nieuwsmaanproject Chang’e-5

China klaar voor een retourtje maan met Chang’e-5

De volgende stap in het succesvolle Chinese Chang’e-ruimteprogramma heeft als doel: stenen van de maan oprapen en terugvliegen naar de aarde.

De Long March 5-raket, die maansonde Chang'e-5 moet lanceren, rijdt richting het lanceerplatform op het Wenchang ruimtecentrum in de zuidelijk Chinese provincie Hainan.  Beeld AFP
De Long March 5-raket, die maansonde Chang'e-5 moet lanceren, rijdt richting het lanceerplatform op het Wenchang ruimtecentrum in de zuidelijk Chinese provincie Hainan.Beeld AFP
Je leest dit stuk, omdat de Chinese raket maandagnacht (lokale tijd) succesvol is gelanceerd. In tegenstelling tot de verwachting was de lancering live te volgen.  Beeld
Je leest dit stuk, omdat de Chinese raket maandagnacht (lokale tijd) succesvol is gelanceerd. In tegenstelling tot de verwachting was de lancering live te volgen.

Sinds de ruimterace tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie, in het tijdperk van de Koude Oorlog, zijn er geen maanstenen meer naar de aarde gebracht. En dat is nu, veertig jaar later, precies het doel van het Chinese maanproject Chang’e-5 (vernoemd naar de Chinese maangodin): opnieuw maanstenen naar de aarde brengen. Het verzamelde materiaal moet onder meer inzicht verschaffen in het ontstaan en de evolutie van onze kosmische metgezel.

Naar verwachting vertrekt de krachtige Long March 5-raket maandagnacht Nederlandse tijd vanaf het satellietlanceringscentrum in Wenchang richting maan. Bij een succesvolle terugkeer met maanstenen treedt het Chang’e-programma van het Chinese nationale ruimteagentschap CSNA definitief in de voetsporen van de bemande Apollo-missies (VS) en de Luna-robots van de Sovjet-Unie.

Eerder zette CSNA met Chang’e-3 al een robotwagentje op de voorzijde van de maan. Vorig jaar boekte het agentschap met opvolger Chang’e-4 zelfs een primeur: het eerste voertuig op de achterkant van de maan, de kant die vanaf de aarde niet is te zien.

Mensen op de maan

‘Al vanaf dag één is het einddoel van het Chang’e-programma om mensen op de maan te zetten’, zegt astronoom Marc Klein-Wolt (Radboud Univer­siteit), die met zijn team een radio­antenne ontwikkelde voor Chang’e-4. ‘Daarom worden deze missies steeds een stapje complexer en uitdagender.’

Was het tot voor kort genoeg met het Chang’e-materieel op de maan te landen, Chang’e-5 moet ook weer succesvol kunnen vertrekken. De missie bestaat daarom uit een lander, een voertuig dat weer moet opstijgen, een module die in een baan om de maan blijft en een module die de terugkeer naar aarde regelt. In totaal duurt de missie op het oppervlak één maan-dag, grofweg 14 aardse dagen. Begin december moeten de maanstenen op aarde zijn.

Nadat het samengestelde ruimtevaartuig in een baan om de maan terechtkomt, zullen de lander en het deel dat weer moet opstijgen samen afdalen naar de Mons Rümker, een 1,3 kilometer hoog voormalig vulkanisch actief gebied ten noorden van de beroemde Oceanus Procellarum, de grootste van de donkere lavavlekken die vanaf aarde met het blote oog op de maan zichtbaar zijn.

Staatsmedia

Helemaal zeker is de vertrekdatum overigens nog niet. Hoewel verschillende bronnen melding maken van maandag (lokale tijd) als lanceermoment, hebben Chinese staatsmedia dat nog niet bevestigd. ‘Typisch Chinees’, zegt Klein-Wolt. Volgens hem is China continu bang voor gezichtsverlies en kondigt het liever achteraf een succes aan, dan dat iedereen meekijkt op het moment dat het nog mis kan gaan. ‘Omgaan met mislukking vinden ze lastig.’

In tegenstelling tot het gelikte pr-spektakel dat de Amerikaanse Nasa rond zijn lanceringen optuigt, hult CSNA zich vooraf daarom standaard in stilzwijgen. ‘Dat botste ten tijde van Chang’e-4 weleens. Alles zag er op een gegeven moment zó goed uit, dat ik het de hele wereld wilde vertellen. Dat mocht absoluut niet’, zegt Klein-Wolt.

In diezelfde geest heeft CSNA ook alvast Chang’e-6 in de steigers gezet. Mocht de vijfde missie mislukken, dan wordt de zesde er vrijwel meteen achteraan gestuurd. Alles in jacht op succes. ‘En als met Chang’e-5 wél alles goed verloopt, hebben ze direct het vervolgprogramma al klaar’, zegt Klein-Wolt.

Voorsprong

De successen van Chang’e tonen bovenal de kracht van het Chinese ruimtevaartprogramma. ‘Ze doen nu vooral dingen die de VS en de Sovjet-Unie al eerder hebben gedaan. Maar je moet de Chinezen absoluut niet onderschatten. Deze missies zijn heel moeilijk en vinden niet vaak plaats’, zegt hij. Zo crashte vorig jaar de eerste maanlander van opkomende ruimtemacht India bijvoorbeeld nog vlak voor landing op het grijze oppervlak van de maan.

‘Ik schat dat China met zijn maanprogramma inmiddels voorloopt op de VS, die ook ambities hebben voor een terugkeer naar de maan’, zegt Klein-Wolt. De kans wordt daarom steeds groter dat de volgende mens op de maan geen Amerikaanse vrouw is - iets wat NASA tot doel heeft gebombardeerd voor Apollo-opvolger Artemis - maar een Chinees.

Lees verder:

Vrijdagavond zet China de eerste stap richting een spreekwoordelijke voet op de áchterkant van de maan. Dan lanceert men de langverwachte Chang’e-4 missie. Vier vragen over de Chinese terugkeer naar de maan.

Vijftig jaar na de eerste mens op de maan is het ook bijna 47 jaar na de laatste. En nu lijkt plotsklaps ­iedereen weer plannen te hebben voor de maan - en daar ver voorbij. Een blik op de toekomst van de menselijke verkenning van het zonnestelsel.

De Saturnus V-raket kwam op 17 juli 1969 met bulderend geweld los van de aarde. Drie Amerikaanse astronauten – Neil Armstrong, Buzz Aldrin en Michael Collins – zouden vier dagen later bij de maan aankomen en daar de geschiedenis van de mensheid voor eeuwig veranderen. Een prestatie die om drie redenen nog altijd ongeëvenaard is.

Meer over