Castro deugt niet vanwege zijn baard

Mannen met snorren en/of baarden deugen niet. 'Er zijn opmerkelijk veel harige dictators', betoogt essayist Rod Usher op de laatste pagina van Time....

Het ultieme bewijs voor zijn theorie is volgens Usher Fidel Castro, die op 1 januari veertig jaar in Cuba aan de macht is. Ushers column is een fervent pleidooi voor de arrestatie van Castro (grijze snor en vlasbaard) en lijkt als twee druppels water op het ongenuanceerde propagandamateriaal van de revanchistische Cubaanse diaspora in Miami.

Achter de façade van goede gezondheidszorg, onderwijs, solidariteit, suiker, rum, sigaren en fantastische atleten heeft Fidel Castro zich ontwikkeld tot 'het bijna-aanvaardbare gezicht van het communisme', tot 'een dictator die wordt erkend als een bijna-democraat'. Maar in feite, gaat de Castro-bashing door, is Fidel 'een bruut achter een baard'.

Rod Usher meent dat Castro op zijn eerstvolgende buitenlandse reis moet worden gearresteerd om zich te verantwoorden voor zijn wandaden, die 'net zo walgelijk zijn' als wat de Chileense ex-dictator Pinochet op zijn kerfstok heeft: Castro heeft duizenden Cubanen in de cel laten gooien op basis van vage beschuldigingen. Hij onthoudt zijn volk alle elementaire vrijheden en heeft daardoor twee miljoen Cubanen -eenvijfde van de bevolking - naar het buitenland gejaagd. De helft van hen woont in Florida en waarschijnlijk alleen daar zal de vergelijking tussen 'de harigste bedrieger van deze eeuw' en Pinochet met grote instemming worden gelezen.

Koerdenleider Abdullah Öcalan (grijzende snor) is van een lager echelon, maar net zo omstreden als Fidel Castro. Je bent vóór of tegen hem, een genuanceerde middenweg lijkt bijna niet mogelijk. De Turkse regering beschouwt Öcalan als een terroristenleider, zijn Koerdische aanhangers zien hem als de enige politieke leider die opkomt voor hun belangen.

Twee verslaggevers van Der Spiegel zochten Öcalan op in een zwaar bewaakte villa bij Rome, waar hij onder huisarrest staat. Ze moesten hun balpennen afgeven, omdat die als 'potentiële wapens' werden beschouwd.

Öcalan krijgt van zijn interviewers alle kans zich van zijn beste kant te laten zien en het tragische lot van de Koerden te benadrukken. ('Wij ondergaan hetzelfde lot als de joden'.) Hij is naar Europa gekomen omdat hij 'voor de vrede heeft gekozen'. Zijn aanwezigheid in Italië 'maakt de weg vrij voor een dialoog die Turkije en de Koerden een uitweg biedt uit de doodlopende straat van de oorlog.'

Het liefst zou Öcalan met Ankara gaan onderhandelen over autonomie voor de Koerden, 'zoiets als Zuid-Tirol in Italië heeft'. Öcalan wil voor een Internationaal Gerechtshof verschijnen, het liefst in Italië, maar dan moet dat tribunaal ook de Turkse generaals en politici vervolgen. 'Want in Turkije bevinden zich honderd keer meer oorlogsmisdadigers dan in het voormalige Joegoslavië.'

The Economist heeft een korte reportage over de gevolgen van de VN-sancties voor de inwoners van de stad Al-Hilla in het Irak van Saddam Hussein (zwarte snor). De kinderen gaan er in ploegen maar drie uur per dag naar school, omdat er geen meubilair en schriften zijn en de leraren wegblijven uit onvrede over hun salaris dat door de inflatie is uitgehold tot omgerekend twee dollar per maand. De directeur van het ziekenhuis krijgt drie dollar per maand en klaagt over het totale gebrek aan medicijnen en apparatuur. De handel van de dadelhandelaar die voor de sancties nog wereldwijd exporteerde, ligt zo goed als stil. Hij kan geen karton meer importeren om de dadels te verpakken. De oogst wordt elk jaar minder, omdat hij geen pesticiden mag invoeren om de dadels insectenvrij te houden.

Wie de ellende veroorzaakt laat the Economist in het midden. Saddam Hussein, zoals Washington en Londen beweren? Of de Amerikanen en de Britten, zoals Saddam Hussein volhoudt? De inwoners van Al-Hilla houden zich niet bezig met de schuldvraag. Ze hebben het te druk met overleven.

Art van Iperen

Meer over