NieuwsZorgimpasse

Coalitie zoekt uitweg uit impasse over extra’s voor de ‘zorghelden’

De regeringspartijen zoeken naar een manier om ‘de zorghelden’ van de coronacrisis tegemoet te komen. Zij willen af van het gierige imago dat hun opgedrongen wordt door de oppositie, maar liefst zonder dat het leidt tot een algehele loonsverhoging in de publieke sector. 

Premier Mark Rutte op de intensive care afdeling in ziekenhuis Bernhoven. Het bezoek stond in het teken van de zorg voor coronapatienten.Beeld ANP

Woensdag wordt in de Tweede Kamer weer over moties gestemd die om loonsverhoging vragen voor de hele zorg, oftewel voor 1,3 miljoen mensen. Dat vindt de coalitie te gortig en de regeringspartijen zullen dus tegen stemmen, maar zonder dat ze zich daarop verheugen. ‘Dat wordt weer stofhappen’, klonk het dinsdag in de wandelgangen. Ze kennen inmiddels de hoon die ze gaan oogsten: wel gratis applaudisseren voor de coronahelden maar geen boter bij de vis.

Na de ongemakkelijke taferelen van vorige week – met coalitie-Kamerleden die ijlings het gebouw verlieten om een onverwachte hoofdelijke stemming onmogelijk te maken – onderneemt de oppositie woensdag een nieuwe poging. Het leidt tot de hoogst ongebruikelijke situatie dat in een zomerreces daadwerkelijk de héle Kamer terug moet zijn op het Binnenhof. Gezien de verhoudingen tussen coalitie en oppositie (75 om 75 zetels) kan geen van beide zich een thuisblijver veroorloven. 

Ongemak

Maar zelfs als de coalitie aan het langste eind trekt, zoals de vorige twee keer, is daarmee het ongemak niet weg. De oppositie zal het immers blijven proberen. Wilders, Asscher, Marijnissen en Klaver voelen dat ze beet hebben: de stemming in het land is op de hand van de zorg. De situatie doet denken aan de voorgenomen afschaffing van de dividendbelasting, eerder in deze kabinetsperiode. De oppositie werd toen ook niet moe daartegen te ageren, terwijl de regeringspartijen het plan maar niet kregen uitgelegd. 

Om te zorgen dat VVD, CDA, D66 en CU niet uit de hoek kunnen komen, zal het schouwspel ook na vandaag met nieuwe moties herhaald worden. De inzet kan worden verhoogd als in het najaar de begroting van Volksgezondheid wordt behandeld. In de Eerste Kamer heeft het kabinet steun van oppositiepartijen nodig voor een meerderheid.

De coalitie zoekt inmiddels naarstig naar een uitweg. Is het mogelijk iets te doen voor de zorgverleners die de coronacrisis op hun bord hebben gekregen, maar zonder dat álle zorgsalarissen omhoog moeten? Want dat kost niet alleen miljarden euro’s (die via onder meer de premie voor de zorgverzekering moeten worden opgehoest), zo’n verhoging zal ook de salariseisen van leraren, agenten en de rest van de publieke sector opjagen. Die zaten de afgelopen jaren op de nullijn, de zorg niet.

Er wordt al gewerkt aan een bonus van 1.000 euro netto voor die frontwerkers. Die gaat naar precies omschreven doelgroepen. Niet de medisch specialisten of het management, maar de handen aan het bed. De uitwerking blijkt niet zo simpel. Daarom is het aanvraagloket nog steeds niet open, laat staan dat er wordt uitbetaald. Misschien wordt het Kerst voor het zover is.

Cao’s 

Extra complicatie is dat het kabinet weliswaar de loonruimte voor de hele zorg bepaalt, maar dat de uitwerking ligt bij de bonden en de werkgevers, die een reeks cao’s afsluiten. Het kabinet zou kunnen aansturen op een eenmalige verhoging van de loonruimte voor bijvoorbeeld alleen de ziekenhuizen en de verpleeghuizen. Maar dan nog is het afwachten hoe dat in de cao-onderhandelingen wordt besteed. 

Minister Koolmees van Sociale Zaken zou daarover wellicht afspraken kunnen maken als hij binnenkort met bonden en werkgevers praat over een derde steunpakket voor de economie. Daar wil hij een akkoord aan koppelen over hervorming van de arbeidsmarkt. In zo’n akkoord is misschien ook vast te leggen wie op de werkvloer profiteert van extra geld voor specifieke zorg-cao’s.

Het is een van de vele onontgonnen denkrichtingen waar de coalitiepartijen vandaag nog even niks aan hebben. ‘Tegen’, blijft daarom voorlopig hun stemdiscipline. En stofhappen. 

Lees verder

Waarom de coalitie loonsverhoging in de zorg keer op keer tegenhoudt
Kamerleden zouden woensdagavond zijn ‘weggerend’ zodat er niet genoeg aanwezigen waren voor een stemming over salarisverhoging voor zorgmedewerkers, brieste de oppositie. Die stemming komt er heus wel, susten de coalitiepartijen hierna. En dan zullen ze (opnieuw) tegenstemmen. Waarom?

‘Zorg goed voor de mensen met wie je werkt, is ons bijgebracht’
Je leven wagen op de intensive care, zonder dat je goed verzekerd bent, mocht je daar zelf met corona belanden. Chirurgen Sander Muijs en Marijn Houwert maakten zich zorgen. En voor ze het wisten hadden ze een noodfonds opgericht.

Meer over