Christen-democraten Noorwegen vormen minderheidsregering

De christen-democraat Kjell Magne Bondevik heeft maandag van de Noorse koning Harald V de opdracht gekregen een nieuwe regering te vormen....

Van onze buitenlandredactie

AMSTERDAM

Jagland en zijn Arbeiderspartij verloren bij de parlementsverkiezingen vorige maand bijna 2 procent van de stemmen en gingen in zetels terug van 67 naar 65. Jagland had al laten weten op te stappen als hij zou verliezen.

Bondevik, in 1989 en 1990 minister van Buitenlandse Zaken, verwacht dat hij binnen drie of vier dagen een nieuwe (centrum-)minderheidsregering kan formeren.

Naar verwachting zal die bestaan uit de Christelijke Volkspartij, de Centrumpartij en Venstre (liberalen). Samen hebben zij 42 van de 165 zetels in het parlement. Volgens de krant Aftenposten zou de verdeling van de ministersposten sinds zondagavond al rond zijn: vier voor de liberalen, zes voor de Centrumpartij en negen voor de christendemocraten.

De demissionaire Jagland bracht het parlement gisteren nog eens in herinnering dat de oppositie herhaaldelijk op verandering had aangedrongen. Zo bracht de niet-socialistische meerderheid in de Storting een aantal keren wijzigingen aan in belastingvoorstellen die indruisten tegen het solidariteitsprincipe van de Arbeiderspartij.

'Het is daarom niet meer dan natuurlijk dat de partijen die tijdens de campagnes de Arbeiderspartij hebben bestreden, de consequenties daarvan aanvaarden en proberen hun eigen regering te vormen', zei Jagland nadat hij zijn ontslag had ingediend.

Bij de verkiezingen vorige maand boekte de partij van Bondevik een winst van bijna 6 procent en verdubbelde daarmee het aantal zetels van 13 tot 25. De liberalen gingen van 1 naar 6, terwijl de Centrumpartij aanzienlijk verloor en van de 32 zetels er nog 11 over heeft. Grote winnaar werd de centrumrechtse Vooruitgangspartij, die in percentage (15,3) de tweede partij werd en op 25 zetels uitkwam.

Evenals een aantal voorgangers zal Bondevik in het parlement moeten manoeuvreren en elke keer opnieuw op zoek moeten naar een meerderheid. Dat zal niet altijd even gemakkelijk zijn.

De coalitie die Bondevik tot stand wil brengen - met daarin de anti-Europese Centrumpartij - wil het tempo van de Noorse olie- en gaswinning vertragen. Dat brengt hem in conflict met het parlement. De Arbeiderspartij (65 zetels), de Conservatieven (23) en de Vooruitgangspartij (35) zijn tegen.

Dankzij de olie- en gaswinning heeft Noorwegen al jaren een begrotingsoverschot. De begroting voor 1998, die de regering-Jagland gisteren nog indiende, laat een overschot zien van 20 miljard gulden. Het geld zal merendeels worden gestort in een fonds voor de toekomstige pensioensvoorziening.

Meer over