CDA

ALS NAAMSBEKENDHEID de enige toetssteen zou zijn, is de kandidatenlijst die het bestuur van het CDA voor de volgende kamerverkiezingen heeft opgesteld, een regelrechte ramp....

Het ziet er dus naar uit dat het CDA het in de komende verkiezingscampagne meer van de merknaam van de partij dan van de aantrekkingskracht van zijn vertegenwoordigers moet hebben.

De kandidatenlijst is de voorlopige bekroning van het bezinningsproces dat na de desastreuze verkiezingsnederlaag van 1994 begon. De commissie-Gardeniers stelde toen vast dat de zittende CDA-elite (prototype E. Brinkman) arrogant, technocratisch, kil en afstandelijk opereerde. De gewone partijleden, die in de jaren van Lubbers weinig tot niets te zeggen hadden, eisten hun rechten op. Het CDA moest democratischer worden. Het sociaal-christelijk profiel diende te worden verdiept. De volksvertegenwoordigers moesten tussen de mensen staan en vooral herkenbaarder worden.

Met die eerste twee veranderingsprocessen is het CDA behoorlijk gevorderd. Maar het opschudden van de zittende elite moest, de vervanging van de partij- en fractievoorzitter (bis) daargelaten, noodgedwongen tot aan de vooravond van de volgende verkiezingen worden uitgesteld.

De lijst die maandag werd voorgelegd, maakt duidelijk dat veel oude glorie voor het CDA inderdaad heeft afgedaan. Routinier Lansink sprak van een slachting, en daarmee is niets te veel gezegd.

Zelfs de PvdA van Rottenberg ging in 1994 niet zo radicaal te werk. Hoe groot (of klein) de CDA-fractie na de volgende verkiezingen ook zal zijn, meer dan de helft ervan zal uit nieuwelingen bestaan. Dat kan als voordeel hebben dat nieuwkomers sneller hun stempel op de cultuur en pikorde van de fractie kunnen drukken. Maar risico's zijn er ook. Niet alleen omdat gebrek aan routine en parlementaire ervaring de nieuwe fractie kan gaan opbreken, maar vooral omdat niet valt te voorspellen of al die nieuwkomers wel geschikt zijn voor hun nieuwe vak.

In de PvdA-fractie haakten de afgelopen jaren nogal wat nieuwkomers teleurgesteld af, terwijl anderen binnenkort aan de kant worden gezet. Vernieuwen is nu eenmaal geen pijnloos proces. Toch valt er voor het CDA ook troost te putten uit de ervaring van de PvdA: daar kwam wel degelijk ook een aantal markante nieuwe volksvertegenwoordigers naar voren. In het CDA zal het vast niet anders gaan.

Meer over