CDA'ers gospelen het tranendal weg

'We willen omhoog! En als we dat allemaal willen, dan gebeurt het ook!' Een Ratelband-achtig heerschap met een noordelijke tongval schreeuwt het willige CDA hernieuwd zelfvertrouwen in....

Van onze verslaggever

Jan Hoedeman

UTRECHT

De man had wel een paar jaar eerder langs mogen komen, want de christen-democraten zijn de permanente depressie goed zat. Zaterdagmiddag zijn ze in groten getale opgekomen voor het ritueel beluisteren en bejubelen van de nieuwe lijsttrekker, Jaap de Hoop Scheffer.

Het lijkt een therapeutische bijeenkomst. Het tranendal van de afgelopen drie jaar wordt weggegospeld, het Wilhelmus ter afsluiting stevig ingezet.

De Hoop Scheffer is de derde leider in drie jaar die applaus krijgt, en dat weerpiegelt het woelige vaarwater waarin het CDA terecht is gekomen. Heerma, de noeste worstelaar die er ook niets aan kon doen dat hij de wrede wetten van de televisiedemocratie niet kon doorstaan, is vandaag wandelen in Frankrijk. Wel aanwezig op de voorste rij is de vorige lijsttrekker Brinkman, die de verkiezing van zijn toenmalige trouwe adjudant De Hoop Scheffer met enig genoegen moet hebben gadegeslagen.

Het zijn vooral de gewezen machthebbers op de eerste rijen die de nieuwe eerste man enige grandeur moeten verschaffen. Zo zijn daar oprichter Steenkamp, Europees commissaris Van den Broek, de vorige week tot minister van Staat benoemde Scholten, oud-minister Braks, de oud-premiers De Jong en Van Agt, oud-minister Van Veen en de Schmelzertjes ontbreken evenmin.

Het lijkt alsof De Hoop Scheffer aan het hoofd van een eenmansfractie staat, want het partijbestuur dat over de schikking der stoelen gaat, heeft op de prominente voorste rijen geen enkel Tweede-Kamerlid een plaats gegund. Zij worden nu eenmaal beschouwd als de oorzaak van de lang onzichtbare oppositie en zullen later dit jaar voor een groot deel van de kandidatenlijst worden gestoten. Het slachthuis dat De Hoop Scheffer voorzit, zit in de zaal verspreid.

De lijsttrekker moet zijn gehoor het gevoel geven dat het lang niet meer heeft gehad, namelijk dat het CDA één partij is. Dus permitteert hij zich geen centrum-linkse koers, wat nog niet geloofwaardig zou zijn. Maar ook geen verhaal voor de rechterflank, waar uiteindelijk de VVD-kiezers vandaan moeten worden gehaald: dat zou hem niet in dank worden afgenomen. 'Tegenstellingen tussen linkse en rechtse flanken passen niet bij de christen-democratie. In dergelijke hokjes laat onze boodschap zich niet indelen.'

Hij kiest dan ook voor een breed verhaal waaraan niemand zich kan stoten en waarin iedereen zich thuisvoelt. Het stevigste applaus krijgt hij dan ook voor de tekst: 'Het woord bloedgroepen wil ik niet meer horen. Dat zetten we bij in het museum van de politieke taal.'

De kritiek van de politieke leider is niet verbeten, maar mild, en zelfspot wordt niet geschuwd. De Hoop Scheffer rept niet alleen van de 'splinters in de paarse ogen', maar ook van de eigen balk. Hij pakt het paarse kabinet aan dat de rollen heeft omgedraaid en 'dualisme met de handen in de lucht' bedrijft door op diverse dossiers de Tweede Kamer te laten regeren: de stadsprovincies, de OV-kaart en de marktwerking in het openbaar vervoer.

De stevigste kritiek op het kabinet is gericht aan het adres van staatssecretaris Terpstra, die de chaos in de thuiszorg heeft laten ontstaan. De Hoop Scheffer haalt mevrouw Ypma van der Weide uit De Greidhoeke in Wommels aan: 's Nachts was er een bewoonster met hartklachten, maar er was voor nog geen half uur een nachtzuster beschikbaar om even op te passen.'

Tijdens het applaus aan het slot van zijn speech omarmt de partij De Hoop Scheffer en de nieuwe first lady Jeannine. De parlementair redacteur van De Telegraaf rukt een bos bloemen uit de vaas en vraagt of Jeannine haar man - voor de foto - nog een keer wil feliciteren. Het echtpaar zoent gedwee.

De nuchtere lerares Frans ondergaat het mediageweld en is niet van plan een Hillary-achtige rol te vervullen. Maar: 'Als ik Jaap kan helpen door hier vandaag te zijn, dan doe ik dat.'

Meer over