'CDA versterkt onzekerheid van mensen'

PvdA-leider Bos liet in het weekend weten na de verkiezingen in 2007 weinig interesse te hebben in GroenLinks en SP, juist wel in het CDA....

Met nog ruim een jaar te gaan voor de verkiezingen, leekPvdA-leider Wouter Bos afgelopen weekeinde de deur naar een linkskabinet te sluiten. Maar zijn ongezouten kritiek op de SP enGroenLinks mag niet worden uitgelegd als een charme-offensiefrichting het CDA van Jan Peter Balkenende, benadrukt Bos tweedagen later. 'Ik kies voor geen enkele partij. Dat is nergensvoor nodig. De kiezers begrijpen best dat coalitievorming pas nade verkiezingen aan de orde is.'

Maar u zegt wel erg nadrukkelijk dat de SP en GroenLinks debelastingen te makkelijk omhoog gooien en te ontspannen omgaanmet veiligheid en terrorisme. GroenLinks denkt bovendien veel terooskleurig over de integratie. Daarmee wilt u niets te makenhebben.

'Maar ik zeg nog veel nadrukkelijker dat het CDA vanBalkenende met de rug naar de samenleving staat en dat zijnkabinet weigert fouten toe te geven. Met die ideologie van deeigen verantwoordelijkheid versterkt het CDA de onzekerheid vanmensen. Er moet heel wat met het CDA gebeuren, voordat wij metdie partij kunnen regeren.

'Ik zie inderdaad ook grote verschillen tussen de PvdA en dekleine linkse partijen. Die verschillen moeten we nietverdoezelen, maar ze zijn ook niet bij voorbaat onoverkomelijk.Overigens is dat meer iets waar Marijnissen (SP) en Halsema(GroenLinks) grondig over moeten nadenken. Zij zullen als kleinepartners in een linkse coalitie grotere offers moeten brengen dande PvdA.'

Toch zijn er ook in uw achterban mensen die een duidelijkprogressief alternatief willen voor het kabinet-Balkenende. Datalternatief wordt duidelijker als de linkse partijen al voor deverkiezingen de handen ineen slaan.

'Dat vraag ik me af. Een PvdA die te veel op de SP gaatlijken, wordt voor een deel van onze achterban juist minderaantrekkelijk. Andersom geldt hetzelfde. Voorlopig doen we hetalledrie goed in de peilingen, juist omdat we allemaal onze eigenidentiteit behouden.'

Het is trouwens de vraag of u wel keus heeft, want het CDA wilhelemaal niet met u regeren. Balkenende gaat het liefste door metde VVD.

'Ja, dat moeten ze dan vooral blijven zeggen. Dat schepthelderheid.'

Maar die helderheid krijgen we dus niet van u.

'Jawel, want met wie wij ook in zee gaan: er komt in elk gevaleen heel ander beleid. Wij gaan geen verwaterd Balkenende-beleidvoeren. Daarom is er ook eigenlijk maar één doel: wij moetende verkiezingen zo overtuigend winnen dat er geen meerderheidmogelijk is zonder ons. Ik heb één ding geleerd van de mislukteformaties van 1977 en 2003: CDA en VVD zullen er alles, maar danook alles aan doen om buiten de PvdA om te gaan regeren. We komenpas aan bod als men niet om ons heen kan.'

U gaat er daarbij van uit dat u geen zaken hoeft te doen metBalkenende, omdat die wel zal opstappen als hij de verkiezingenverliest. Geldt hetzelfde dus voor u?

'Nee, dat zeg ik niet. Ik heb het over een zittende premier.Het is zeer ongebruikelijk dat die na verloren verkiezingen ondereen andere premier wil dienen.'

Ziet u in uw strategische bespiegelingen de mogelijketerugkeer van VVD'er Hans Wiegel als premier-kandidaat niet overhet hoofd?

'Dat komt er nog bij ja. En dan hebben we Marco Pastorsnatuurlijk ook nog. Dat bedoel ik: het is moeilijk nu al allerleikeuzes te maken. Het belooft heel interessant te worden. Ik benop alles voorbereid.'

Meer over