Chinees-Amerikaanse confrontatie op zee: wij eten pizza, wat eten jullie?

'Oplopende spanningen' is al drie jaar de geijkte zinsnede om de gang van zaken in de Zuid-Chinese Zee aan te duiden. In het gebied botsen de territoriale ambities van de supermachten China en de VS, wat leidt tot harde beschuldigingen over en weer. 'Extreem onverantwoordelijk gedrag' en 'provocerende daden' zijn de diplomatieke krachttermen, wanneer de Chinezen er kunstmatige eilanden aanleggen, of de Amerikanen met hun marineschepen binnen 12 mijl van die eilanden varen.

De Amerikaanse minister van Defensie donderdag boven de Zuid-Chinese Zee met het vliegdekschip Theodore Roosevelt. Beeld reuters
De Amerikaanse minister van Defensie donderdag boven de Zuid-Chinese Zee met het vliegdekschip Theodore Roosevelt.Beeld reuters

Maar ver weg van die verbale botsingen tussen regeringswoordvoerders gaat het er op zee soms aanzienlijk gemoedelijker aan toe, ontdekte persbureau Reuters. Zodra Chinese en Amerikaanse marineschepen bij elkaar in de buurt komen, zoeken ze radiocontact met elkaar. Van een verwijtende sfeer is dan vaak niet veel te merken. Zo gaf Robert Francis, commandant van de USS Lassen, een inkijkje in een wereld waar de media geen toegang toe hebben.

'Een paar weken geleden raakten we in gesprek - in het Engels - met een Chinese boot die ons volgde. We namen de telefoon op en spraken met hen in de sfeer van: 'Hé, wat doen jullie deze zaterdag? Oh, wij hebben pizza en kippenvleugels. En jullie, wat eten jullie? Oh, wij hebben iets anders en hé, we zijn bezig om een Halloween-feestje voor te bereiden.'

Volgens Francis is dit een bewuste strategie om 'te tonen dat we gewone zeelieden zijn, net als zij, en dat we gezinnen hebben, net als zij.' Hij denkt dat de softe benadering werkt: 'Ze waren de hele tijd erg hartelijk. En toen ze ons verlieten wensten ze ons een goede reis en zeiden ze dat ze hoopten ons weer te zien.'

undefined

Minder vriendelijk

Natuurlijk kan het er ook minder vriendelijk aan toe gaan, zoals eind oktober toen zijn USS Larsen als eerste Amerikaanse boot dicht in de buurt van een door China aangelegd eiland kwam. 'U bent in Chinese wateren. Wat zijn uw plannen?', was toen de vraag van de Chinezen. 'Ze bleven die maar stellen, keer op keer', aldus Francis, die sinds mei vijftig van dit soort ontmoetingen met Chinese schepen heeft gehad.

Dat zal nog wel een tijd doorgaan, want geen van beide partijen is bereid een millimeter voor de ander te wijken. Militaire analisten waarschuwen er altijd voor dat bij dit soort ontmoetingen de kans op escalatie tot een oorlog nooit valt uit te vlakken. Zo lang het over pizza gaat, mag de wereld erop hopen dat de 'oplopende spanningen' in de hand kunnen worden gehouden.

undefined

Meer over