InterviewReiziger uit Kaapstad

Chaos op Schiphol bij vluchten uit Zuid-Afrika: ‘Ik kwam uit een derdewereldland, en arriveerde in een derdewereldland’

Ruim 600 passagiers van twee KLM-vluchten uit Zuid-Afrika moesten vrijdagnacht op Schiphol worden getest en daar urenlang op de uitslag wachten. Dat leidde tot grote chaos en veel ongemak. ‘De autoriteiten op Schiphol luisterden pas naar ons nadat er opstand dreigde uit te breken’, zegt Herman Steenhuis, een van de uit Kaapstad afkomstige reizigers.

Nick de Jager
Passagiers uit Zuid-Afrika wachten in de aankomsthal op Schiphol. Beeld Herman Steenhuis
Passagiers uit Zuid-Afrika wachten in de aankomsthal op Schiphol.Beeld Herman Steenhuis

Zestien uur lang zaten ­Herman Steenhuis en zijn medereizigers vrijdag vast op Schiphol. Na het opduiken van de omikronvariant in zuidelijk Afrika, een nog besmettelijkere ­coronamutatie dan de delta­variant, legde Nederland halsoverkop reis­beperkingen op voor verkeer uit die contreien. 61 van de 624 passagiers van KLM-vluchten uit Johannesburg en Kaapstad waren volgens de GGD besmet met het coronavirus. Bij dertien van hen is de omikronvariant vastgesteld. Veel reizigers waren zeer ­ontevreden over de gang van zaken op het vliegveld.

Wat maakte de situatie vrijdag zo chaotisch?

Steenhuis: ‘Ze hadden geen idee wat ze met ons aan moesten, er was geen enkel plan. Eerst hebben we vier uur op de landingsbaan gestaan. Uiteindelijk hebben ze gate G1 voor ons vrijgemaakt. Daar zijn we met een bus heen gebracht en zijn we 12 uur opgesloten.’

‘Het werd een gore bende daar. Geen van de maatregelen die de overheid had genoemd, werd gehandhaafd. Besmette mensen en niet-besmette mensen werden niet gescheiden. Er werden geen rijen gecreëerd bij de teststraat. We kregen geen eten, geen drinken, geen frisse lucht. De toiletten waren smerig, er was niets geregeld op het gebied van hygiëne. Ik kwam uit een derdewereldland en arriveerde in een derdewereldland. Het was echt gevangenschap.’

Waarom duurde het testen zo lang?

‘De GGD was met drie medewerkers aan het testen. Drie. Voor meer dan driehonderd mensen. Dan gaat het lang duren. Allereerst moest je in de rij staan om je een soort van in te schrijven. Dan kreeg je een buisje, waarmee je langs dezelfde rij moest teruglopen naar een andere rij. Daar werd je dan getest. Het was net de Efteling.’

De passagiers pikten het aan de begin van de nacht niet meer, zegt ook een andere reiziger op dezelfde vlucht. Wat is er gebeurd?

‘Rond 1 uur ’s nachts merkte ik dat bepaalde groepen in opstand wilden komen. Daarmee ben ik naar de marechaussee gelopen. ‘We gaan zo hieruit stormen, wat ga je daaraan doen?’ Dat was helemaal niet ons plan, maar ja, zij namen ons niet serieus, dan wij hen ook niet.

‘Pas toen werd er een beetje naar ons geluisterd. Ik ben de GGD managementadvies gaan geven. ‘Jullie moeten ons vanaf nu elk kwartier informeren over de stand van zaken’, dat soort dingen moest ik ze gaan uitleggen. Na negen uur wachten, hè? We hebben veel geduld met ze gehad.’

Uw vriendin is positief getest, u bent negatief getest. Volgens de voorschriften zou uw vriendin nu in een quarantainehotel moeten zitten. Hoe kan zij met u mee naar huis zijn gegaan?

‘Zo lek is het systeem. De besmette en niet-besmette personen liepen de hele tijd vlak langs elkaar heen, maar er waren wel verschillende uitgangen voor beide groepen. Rond 3 uur ’s nachts werd ik geroepen en vroegen ze mij of ik mijn partner kon halen. Haar gehaald, vlak langs de rij gelopen. Ze bleek positief. Toen zei de GGD tegen mij: ‘Als je nu snel je vriendin opwacht bij het hotel, kan ze bij jou instappen en kunnen jullie samen in quarantaine.’

‘Ik ben naar de parkeergarage gegaan en heb haar gebeld. Zij stapte in een taxi naar het hotel, ik reed daarheen. En we zijn samen naar huis gegaan. Daarvoor ben je dan zestien uur aan het wachten.’

null Beeld Reuters
Beeld Reuters

Uw vriendin heeft zaterdag een coronatest gedaan bij een particulier testbedrijf. De uitslag is negatief.

‘Het is een farce. We zijn in Zuid-Afrika naar een bruiloft geweest van Nederlandse vrienden, waarbij alle aanwezigen zich vooraf hebben laten testen. Daarna hebben we vijf dagen lang alleen maar apen, struisvogels en een neushoorn gezien. Mijn vriendin heeft ook geen klachten en we zijn niet in Zuid-Afrikaanse regio’s geweest waar het virus nu opduikt. Ik heb dus echt geen idee hoe een besmetting gebeurd zou kunnen zijn.’

Beide testuitslagen zijn ingezien door de Volkskrant.

Reactie GGD Kennemerland:

‘We willen vooropstellen dat de situatie voor de passagiers vrijdag uiterst vervelend was. Mensen hebben een lange reis achter de rug en verkeren tot ze geland zijn in de veronderstelling dat ze over misschien wel een uurtje thuis zijn. In plaats daarvan worden ze geconfronteerd met een situatie die we nog niet eerder hebben meegemaakt in Nederland, namelijk dat alle mensen op de vlucht getest moeten worden en het resultaat op de luchthaven moeten afwachten. Daar gaat veel tijd overheen en dat zorgt voor frustratie. Daarnaast heb je te maken met meer dan 600 mensen verspreid over twee vluchten en is enige vorm van chaos onoverkomelijk.

‘In totaal zijn er meer dan 50 werknemers van de GGD Kennemerland op Schiphol aan de slag gegaan om dit in goede banen te leiden, waarbij altijd oog is geweest voor communicatie met de passagiers. In een paar uur tijd is er op Schiphol een klein bedrijf gerealiseerd dat meteen operationeel is gegaan. Dat dat voor ongemak heeft gezorgd staat buiten kijf, maar het is wel goed om je te realiseren dat dit is gedaan om de mensen zelf – en hun omgeving – te beschermen, en dat deze operatie is opgetuigd in het belang van de publieke gezondheid. De opdracht is geboren uit de zorg voor de mutatie van een virus dat na introductie in Nederland een gevaar voor de publieke gezondheid kan zijn.’

Reactie Schiphol:

‘We begrijpen dat veel reizigers de situatie als vervelend hebben ervaren. Dit was dan ook een uitzonderlijke situatie waarbij veel op stel en sprong geregeld moest worden. Met alle partijen hebben we geprobeerd de reizigers zo zorgvuldig mogelijk te faciliteren in deze voor hen vervelende situatie. We gaan dit natuurlijk met elkaar evalueren.’

Meer over