Chad! (rev.)

De Floridiaanse Hertelling duurt voort, de kwestie verdiept zich en de woordenlijst wordt langer...

Quagmire en quandary, vorige week nog toppers, zijn op hun retour. Nachtmerrie, drijfzand, moeras, dat zijn woorden voor de handenwringende omstander, nu de zaak meer en meer in handen raakt van juristen prevaleert de klinische woordkeus. The case, zeggen ze, the problem before us, the suit, the argument. (Artsen hebben het ook nooit over 'een gruwelijke ziekte'.) Het juristenwoord caveat bleef onverminderd populair.

Vorige week zag het er al een beetje naar uit en inmiddels is het duidelijk: als er één woord is dat wij nooit meer zullen kunnen horen zonder aan de Florida Recount te denken, dan is het chad.

Amerikanen gaan heel soepel met hun taal om. Dat is niet hetzelfde als slordig of onverschillig, dat zijn de Amerikanen niet als het om hun taal gaat, ze houden van hun taal, gebruiken hem goed, ze hebben plezier in puntige formuleringen en vernuftige beeldspraak, respecteren de regels maar als die in de weg zitten, zetten ze die net zo makkelijk opzij.

Een jaar of tien geleden begonnen Amerikaanse politici ineens de uitdrukking 'key-factor' te gebruiken. Hij bestond natuurlijk al, maar ineens was hij ín. In plaats van to reduce the number of teenage-pregnancies it is important to have good sexual education, zeiden ze the key-factor in reducing the number of teenage-pregnancies. . . etcetera.

Zo'n samenstelling inpassen is meer werk dan één adjectief gebruiken, en Amerikanen zijn altijd op zoek naar snelheid en compactheid, zodat die 'factor' op een gegeven moment overboord werd gezet en 'key' tot adjectief gebombardeerd. Nu zeggen Amerikanen: to reduce the number of teenage-pregnancies it is key to have good sexual education.

Met 'chad' zie je iets dergelijks. Officieel is chad een niet telbaar zelfstandig naamwoord, zoals gruis of stof, of afval. 'Er ligt een grind in mijn tuin', dat zeg je niet, en in het Engels kun je eigenlijk ook niet zeggen there is a chad on the floor. Toch doen Amerikanen dat nu voortdurend.

Dat ene snippertje dat de kiezer uit zijn kieskaart moet drukken om duidelijk te maken op wie hij zijn stem uitbrengt, dat is the chad. Op de vloer van de zaal waar de stemmen van Broward County worden herteld, hebben de Republikeinen chad gevonden. Ze hebben het in een ziplock zakje gestopt en aan de rechter overgedragen, als bewijs van illicit of op z'n minst questionable goings on. BROWARD COUNTY MANUAL RECOUNT staat op dat zakje, FALLEN CHADS. (Goings on is trouwens ook een mooi voorbeeld van die souplesse: één aandegang, twee aandegangs.)

Het sinistere aan die snippers zou zijn dat er in Broward niet alleen herteld maar ook stiekem herstemd zou worden, maar deze fallen chads kunnen net zo goed dangling chads zijn geweest, snippers die nog aan de kaart bungelden en bij de hertelling alsnog losraakten. Of hanging chads, snippers die het bungelstadium niet bereikt hebben en gewoon ouderwets hangen, aan twee punten, in dat stembiljet, op hun eigen kleine rechthoekige hangplekje. Tot ze in handen kwamen van een Floridiaanse herteller die thuis geleerd heeft dat cleanliness next to godliness is, en hem eraf trok.

Ja, er kan een hoop aan de hand zijn met een chad. Behalve hangen en bungelen kan een chad ook licht gedeukt zijn. De kiezer heeft met zijn pen op het stemteken gedrukt, maar niet hard genoeg om één van de vier hoeken los te maken van de kaart. Voor deze chad zijn drie aanduidingen in omloop, die vooral te maken hebben met de richting van waaruit de kaart wordt bezien. Kijkt men van voren dan is op zo'n ballot een deukje te zien, een dimple: the chad is dimpled. Bekijk je de kaart van opzij om te zien of er sprake is van lokale reliëfvorming, en doet die zich voor, dan spreekt men van a bulging chad, een uitstulpende of uitpuilende snipper. Draait men de kaart volledig om, zodat de as van de uitstulping haaks op de kijker staat, dan wordt wel gesproken van a pregnant chad, een zwangere snipper.

Hanging, Dangling, Bulging, Dimpled en Pregnant, het zouden de hertjes voor de slee van Vader Kerst kunnen zijn.

Meer over