Click-huizen voor huurders

Woningcorporaties willen tachtigduizend huurhuizen verkopen. Click-achtige constructies nemen het risico van stijgende rente en dalende huizenprijzen weg, waardoor nu ook huurders met bescheiden inkomens eigenaar kunnen worden....

Gerard de Klerk is winkelbediende in een supermarkt. Hij verdient veertigduizend gulden bruto per jaar, en woont in een huurhuis. De woningcorporatie wil dat huis wel verkopen voor anderhalve ton.

Rente en aflossing op een hypotheek voor dat bedrag zou De Klerk nog wel kunnen opbrengen, maar niet de risico's van eigendom: stijgende rente, dalende huizenprijzen of duur onderhoud.

De woningcorporatie biedt een oplossing. De Klerk mag het huis in de toekomst weer aan de corporatie verkopen voor 125 duizend gulden. Dat beperkt zijn verlies tot maximaal 25 duizend gulden. In ruil krijgt de corporatie de helft van de winst, wanneer De Klerk zijn huis voor bijvoorbeeld twee ton weet te verkopen.

'We noemen het Verzekerd Wonen', zegt René Scherpenisse van de stichting Stuurgroep Experiment Volkshuisvesting. 'Het biedt de voordelen van zowel huren als kopen. De rente blijft aftrekbaar, de risico's zijn nauwelijks hoger dan bij een huurhuis.'

Zo komen de eigen woning en de fiscaal vriendelijke spaarhypotheek binnen bereik voor huishoudens met bruto niet meer dan 35- tot vijftigduizend gulden per jaar. 'Interessant voor starters, maar ook voor mensen met een langdurig laag inkomen.'

Scherpenisse spreekt bewust over het beperken en niet over het afdekken van risico's. 'Als je de risico's zou afdekken, is dat juridisch een huurconstructie. Dan is de rente ook niet aftrekbaar.'

Er zijn allerlei varianten denkbaar. 'De woningbouwcorporatie kan ook terugkoop garanderen voor de hele koopprijs, of zelfs voor de hele koopprijs plus inflatie.' Ook onvoorziene onderhoudskosten zijn te beperken.

De corporatie kan verantwoordelijk blijven voor het onderhoud van de buitenkant van de woning. Maar de toekomstige onderhoudskosten kunnen ook in één keer bij de koopsom worden opgeteld. 'De corporatie heeft belang bij goed onderhoud, zodat de omgeving niet verloedert.'

Scherpenisse ontdekte tot dusver zeventien verschillende constructies die de eigen woning beter bereikbaar maken voor lagere inkomens. Populair is 'Groeiend Eigendom'. Met een lening van de corporatie koopt de huurder een deel van zijn huis, bijvoorbeeld de helft. De andere helft huurt hij.

Door extra betalingen bovenop rente, aflossing en huur kan de bewoner 'groeien' naar 100 procent eigendom. 'Dalend Eigendom' komt minder voor: de eigenaar verkoopt een deel van zijn woning aan de corporatie, die in ruil het onderhoud verzorgt.

Begin deze week meldden de Nederlandse woningcorporaties dat zij in de toekomst zo'n tachtigduizend huurwoningen willen gaan verkopen aan de bewoners. Scherpenisse denkt dat veel van deze transacties zullen verlopen via nieuwe risicobeperkende koopconstructies. 'We hebben het label Verzekerd Wonen zelfs beschermd. Het is een derde weg tussen kopen en huren.'

Directeur Karel Schiffer van de Nationale Hypotheekgarantie waarschuwde in mei van dit jaar nog dat door de spectaculaire prijsstijgingen koopwoningen 'zo goed als onbereikbaar zijn geworden voor huishoudens met een laag of middeninkomen'. Hij is enthousiast over de plannen van de Stuurgroep Experiment Volkshuisvesting. 'Hoge inkomens kunnen zelf de risico's van de woningmarkt dragen. Voor mensen met een laag inkomen is dat veel moeilijker.'

De Nationale Hypotheekgarantie zal volgens Schiffer in de toekomst eveneens gaan gelden voor hypotheekvormen met risico-beperking. 'Ook deze kopers krijgen straks 100 procent financiering en een rentekorting tot 0,5 procent. Bovendien kan bij de verkoop van huurwoningen worden volstaan met één taxatierapport per complex, wat de kopers heel veel geld scheelt.'

Meer over