Conservatieven zijn geen Europese boemannen

Francis Maude is niet het type dat met de schoen op tafel slaat of met deuren smijt. Hij is een aardige en zeer geduldige Engelse gentleman die eerder door eindeloze onderhandelingen zijn EU-collega's het bloed onder de nagels vandaan zal halen....

Maude is de Conservatieve kandidaat voor minister van Buitenlandse Zaken. Als William Hague de verkiezingen wint, wordt Maude de opvolger van Robin Cook. De grootste eurofiel in het Britse kabinet wordt dan ingeruild voor een uitgesproken euroscepticus; een scenario dat velen in Brussel nu al nachtmerries bezorgt.

Maude maakt er geen geheim van dat hij als minister onmiddellijk de onderhandelingen over het Verdrag van Nice zal heropenen. Hij ziet dit verdrag als een aanzet tot de vorming van de door de Conservatieven zeer gevreesde Europese superstaat. De EU moet blijven zoals het ooit was opgezet: een vrijhandelszone.

'Als sommige andere landen ook politieke integratie willen, dan moeten ze dat vooral doen. Die flexibiliteit gun ik iedereen. Maar je moet niet iedere lidstaat dwingen daaraan mee te doen. Wij zijn er tegen dat Brussel via meerderheidsbesluiten minderheden de wil oplegt', zegt Maude.

Het wantrouwen tegen Europa komt bij hem niet uit de lucht vallen. De schaduwminister voor Buitenlandse Zaken is een overtuigd Thatcherite die al vele jaren op de rechtervleugel van de Conservatieve partij verkeert. Hij was advocaat en bankier en adviseerde in de jaren tachtig premier Margaret Thatcher over de privatiseringen. Vlak voor haar aftreden plaatste Thatcher hem als een van haar vertrouwelingen op het ministerie van Financiën.

De nieuwe Conservatieve leider William Hague gaf hem in 1997 een prominente rol in de partij. Zo was hij schaduwminister voor Sport en Cultuur en later voor Financiën.

Sommigen zien in de droge en kleurloze Maude zelfs een opvolger van Hague als partijleider. Maude wil daar zelf niet over speculeren. 'Ik ga er gewoon vanuit dat we de verkiezingen winnen.' De opiniepeilingen kunnen hem daarbij niet ontmoedigen. 'Volgens de peilingen zijn veel Britten gecharmeerd van Tony Blair. Het probleem is dat je er nooit één tegenkomt.'

Maude zegt dat Europa niet bang voor hem hoeft te zijn als de Conservatieven voor een daverende verrassing zorgen. Hij is geen boeman.

Hij beschouwt Europa slechts als een van de vele netwerken waartoe Groot-Brittannië behoort. 'Historisch gezien hebben wij veel langer een bondgenootschap met de Amerikanen dan een partnerschap met Europa. Groot-Brittannië is behalve EU-lid ook een hoeksteen van de NAVO.

'Daarnaast zijn we het hart van het Gemenebest, een gemeenschap die een kwart van het grondgebied van de wereld en 30 procent van de wereldbevolking omvat. Het Gemenebest is geen vage erfenis van de Britse historie. In de huidige globaliserende economie is het juist bij uitstek een bondgenootschap voor de toekomst.'

Om op drie verschillende paarden te kunnen wedden, moet Groot-Brittannië volgens Maude de eigen soevereiniteit veiligstellen. Brussel is volgens hem echter bezig een centraal Europees gezagsorgaan te creëren dat de soevereiniteit van de lidstaten bedreigt. Niet alleen door verdere politieke integratie, maar ook door de invoering van een eigen munt. 'Wij zijn daarom principieel tegenstander van de euro en garanderen de Britse kiezers dat het pond sterling niet zal verdwijnen.'

Maude vreest niet dat Groot-Brittannië zich hierdoor in Europa isoleert. 'We zijn helemaal geen uitzondering. Ook de Denen hebben de euro afgewezen. De Zwitsers doen helemaal niet mee aan de EU. Ik denk dat zelfs de Duitsers en misschien ook de Nederlanders zich inmiddels over de deelname aan de euro achter de oren krabben.'

Meer over