Cirusdieren hebben geen leuk leven

DE moord op Pim Fortuyn maakt dierenrechtenactivisme tot een thema dat plots in alle media opduikt. Natasha Gerson maakt van de gelegenheid gebruik om een lans te breken voor een groep mensen die ook zwaar te lijden heeft onder de acties van zogenaamde dierenvrienden (Forum, 1 juni)....

Gersons verhaal is koren op de molen van de voorstanders van een harde aanpak van dierenrechtenactivisme in het algemeen. Laat ik voorop stellen dat ik het vernielen van eigendommen en het bewust toebrengen van emotionele schade aan derden verwerpelijk vind. Dat staat los van de financiële draagkracht van de gedupeerde partij. Het bekladden of in brand steken van de woonwagens of het persoonlijk bedreigen van circusmedewerkers heeft geen pas. Waarom dit wel te rechtvaardigen is tegenover gezichtsloze instanties of partijen met veel geld, maakt Gerson niet duidelijk.

Voorts betoogt zij dat er niets mis is met het houden en dresseren van dieren in circussen. Argumenten heeft zij daar niet voor. Behalve het emotionele verslag van haar verblijf in een circus.

Jarenlang heb ik gewerkt voor de Vereniging DierenBuitenspel. Een groep mensen die zich inzet tegen het misbruik van dieren in de amusementsindustrie. Circussen behoren daar ook toe. Vrijwel wekelijks voerde ik gesprekken met mensen die er net zo over dachten als Gerson. Begrijpelijk want de medewerkers van circussen houden van hun dieren. En zij menen ook werkelijk dat zij door het dier kunstjes te leren, iets goeds doen.

Circusdieren die interessant worden gevonden door het publiek zijn vaak exotische, niet gedomesticeerde dieren. Het is een misvatting dat zij het leven in gevangschap leuk vinden. Dat zij met plezier kunstjes doen.

Wetenschappelijke onderzoek heeft aangetoond dat gevangschap leidt tot allerlei dwanggedrag, vooral van olifanten en roofdieren. Dat heb ik jarenlang waargenomen bij mijn bezoeken aan circussen en dierentuinen in Nederland. Het staat mijns inziens vast dat dieren in circussen wel degelijk bovenmatig lijden.

Gerson beweert verder dat modern pistewerk de dieren toont in al hun gratie, kunnen, schoonheid en intelligentie. Maar dieren doen geen kunstjes, tenminste niet in hun natuurlijke omgeving. Dieren doen, net als mensen, niet graag dingen onder dwang. Al is dat met zachte hand.

Gerson is aangedaan door de moed waarmee mensen het circus overeind houden. Mensen die met hard en ziel aan het circus zijn verknocht. Zij vereenzelvigt zich zo met hen dat zij iedereen die hen leed berokkent, lijkt te haten. En dat levert geen bijster goede argumenten op.

Dieren verdienen namelijk respect. Niet het respect dat Gerson voorstaat, maar respect waarin niet het plezier aan de mens centraal staat, maar de eigenheid van het dier. En die is te vinden in de natuurlijke omgeving van het dier.

Meer over