Chirac en Balladur bagatelliseren verschillen

Op het tot modder vertrapte grasveld bij het Parijse landgoed Bagatelle hebben 45 duizend verhitte aanhangers van Jacques Chirac zaterdag het grote gaullistische verzoeningsfeest gevierd....

SJOERD VENEMA

Van onze correspondent

Sjoerd Venema

PARIJS

Zo zat Chiracs beoogde premier Alain Juppé op enkele stoelen verwijderd van de met gefluit ontvangen woordvoerder van Balladur, Nicolas Sarkozy, die door Juppé onlangs werd uitgemaakt voor econoom-in-korte-broek. Zelfs premier Balladur had zijn vakantie vervroegd afgebroken voor de verplichte familiereunie rond Chirac na de maandenlange felle broedertwist.

In Chiracs toespraak van ruim een uur blijkt de strijdbijl tussen de twee gaullistische kampen begraven. Het optreden van de regering-Balladur in de afgelopen twee jaar - waarvoor Chirac eerder in de campagne geen goed woord overhad - wordt nu ruimschoots geprezen.

Het al uiterst tweestrijdige verkiezingsprogramma van Chirac is door de uitbreiding van de aanhang, nog vager geworden. Over Europa laat de kandidaat nauwelijks meer iets concreets los. Terwijl hij opnieuw hamert op de voor de extreemrechtse kiezers belangrijke thema's als onveiligheid en illegale immigratie.

Dankzij het scheutje Balladur in het programma moeten de volgens Chirac noodzakelijke 'ingrijpende hervormingen' van de Franse samenleving nu worden verzoend met de behoedzame wijzigingen die de premier voorstelde. In de ogen van de overgebleven gaullistische kandidaat is dat opeens 'heel goed met elkaar te verenigen'. Als het maar een derde socialistisch mandaat na veertien jaar Mitterrand voorkomt.

Alle aanvallen zijn gericht op de linkse kandidaat Jospin, die in spreekkoren wordt afgedaan als Jospin, bon à rien, Jospin, nietsnut. Ook verse stickers getuigen van het nieuwe doelwit. 'Het socialisme verwerpen is een burgerplicht', staat op menig mouw geplakt.

Vóór de triomfantelijke intocht van Chirac, onveranderlijk op de swingende tonen van de Blues Brothers, is het publiek in de door stortregens broeierige mega-tent op temperatuur gebracht met de steunbetuigingen van Franse artiesten, zoals de grijze popzanger Michel Sardou en choreograaf Maurice Béjart.

De wervende woorden van de artiesten worden meermalen onderbroken door de binnenkomst van de politieke kopstukken, die live op metershoge schermen te zien is. Een zorgvuldig gedoseerd ballet van vroegere aanhangers van Balladur en van oude getrouwen van Chirac. Eerst de mindere goden tot uiteindelijk de luid bejubelde entree van de zware jongens als oudpresident Giscard d'Estaing temidden van Séguin en Juppé.

Gefluit is er slechts voor Balladurs trouwste luitenanten. Balladur zelf krijgt een langdurig roffelend applaus. Net als de nog recent als verrader van Chirac afgeschreven minister Pasqua, die de 15 procent extreemrechtse stemmmen van Jean-Marie Le Pen moet trekken. De andere kandidaat van extreemrechts, Philippe de Villiers, die zijn 5 procent kiezers heeft opgeroepen om Chirac te steunen, wordt eveneens als een held ingehaald.

'Ach, De Villiers is niet echt extreemrechts. Hij verpersoonlijkt meer de conservatieve bevolking op het platteland', zegt een 26-jarige rechtenstudent uit Parijs. En zijn standpunten tegen abortus, vóór de doodstraf en tegen immigranten? De vriendin van de student, fel: 'En de socialisten dan, die in 1981 de communisten in de regering haalden?'

De rechtenstudent ziet het eenvoudig als een politieke manoeuvre, 'Le Pen wordt heel resoluut door Chirac afgewezen, maar door De Villiers met open armen te ontvangen lok je tegelijkertijd ook de kiezers van Le Pen.'

In de Franse presidentsstrijd heiligt het doel de middelen. Zo zou een deel van de Chirac-aanhang ook in eerste ronde op Jospin hebben gestemd om Balladur uit te schakelen. 'Een stommiteit, die Chirac haast zijn plaats in de tweede ronde heeft gekost', bekent de student.

Als de meeting met de tonen van de Marseillaise en de symbolische maar korte handdruk tussen Chirac en Balladur wordt afgesloten, komen buiten de tent nog de laatste nieuwsgierigen aanlopen. Het grasperk is door de tienduizenden voeten tot een zompig aardappelveld omgeploegd. Een elegante parisienne staat tot haar enkels in de modder. 'Het geeft niet', zegt ze. Deze historische meeting had ze voor geen goud willen missen.

Chirac heeft volgens haar alle steun nodig om het zondag tegen Jospin te redden. In de laatste opiniepeilingen zou Chirac het duel met 55 procent tegen 45 procent moeten winnen, 'maar we hebben gezien hoe onbetrouwbaar die cijfers zijn. Vooral omdat ook nu nog een heleboel mensen twijfelen.'

Doorslaggevend voor de zwevende kiezers zal in haar ogen het grote televisiedebat op dinsdagavond zijn. En juist daarvoor houdt ze haar hart vast haar favoriete kandidaat. 'Chirac is een gevoelsmens. Die is nog altijd zenuwachtig voor de camera's. Dat heeft hem vorige keer de kop gekost in het duel met Mitterrand.' Ze vervolgt: 'Ook al is Jospin natuurlijk bij lange na geen Mitterrand.'

Meer over