Chef krijgt schuld trage productie

Industriële bedrijven klagen steen en been over hun vacatures. Ze bulken van de opdrachten, de productie ligt op topniveau, maar werknemers zijn niet te vinden: 65 procent noemt de situatie 'zorgelijk', blijkt uit een enquête van adviesbureau Berenschot en scholingsbedrijf VOA Acces onder 142 ondernemers....

Van onze verslaggevers Bart Dirks Gijs Herderscheê

De productie loopt gevaar door de vele vacatures en dus grijpen managers naar lapmiddelen. Overwerk is de simpelste remedie, maar heeft zijn grenzen. Om de capaciteit op te jagen, wordt een reeks van metingen gehanteerd over bijvoorbeeld productienormen, uitval en ziekteverzuim. Het doel van de metingen is op de bedrijfsvloer meestal onduidelijk, van terugkoppeling is geen sprake. De resultaten worden vooral gebruikt om de afdelingschefs aan opgelegde targets te houden en op 'af te rekenen'.

Die chefs worden nu het kind van de rekening. Zij moeten kost wat kost de productienormen halen (eis van de verkoopafdeling) en het ziekteverzuim laag houden (eis van personeelszaken). Ondertussen moeten de werknemers worden gemotiveerd tot harder lopen en overwerken. Deze doelstellingen staan haaks op elkaar.

De druk op de afdelingschef wordt verder vergroot door de wens van werknemers om zeggenschap te krijgen over werktijden en over overwerk. Tegelijk moeten werknemers gelegenheid krijgen voor hun eigen ontplooiing. Maar als werknemers op cursus gaan, dreigt de productie spaak te lopen.

De problemen zijn volgens Berenschot en VOA Acces het grootst in snelgroeiende bedrijven. Vooral in bedrijven met meer dan 10 procent omzetgroei legt het management zich toe op ad hoc-oplossingen om de productienormen te halen. Die verhogen de productiviteit juist niet, maar zijn lapmiddelen. Bedrijven met gelijkmatiger afzetgroei, minder dan 10 procent per jaar, slagen er volgens de onderzoekers beter in de organisatie stapsgewijs aan te passen en daarmee vervolgens de productiviteit te verhogen.

Door de snelle economische groei, zo is de boodschap, horen veel organisaties in de eerste categorie. Zij hebben de sociale organisatie verwaarloosd en juist daar kan veel winst worden geboekt bij het oplossen van knelpunten in de productie.

Echt creatieve en structurele oplossingen worden nog over het hoofd gezien. Deeltijd-ploegendiensten zijn meestal onbespreekbaar, 55-plussers worden genegeerd bij scholing, training van jonge nieuwelingen wordt als 'opleiden voor de concurrent' beschouwd. Het water staat kennelijk nog niet tot aan de lippen.

Meer over