Nieuws

China neemt voorschot op invoering vastgoedtaks met proef in tien rijke steden

De Chinese overheid werkt aan de invoering van een vastgoedtaks, volgens kenners een van de meest ingrijpende veranderingen van het woonbeleid in decennia. De lang onbespreekbare belasting heeft de wind in de rug door de campagne voor herverdeling van president Xi. Tegelijk is er binnen de Communistische Partij verzet tegen de taks, waardoor de invoering slechts geleidelijk zal gebeuren.

Een Chinese boer hurkt boven wat ooit zijn land was, op de achtergrond worden graafwerkzaamheden verricht. Beeld AP
Een Chinese boer hurkt boven wat ooit zijn land was, op de achtergrond worden graafwerkzaamheden verricht.Beeld AP

De vastgoedtaks komt er in eerste instantie in proefprojecten van vijf jaar, zo maakte de Chinese overheid zaterdag bekend. Volgens The Wall Street Journal komen die proeven in tien rijke steden en provincies, waaronder techhub Shenzhen, pensionado-eiland Hainan en miljonairsstad Hangzhou, bakermat van techbedrijf Alibaba. Tegelijk werkt Beijing aan nationale wetgeving, maar die wordt ten vroegste in 2025 verwacht.

Xi Jinping ziet de vastgoedtaks als remedie tegen woningspeculatie die de huizenprijzen in China de afgelopen decennia de pan uit deed rijzen. De heffing is ook een vorm van herverdeling, door Xi nagestreefd in zijn campagne voor ‘gemeenschappelijke welvaart’. De tarieven van de taks zullen volgens experts waarschijnlijk getrapt zijn, waardoor rijkere eigenaars relatief meer betalen.

De Chinese overheid wil al sinds 2003 een onroerendzaakbelasting invoeren, maar stootte altijd op interne tegenstand. In 2011 werd bij wijze van proef in Shanghai en Chongqing een vastgoedtaks op tweede huizen en huizen uit het hogere segment ingevoerd. Die proefprojecten, bedoeld als aanzet voor een nationale onroerendzaakbelasting, kregen door verzet binnen de partij nooit uitbreiding.

In tegenstelling tot zijn voorgangers heeft Xi voldoende macht om de taks door te drukken, maar ook hij moet rekening houden met grote gevoeligheden. Volgens bronnen van The Wall Street Journal was het oorspronkelijke plan om de taks in dertig steden en provincies in te voeren, maar werd dit na negatieve reacties van partijfunctionarissen teruggeschroefd naar tien. Er zou nog steeds gedebatteerd worden over tarieven, kortingen en uitzonderingen.

Implosie

Tegenstanders vrezen dat de taks kan leiden tot een implosie van de huizenprijzen, met schadelijke gevolgen voor de hele economie. Chinese huishoudens hebben tot 80 procent van hun vermogen in vastgoed zitten. Een scherpe daling van de huizenprijzen zou funest zijn voor het consumentenvertrouwen. Volgens een analyse van investeringsbank Macquarie Group bestaat er enig risico op ‘een crash van de huizenmarkt en sociale onrust onder belastingbetalers’.

De Chinese onroerendgoedsector verkeert al in zwaar weer, door de onrust over projectontwikkelaar Evergrande. De Chinese huizenprijzen daalden in september licht ten opzichte van de maand daarvoor, iets dat sinds maart 2015 niet meer was voorgekomen. De voorbije maanden is echter duidelijk geworden dat Xi bereid is om economische groei in te leveren om structurele problemen aan te pakken, zoals de hoge schuldgraad en ongelijkheid.

Sommige partijfunctionarissen verzetten zich ook tegen de nieuwe taks omdat ze zelf niet in staat zouden zijn om die te betalen. Veel hooggeplaatste Chinese functionarissen bezitten meerdere huizen, niet altijd verklaarbaar op basis van hun officiële salaris. De invoering van een taks zou de omvang van hun eigendom aan het licht brengen, en hen met een hoge rekening opzadelen.

Het nieuws over de taks maakt veel reacties los op Chinese sociale media. De hashtag ‘moet ik mijn beleggingspanden dumpen?’ werd zes miljoen keer gelezen. De reacties lopen langs voorspelbare scheidslijnen: aspirant-kopers hopen dat de huizenprijzen zullen dalen, terwijl eigenaars klagen dat ze zich in diepe schulden hebben gestoken voor hun woning en dat de taks hun financiële zorgen nog zal vergroten. ‘Veel mensen zijn blut nadat ze een huis hebben gekocht’, aldus iemand op Weibo. ‘Hoe moeten zij die taks betalen?’

Sommige reageerders zien de vastgoedtaks ook als een slinkse manier om het geboortecijfer op te krikken. In de huidige proefprojecten in Shanghai en Chongqing levert elk extra gezinslid een heffingskorting op. Een bekende blogger toonde op Weibo een OZB-aanslag uit Shanghai, waaruit bleek dat een extra kind zo’n 1000 euro per jaar zou schelen. ‘Het doel is duidelijk: het aanmoedigen van het krijgen van kinderen.’

Meer over