Chávez wint referendum over grondwet

De Venezolaanse president Hugo Chávez heeft het referendum over zijn toekomst gewonnen. De oppositie vreest dat Chávez zich steeds meer zal ontpoppen als dictator (met video).

Van onze verslaggever Iñaki Oñorbe Genovesi

De huidige termijn van Chávez, die in 1999 aan de macht kwam, eindigt in januari 2013. Onder de oude grondwet had hij zich daarna niet weer herkiesbaar kunnen stellen.

Opgelucht
‘Overwinning, overwinning’, zei een duidelijk opgetogen en ook zichtbaar opgeluchte Chávez tegen duizenden jubelende aanhangers bij het presidentiële paleis Miraflores. ‘Dit is een overwinning voor het volk en een duidelijke overwinning voor de revolutie. Vandaag hebben wij de poorten naar de toekomst geopend. In 2012 komen er presidentsverkiezingen en tenzij God anders beslist, tenzij het volk anders beslist, is deze soldaat al een kandidaat’, aldus de 54-jarige Venezolaanse president.

Fidel Castro
De met vlaggen wapperende menigte ging volledig uit zijn dak bij de woorden van Chávez, die traditiegetrouw in het rood was gekleed en werd vergezeld door zijn dochters en kleinkinderen. Vooral toen Chávez ook nog bekendmaakte dat hij zijn eerste felicitatie had ontvangen van zijn mentor en grote vriend, Fidel Castro. ‘Beste Hugo’, begon de boodschap van de Cubaanse ex-president, ‘mijn felicitaties voor jou en jouw volk met een overwinning die niet te meten is, zo groot.’

Ruim 70 procent van de 16 miljoen kiesgerechtigde Venezolanen bracht zondag zijn stem uit bij het rustig verlopen referendum, waarbij 54,36 procent ‘ja' heeft gestemd voor de wijzigingen in de grondwet en 45,63 procent ‘nee'. Een marge van 9 procent en dus niet de nek-aan-nekrace die opiniepeilers vooraf hadden verwacht op basis van Chávez nipte nederlaag bij het referendum van 2007 (toen hij eveneens voorstelde het maximale aantal termijnen af te schaffen) en de verliezen tijdens de regionale verkiezingen van november vorig jaar.

Tekst loopt door onder video
]]>

Hoge opkomst
Opvallender is echter de zeer hoge opkomst geweest. Ongetwijfeld te wijten aan het feit dat Chávez de eigen achterban, veelal verkiezingsmoe, toch heeft weten te mobiliseren voor de vijftiende stembusgang in tien jaar socialistische revolutie in Venezuela. En er ook nog eens toe heeft geleid dat ruim 2 miljoen Venezolanen dit keer wel met een wijziging van de grondwet hebben ingestemd.

De oppositie meent echter dat de stembusuitslag vertekend is doordat Chávez op grote schaal middelen van de staat, zoals de staatsmedia en het omvangrijke ambtenarenapparaat heeft ingezet om de kiezers te bewerken. Volgens zijn tegenstanders heeft Chávez al veel te veel macht, met een wetgevende en rechterlijke macht die onder zijn invloed staan. Nu ook de limiet van twaalf jaar voor de uitoefening van het presidentschap is opgeheven, vrezen zij dat Chávez zich steeds meer gaat ontpoppen als een dictator.

Roosevelt
De Venezolaanse president trekt zich echter weinig aan van de kritiek en zegt zeker nog tien jaar nodig te hebben om de socialistische revolutie in Venezuela te kunnen voltooien. Daarnaast wijst hij erop dat Franklin D. Roosevelt tussen 1933 en 1945 vier keer werd verkozen tot president van de Verenigde Staten. ‘Tien jaar is niets. Ik weet niet waar ze over klagen’, zei Chávez dan ook dit weekeinde.

Tekst loopt door onder fotospecial
]]>

Chávez’ overwinning komt overigens op een moeilijk moment voor zijn revolutionaire project. De huidige crisis van de wereldeconomie en de dalende olieprijzen dwingen Chávez tot een soberdere politiek waarbij hij zowel in eigen land als in het buitenland niet meer onbeperkt met beloftes en Venezolaanse oliedollars kan smijten. Daarnaast moet Chávez het hoofd bieden aan een steeds grotere groep aanhangers die hun ongenoegens uiten over de talrijke ‘ziektes van het kapitalisme’ die in Venezuela blijven voortduren.

Schaduw
Bijvoorbeeld de corruptie, de werkloosheid, het tekort aan woningen en de toenemende onveiligheid op straat. Volgens veel Chavistas werpen deze problemen een steeds grotere schaduw over de vele sociale verworvenheden die onder Chávez zijn bereikt. Ook de positieve resultaten van de diverse armoedeprogramma’s die door de Venezolaanse president het afgelopen decennium in het leven zijn geroepen, dreigen te worden ondergesneeuwd.


Grotere kaart weergeven]]>

(EPA) Beeld
(EPA)
Meer over