Downing Street, aan het begin van de pandemie. En de nonchalante houding van de premier. Boris Johnson zou hebben voorgesteld om zich op tv te laten injecteren met het coronavirus, om te laten zien dat het maar een griepje was. Het is niet duidelijk of dit half gekscherend gebeurde, maar het was een onthulling.

‘Al eerder was gemeld dat Johnson gezegd zou hebben dat hij nog liever de lijken hoog opgestapeld zag dan een derde lockdown in te moeten stellen. Het is een scène die ik me wel kan voorstellen. Er was een felle discussie waarbij Johnson geen lockdown wilde, maar Cummings en enkele ministers wel. Dan zeg je wel eens dingen die je beter niet had kunnen zeggen.’

Denk je dat Johnson hiervan schade ondervindt?

‘Dat is een beetje afwachten, maar het lijkt mee te vallen. De Britse premier heeft een soort natuurlijke weerstand tegen dit soort aanvallen. Bovendien is Cummings toch minder geloofwaardig geworden door zijn eigen escapades. Hij pleitte voor een hele strenge lockdown, maar maakte zelf met zijn gezin een uitstapje naar Barnard Castle, zogenaamd om zijn ogen te testen.

‘Cummings had enorme kritiek op de ambtenarij en op minister Hancock van Volksgezondheid. Als adviseur van Johnson heeft hij het vaccinatiebeleid weggehaald bij het ministerie van Volksgezondheid en ondergebracht bij slimme mensen, zoals de investeerder Kate Bingham. Dat is een groot succes geworden. Daarom is Cummings ook zo boos. Hij zou een held van de vaccinatiecampagne moeten zijn, maar is ontslagen door Boris Johnson.

Die vervolgens goede sier maakt met de vaccinatiecampagne.

‘Ja, de regionale verkiezingen waren een groot succes. Johnson geniet veel steun onder de bevolking, ik denk niet dat hij nu al in de problemen komt. Cummings voelt zich gebruikt door Johnson. De premier gebruikt mensen om ze weer te dumpen, zowel privé als zakelijk. Het kost hem weinig moeite om mensen voor de bus te gooien, denk aan de Noord-Ieren bij de Brexitonderhandelingen met de EU.’

De voorstanders van Johnson kunnen de kritiek van Cummings afdoen als de rancune van een ontslagen adviseur. Tegenstanders hebben Cummings altijd gezien als een Raspoetin. Dat maakt het moeilijk zijn kritiek nu opeens heel serieus te nemen.

‘Ja, dat is wel een mooi mechaniek. De critici van Johnson hebben Cummings afgeschilderd als een leugenaar en kwade genius. Nu komen ze in een spagaat terecht.’

Hoe is het in Londen? Zit je vaak in de pub?

‘Vooral buiten. Het is behoorlijk levendig hier, zeker in de buitenwijken. Het gaat erg goed. Er zijn testevenementen geweest: voetbal, snooker, de Brit Awards. Daar hebben 60 duizend mensen aan meegedaan. Er is hoop dat het land weer helemaal open gaat, ook voor het EK voetbal. Ik heb al kaarten voor Wembley.’

Ligt de Indiase variant niet op de loer?

‘Er is wel een lichte toename, vooral onder Britten van Aziatische afkomst. Maar dat heeft niet geleid tot een hogere sterfte, omdat de vaccins redelijk beschermen. Het is wel een probleem dat er tamelijk veel vaccinscepsis onder Aziaten bestaat. Maar het gaat de goede kant op.’

Hoe zou je de sfeer in Londen willen omschrijven? Opgelucht, bevrijd? Of houden mensen toch een slag om de arm?

‘De mensen zijn toch nog redelijk angstig. Meer dan in Nederland, waar ze vrijer zijn, minder bezorgd. Dat heeft twee oorzaken. In Engeland zijn meer doden gevallen. En er is een enorm harde campagne gevoerd door de overheid. Op straat werd met luidsprekers omgeroepen hoeveel doden er zijn gevallen. Men wilde niet dat de mensen op straat werden gecontroleerd door de politie, zoals in Italië, Frankrijk of Spanje. Maar dat hoefde ook niet. Veel mensen durfden helemaal niet meer naar buiten. En ze hielden elkaar in de gaten.

‘Zo laconiek als Boris Johnson aan het begin van de pandemie was, zo extreem voorzichtig is hij nu. Nadat hij zelf ziek is geworden heeft hij zijn les wel geleerd.’

Meer over