Coberco weet aanslag fiscus te voorkomen

Met een financiële herstructurering denkt het coöperatieve zuivelconcern Coberco minstens drie vliegen in één klap te slaan. Aanleiding tot de herstructurering was een dreigende belastingheffing die de leden vele miljoenen guldens had kunnen kosten....

Van onze verslaggever

ZUTPHEN

De zuivelcoöperaties zijn al jaren bezig hun traditioneel lage eigen vermogen op te vijzelen. Zij gebruiken daartoe een grote dosis vernuft, maar niet al dat vernuft wordt door de fiscus geaccepteerd. Zo had Coberco een 'ledenreserverekening' gevormd: geld dat de boer voor zijn melk krijgt, doch pas over vijftien jaar wordt overgemaakt. Tot die tijd is het een renteloze lening van de boer aan de coöperatie.

Tot nu toe wordt de post niet belast, maar de fiscus heeft laten weten dat dat in de toekomst anders wordt. Een ander nadeel van deze constructie is het gemor van de boer omdat die vijftien jaar lang zijn geld renteloos moet uitlenen.

Net als andere zuivelcoöperaties is Coberco vervolgens gaan nadenken over alternatieven. De gevonden oplossing heet 'ledenbewijs'. Deze stukken moeten door de leden worden gekocht voor een eenmalig bedrag van 12 cent per liter melk. Hij krijgt daarmee twee voordelen: extra stemrecht en een toeslag op de melkprijs van 2 cent per liter.

Voor de boer is het een aanbod dat hij nauwelijks kan weigeren: op zijn 12 cent investering krijgt hij een rendement van 16 procent. Directievoorzitter J. Plageman van Coberco verwacht dan ook dat 85 procent van de melk in de toekomst zal worden geleverd op de zogenaamde ledenbewijzen.

De investering die boeren moeten doen, zal voor een belangrijk deel worden gefinancierd door omzetting van de oude ledenreserverekening in de nieuwe ledenbewijzen, en is als zodanig een vestzak-broekzak-operatie. Maar daarbovenop verwacht Plageman nog eens 40 miljoen gulden extra van de boeren. Daarmee zou het eigen vermogen stigen tot de al lang gewenste 40 procent van het balanstotaal. Nu is dat nog 32 procent.

Maar ook dat lijkt veel weg te hebben van een vestzak-broekzakoperatie. De coöperatie spaart er de rentelasten over 40 miljoen mee uit, maar de boeren die die 40 miljoen op tafel zullen leggen, krijgen die rentelast er juist bij. Het financiële voordeel bij de een lijkt even groot als het nadeel bij de ander. Coberco heeft geen berekeningen gemaakt over de exacte gevolgen.

Maar Coberco maakt van de nieuwe ledenbewijzen ook een instrument om de instroom van nieuwe leden te beperken. Tot nu toe wordt elke boer die zich als lid meldt, geaccpeteerd. Maar vanaf het moment dat de nieuwe regeling geldt, bekijkt eerst het bestuur of de boer wel lid mag worden, en vervolgens moet die een bedrag investeren van 12 cent per liter melk die hij wil leveren. Voor een beetje boer komt dat neer op een investering van 30 duizend gulden.

Als een boer zijn lidmaatschap wil opzeggen, kost hem dat minstens een half jaar opzegtermijn plus 2 cent per liter melk, wat neerkomt op 4000 tot 5000 gulden.

Midden vorig jaar kwam Friesland Frico Domo al met een financiële herstructurering, ook al vanwege hetzelfde fiscale probleem. Maar waar Coberco de financiële herstructurering heeft gebruikt om de leden nauwer aan het bedrijf te binden, hebben de Friezen juist de banden tussen boer en coöperatie losser gemaakt.

Ook Campina Melkunie zal dit jaar met voorstellen komen om het fiscale probleem op te lossen. De Brabants/Hollandse coöperatie heeft twee jaar geleden het uittreden al vrijwel gratis gemaakt. Maar net als bij Coberco en Friesland Frico Domo is het bij Campina Melkunie moeilijk om toe te treden als lid. De coöperaties zitten niet te springen om meer melk die in een moeilijke markt moet worden afgezet, en houden niet-leden zoveel mogelijk buiten. Coberco is de laatste grote coöperatie die de toegang voor nieuwe leden reguleert.

Het fiscale probleem bestaat vrijwel alleen bij zuivelcoöperaties. Bij akkerbouw- en mengvoercoöperaties als ACM in Meppel en Cavo/Latuco in Utrecht bestaat het probleem helemaal niet. 'Dat komt omdat wij traditioneel al een hoog eigen vermogen hebben. De zuivelcoöperaties bedenken steeds weer nieue constructies om het eigen vermogen te vergroten. Wij hebben een eigen vermogen van 52 procent, en dat vinden we wel genoeg', aldus een woordvoerder van Cavo/Latuco.

Meer over