Clinton treedt in voetsporen van generaal Marshall

Met een reeks symbolische evenementen en geregisseerde fotosessies in Washington, Parijs en Den Haag beginnen president Clinton en minister van Buitenlandse Zaken Albright aan een campagne om het Amerikaanse Congres en parlementen in Europa te overtuigen van de noodzaak de NAVO naar het Oosten uit te breiden....

Van onze correspondent

Oscar Garschagen

WASHINGTON

Volgens minister Albright is de uitbreiding van de NAVO een vervolmaking van de visie van generaal Marshall, naar wie het Amerikaanse economische wederopbouwplan voor Europa is vernoemd.

'Wij hebben nu een gelegenheid om een vrij en vredig Europa zonder muren op te bouwen. Die visie van Marshall vormt de kern van het beleid van president Clinton voor Europa', aldus Albright tijdens een persbijeenkomst. Zij benadrukte dat de nieuwe leden en de Europese bondgenoten het leeuwendeel van de rekening van de uitbreiding zullen betalen.

Clinton grijpt de herdenking van Marshalls speech en de uitvoering van het herstelprogramma aan om de Senaat ervan te overtuigen dat een vernieuwde NAVO in het belang is van de Verenigde Staten, net zoals de Marshall-hulp ook Amerikaanse economische en veiligheidsbelangen diende. Aanvaarding van een nieuwe NAVO door de Senaat is geen uitgemaakte zaak. Voor ratificatie is een tweederde meerderheid nodig.

'Dit is geen schot in open doel. Dit wordt nog een heel karwei. En zo hoort het ook, want de belangen zijn groot', aldus onderminister van Buitenlandse Zaken Strobe Talbott. Tot nu toe is er in de VS nauwelijks over de uitbreiding van de NAVO gedebatteerd, althans de discussie is beperkt gebleven tot de denktanks en enkele symposia.

Clintons campagne begint daar om op de begraafplaats Arlington, waar hij maandag, Memorial Day, bloemen zal leggen op het graf van Marshall. Hij zal vervolgens in Parijs samen met de Russische president Jeltsin de 'Founding Act' tekenen. Dat is de politieke overeenkomst tussen Rusland en de NAVO, waarin is afgesproken dat de Russen een stem krijgen over NAVO-kwesties.

In Den Haag en Rotterdam, waar woensdag de 50-ste verjaardag van het Marshall-plan wordt gevierd en een Thank you America-manifestatie zal worden gehouden, zal Clinton zijn 'strategische visie op het Europa van de komende 50 jaar' ontvouwen. Volgens Nationale-Veiligheidsadviseur Berger zal Clinton 'een brug willen slaan tussen de visie van Marshall en zijn eigen denkbeelden over een democratisch, vrij en verenigd Europa'.

Volgens Berger zal Clinton in Den Haag en Rotterdam duidelijk maken 'hoe nauw Amerika en Europa in oorlog en in vrede met elkaar verbonden zijn en zullen blijven' en dat 'Amerikaans engagement in Europa door middel van de uitbreiding van de NAVO de basis is voor nog eens 50 jaar vrede'.

De hype waarmee het bezoek van Clinton aan Frankrijk en Nederland gepaard gaat, is verklaarbaar. De uitbreiding van de NAVO wordt gepresenteerd als het belangrijkste buitenlandspolitieke wapenfeit van de president die sinds zijn aantreden uitsluitend met crises van lange en korte duur te maken heeft gehad.

Clinton hoopt met de vernieuwing en vergroting van de NAVO geschiedenis te schrijven naar het voorbeeld van president Truman. 'Dit is een structurele verandering in de veiligheidsarrangementen van Europa en de VS, waarvan vooral de komende generaties zullen profiteren', aldus Berger.

De evenementen in Parijs, Den Haag en Rotterdam worden overigens door het Witte Huis strak geregisseerd. De medewerkers van Clinton willen voorkomen dat de president tijdens of na ontmoetingen met de presidenten Jeltsin en Chirac en premier Kok wordt lastig gevallen met vragen over Whitewater, de fondsenwervingspraktijken en andere schandalen.

Tijdens het staatsbezoek van Clinton aan Mexico werd de gebruikelijke slotpersconferentie tot grote ergernis van het Witte Huis overschaduwd door vragen over de financiering van de verkiezingscampagne van 1996. Daarom heeft het Witte Huis vooralsnog geen ruimte voor persconferenties van Clinton in het programma vrijgemaakt.

Meer over