Clinton opgelucht over val Netanyahu

De Amerikaanse president Bill Clinton heeft de overwinning van Ehud Barak bij de Israëlische verkiezingen toegejuicht. Hij zei maandag dat Barak een 'duidelijk mandaat' had gekregen van het Israëlische volk....

Van onze correspondent Bert Lanting

De Amerikaanse regering is ongetwijfeld opgelucht dat Netanyahu het veld ruimt. De betrekkingen met de Likud-leider zijn altijd gespannen geweest. Zonder het hardop te zeggen, weet de regering-Clinton het vastlopen van het vredesproces vooral aan de halsstarrige houding van Netanyahu.

In Washington wordt verwacht dat Barak zich aanzienlijk constructiever zal opstellen in de besprekingen met de Palestijnen. Op die manier hoopt de Amerikaanse regering dat voorkomen kan worden dat de PLO volgend jaar eenzijdig een onafhankelijke Palestijnse staat uitroept.

De leider van de Arbeidspartij kreeg in de verkiezingsstrijd steun van James Carville, een Democratische campagnespecialist die nauw bevriend is met president Clinton. Opvallend was dat Netanyahu advies kreeg van Republikeinse pollsters, onder wie Arthur Finkelstein. Dat maakt de overwinning van Barak nog aangenamer voor president Clinton.

Hoewel de Amerikaanse regering geen rol speelde bij de onderhandelingen die leidden tot het akkoord van Oslo tussen de regering van premier Rabin en PLO-leider Yasser Arafat, werd het akkoord wel getekend in de tuin van het Witte Huis. De plechtigheid in 1993 was één van de hoogtepunten voor president Clinton op buitenlands gebied.

Bij de vorige verkiezigen schaarde de Amerikaanse regering zich vrijwel openlijk achter Shimon Peres, de opvolger van de vermoorde premier Rabin. Peres verloor het echter op het nippertje van Netanyahu, hetgeen neerkwam op een vernedering voor president Clinton.

De Amerikaanse regering deed vorig jaar nog een verwoede poging het akkoord van Oslo nieuw leven in te blazen. Onder zware druk van president Clinton tekende Netanyahu na anderhalve week onderhandelen in Wye Plantation in Maryland een nieuw akkoord met Arafat. Daarbij beloofde Israël nog een deel van de Westoever te ontruimen en aan de Palestijnen over te dragen.

Het akkoord van Wye Plantation was een succes voor president Clinton, die op dat moment tot over zijn oren in het Lewinsky-schandaal was verwikkeld. Maar tot ergernis van de Verenigde Staten stokte het vredesproces vrijwel meteen weer.

Ook de Franse president Jacques Chirac zond zijn gelukwensen aan Barak. 'Het toont zo duidelijk het vertrouwen in u, het Israëlische volk heeft getoond dat het voort wil op het verzoeningspad', schreef Chirac aan Barak.

Meer over