Clash der oligarchen leest als maffiascript

ARNOUT BROUWERS

MOSKOU - Hebzucht, corruptie, verraad en bedrog - een Londons proces tussen twee oligarchen biedt inzicht in de wijze waarop geld en politiek in Rusland onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.

Dat Boris Berezovski en Chelsea-eigenaar Roman Abramovitsj in de jaren negentig op onorthodoxe manieren aan hun geld kwamen, is bekend. Maar de openlijke wijze waarop beide dezer dagen in Londen de vuile was buitenhangen die gewoonlijk verscholen blijft achter de Kremlinmuren, is opmerkelijk.

Het leest als het script voor een maffiafilm uit Hollywood, met grote sterren in de hoofdrollen. Peetvader Berezovski, die de leiders in het Kremlin in zijn zak had, koos Abramovitsj, de jonge maar handige oliedealer, om een oliegigant (Sibneft) op te kopen uit de failliete staatsboedel.

President Jeltsin stemde in met de corrupte deal, Abramovitsj kreeg Sibneft en Berezovski fungeerde als zijn krisja ('dakje', oftewel bescherming) in het Kremlin.

Tot hij in aanvaring kwam met de door hem zelf omhoog geholpen bleke ex-KGB-kolonel Vladimir Poetin. Na een aanvaring met Poetin moest Berezovski het land ontvluchten en belandde in Groot-Brittannië. Abramovitsj dumpte zijn oud-mentor Berezovski en bleef op goede voet met de nieuwe en ultieme peetvader in het Kremlin, Poetin.

Over de grote lijnen is iedereen het eens, maar het proces gaat over de details - die in de miljarden dollars worden gerekend. Volgens Berezovski heeft Abramovitsj hem verraden 'om een slaatje te slaan uit zijn problemen', aldus Berezovski's advocaat.

Met het dreigement dat als hij het lage bod van 1,3 miljard dollar voor zijn aandeel in Sibneft niet zou aannemen, zou Abramovitsj er via Poetin voor zorgen dat de staat zijn aandeel simpelweg zou vorderen - zoals dat gaat in Rusland. Abramovitsj verkocht Sibneft in 2005 voor 13 miljard dollar aan de oliepoot van staatsbedrijf Gazprom.

Maar Abramovitsj - voor wie dit proces heel genant is vanwege zijn nog bestaande banden met het Kremlin en Poetin - herinnert zich het heel anders: Berezovski had helemaal geen aandelen Sibneft, maar hij betaalde zijn 'politieke peetvader' niettemin twee miljard dollar uit een gevoel van 'morele verplichting'.

Want zonder Berezovski's patronage had Abramovitsj nergens kunnen komen, erkent zijn advocaat. Berezovski ziet het anders en eist een schadevergoeding van zes miljard dollar. Het proces gaat maanden duren.

undefined

Meer over