‘CDA versterkt onzekerheid van mensen’

PvdA-leider Bos liet in het weekend weten na de verkiezingen in 2007 weinig interesse te hebben in GroenLinks en SP, juist wel in het CDA....

Met nog ruim een jaar te gaan voor de verkiezingen, leek PvdA-leider Wouter Bos afgelopen weekeinde de deur naar een links kabinet te sluiten. Maar zijn ongezouten kritiek op de SP en GroenLinks mag niet worden uitgelegd als een charme-offensief richting het CDA van Jan Peter Balkenende, benadrukt Bos twee dagen later. ‘Ik kies voor geen enkele partij. Dat is nergens voor nodig. De kiezers begrijpen best dat coalitievorming pas na de verkiezingen aan de orde is.’

Maar u zegt wel erg nadrukkelijk dat de SP en GroenLinks de belastingen te makkelijk omhoog gooien en te ontspannen omgaan met veiligheid en terrorisme. GroenLinks denkt bovendien veel te rooskleurig over de integratie. Daarmee wilt u niets te maken hebben.

‘Maar ik zeg nog veel nadrukkelijker dat het CDA van Balkenende met de rug naar de samenleving staat en dat zijn kabinet weigert fouten toe te geven. Met die ideologie van de eigen verantwoordelijkheid versterkt het CDA de onzekerheid van mensen. Er moet heel wat met het CDA gebeuren, voordat wij met die partij kunnen regeren.

‘Ik zie inderdaad ook grote verschillen tussen de PvdA en de kleine linkse partijen. Die verschillen moeten we niet verdoezelen, maar ze zijn ook niet bij voorbaat onoverkomelijk. Overigens is dat meer iets waar Marijnissen (SP) en Halsema (GroenLinks) grondig over moeten nadenken. Zij zullen als kleine partners in een linkse coalitie grotere offers moeten brengen dan de PvdA.’

Toch zijn er ook in uw achterban mensen die een duidelijk progressief alternatief willen voor het kabinet-Balkenende. Dat alternatief wordt duidelijker als de linkse partijen al voor de verkiezingen de handen ineen slaan.

‘Dat vraag ik me af. Een PvdA die te veel op de SP gaat lijken, wordt voor een deel van onze achterban juist minder aantrekkelijk. Andersom geldt hetzelfde. Voorlopig doen we het alledrie goed in de peilingen, juist omdat we allemaal onze eigen identiteit behouden.’

Het is trouwens de vraag of u wel keus heeft, want het CDA wil helemaal niet met u regeren. Balkenende gaat het liefste door met de VVD.

‘Ja, dat moeten ze dan vooral blijven zeggen. Dat schept helderheid.’

Maar die helderheid krijgen we dus niet van u.

‘Jawel, want met wie wij ook in zee gaan: er komt in elk geval een heel ander beleid. Wij gaan geen verwaterd Balkenende-beleid voeren. Daarom is er ook eigenlijk maar één doel: wij moeten de verkiezingen zo overtuigend winnen dat er geen meerderheid mogelijk is zonder ons. Ik heb één ding geleerd van de mislukte formaties van 1977 en 2003: CDA en VVD zullen er alles, maar dan ook alles aan doen om buiten de PvdA om te gaan regeren. We komen pas aan bod als men niet om ons heen kan.’

U gaat er daarbij van uit dat u geen zaken hoeft te doen met Balkenende, omdat die wel zal opstappen als hij de verkiezingen verliest. Geldt hetzelfde dus voor u?

‘Nee, dat zeg ik niet. Ik heb het over een zittende premier. Het is zeer ongebruikelijk dat die na verloren verkiezingen onder een andere premier wil dienen.’

Ziet u in uw strategische bespiegelingen de mogelijke terugkeer van VVD’er Hans Wiegel als premier-kandidaat niet over het hoofd?

‘Dat komt er nog bij ja. En dan hebben we Marco Pastors natuurlijk ook nog. Dat bedoel ik: het is moeilijk nu al allerlei keuzes te maken. Het belooft heel interessant te worden. Ik ben op alles voorbereid.’

Meer over