China aast op olie en gas in zee

China en Vietnam hebben hooglopende ruzie gekregen in de Zuid-Chinese Zee, waar grote voorraden olie en gas in de bodem zitten. Hanoi heeft voor maandag een marine-oefening aangekondigd. De oplopende spanning is het gevolg van twee confrontaties tussen schepen van beide landen de afgelopen weken.

HANS MOLEMAN

SHANGHAI - Volgens Hanoi hinderden Chinese schepen Vietnamese olie-onderzoeksschepen. De Filipijnen beschuldigen China van een soortgelijke actie. Een Vietnamese marinewoordvoerder verklaarde tegen het Franse persbureau AFP dat de schietoefening van maandag zes uur zal duren. Volgens waarnemers is het bedoeld als waarschuwing aan de Chinezen, die in de ogen van de Vietnamezen de laatste tijd te agressief hun claim op de Zuid-Chinese Zee onderstrepen.

Escalatie

'Niemand wil oorlog, maar als er een escalatie is zullen we optreden', waarschuwde staatssecretaris van Defensie Nguyen Chi Vinh deze week in de Vietnamese staatspers.

Het is niet de eerste keer dat Vietnam en China ruzie hebben in de Zuid-Chinese Zee. De beide communistische buurlanden liggen al meer dan dertig jaar met elkaar overhoop over de zee en twee eilandengroepen, de Paracels en de Spratly-eilanden, die in kleine zeeslagen in 1979 en 1988 twee keer van eigenaar wisselden.

De Vietnamese premier Nguyen Tan Dung onderstreepte deze week de ernst van het conflict door te verklaren dat Vietnam zijn 'onherroepelijke' aanspraak op beide eilandengroepen zal verdedigen. Peking op zijn beurt riep Hanoi op alle scheepsbewegingen te staken die kunnen beschouwd worden als een aantasting van de aanspraken van China.

De Amerikaanse minister Robert Gates van Defensie zei vorige week dat er opnieuw schermutselingen kunnen uitbreken in de Zuid-Chinese Zee als de betrokken landen er niet in slagen een compromis te sluiten. China wees eerder een voorstel af om hier regionale onderhandelingen over te voeren. Peking wil alleen met landen apart onderhandelen.

Cyberaanvallen

De oplopende spanning heeft geleid tot cyberaanvallen op tal van Vietnamese websites. De sites van de ministeries van Buitenlandse Zaken en Landbouw werden met Chinese vlaggen overspoeld.

Afgelopen zondag was er al een opmerkelijke anti-Chinese demonstratie in de Vietnamese hoofdstad. Honderden Vietnamezen trokken door de binnenstad naar de Chinese ambassade. De politie liet de demonstratie toe, hoewel protestmarsen in de éénpartijstaat Vietnam normaal niet worden getolereerd.

De in potentie grote olie- en gasvoorraden onder de zeebodem zijn van aanzienlijk strategisch belang voor de sterk groeiende economieën van beide landen. China haalt nu nog bijna de helft van zijn olie uit eigen bronnen, maar die raken langzaam maar zeker uitgeput. De Zuid-Chinese Zee is daarom een welkome nieuwe energiebron voor Peking, dat liever minder afhankelijk wil zijn van leveranciers in het roerige Midden-Oosten.

De Chinezen willen hun oliewinning in de zee de komende tien jaar verviervoudigen. Er is een eerste eigen reusachtig boorschip gebouwd dat in staat is in de diepere delen olie te winnen.

China is al jaren bezig zijn militaire aanwezigheid in de omstreden regio te versterken. Op het zuidelijke eiland Hainan is een grote marinebasis ingericht, met een ondergrondse duikboothaven, die als uitvalsbasis dient voor de schepen die de dominantie van Peking in het zeegebied moeten garanderen. Vietnam heeft zes Russische onderzeeërs gekocht om de Chinese dreiging te pareren.

Als tegenzet zoekt Vietnam verder steeds meer toenadering tot de oude vijand, de Verenigde Staten. De Amerikaanse Zevende Vloot, die opereert vanut Japan, is sinds kort weer welkom in Vietnamese havens.

Keizertijd

Vietnam en China zijn historisch gezien zelden vrienden geweest. China beschouwde in de keizertijd de Vietnamese regio als een aanhangsel van het rijk. Ook de afgelopen zestig jaar, toen beide landen communistisch werden, bleven de relaties gegespannen.

Het dieptepunt was een felle grensoorlog die in 1979 tienduizenden militairen het leven kostte. Peking besloot tot de inval, die een maand duurde, om Hanoi te straffen voor zijn inval bij China's bondgenoot Cambodja. Daar maakte het Vietnamese leger een einde aan het terreurbewind van de Rode Khmer.

De bodem van de Zuid-Chinese Zee zit vol olie en gas. China maakt aanspraak op deze voorraden, maar Vietnam verzet zich fel tegen deze claims. De spanning loopt op.

undefined

Meer over