Cannes viert 40ste verjaardag Quinzaine

Carlos Saura verhinderde in 1968 vertoning van zijn film in Cannes. Nu is Peppermint frappé wel te zien...

Van onze medewerker Jan Pieter Ekker

CANNES ‘Ik sta hier namens Carlos Saura. Dat is mijn vader – dat hoop ik tenminste. En namens Geraldine Chaplin, die volgens mij niet mijn biologische moeder is, maar wel altijd een soort moeder van voor me is geweest. Hoe dan ook: het spijt mijn vader zeer dat hij er vanavond niet bij kan zijn door zoiets banaals als een griepvirus. Maar hij heeft mij gevraagd om u namens hem een aantal verhalen te vertellen.’

Veertig jaar nadat de persvoorstelling van Carlos Saura’s Peppermint frappé werd onderbroken door actievoerende filmmakers was de film dan toch te zien op het festival van Cannes. Ingeleid door zoon Antonio Saura, een gezette vijftiger die er een fraaie show van maakt.

Hij vertelt uitvoerig over de reis van zijn vader en hoofdrolspeelster – zijn toenmalige vriendin – Geraldine Chaplin, vanuit het dictatoriale Spanje in een Volkswagenbusje. ‘Ze maakten een omweg via Parijs. Vanaf daar lopen hun verhalen, zoals zo vaak, uiteen. Mijn vader was daar getuige van het begin van een revolutie. Geraldine zag alleen een aantal studenten die zeer veel lawaai maakten.’

De avond voor de vertoning besloot zijn vader zijn film terug te trekken, uit solidariteit met de opstandige studenten en arbeiders. ‘Maar het festival weigerde. De volgende dag trokken mijn vader en Geraldine zelf de gordijnen dicht bij de voorstelling. Stelt u zich eens voor: een regisseur, nog maar aan het begin van zijn carrière, die probeert de vertoning van zijn film tegen te houden.’

Andere filmmakers volgden Saura’s voorbeeld, juryleden legden hun taak neer. De volgende ochtend, op 18 mei 1968, besloot de baas van het festival, Robert Favre Le Bret, het doek definitief te laten zakken. Het festival was voorbij, zonder winnaars. Peppermint frappé werd negen maanden later alsnog vertoond op het festival van Berlijn; Saura kreeg er een Zilveren Beer voor zijn regie.

Een rechtstreeks uitvloeisel van het regisseursoproer was de oprichting van de Société des Réalisateurs de Film, de moeder aller regisseursvakbonden, en van de Quinzaine des Réalisateurs, een programma samengesteld door de regisseurs zelf, waarin makers hun films ongecensureerd en in alle vrijheid konden presenteren.

De veertigste verjaardag van de Quinzaine wordt uitgebreid gevierd. Met onder meer de documentaire 40x15, waarin de roemruchte geschiedenis wordt belicht, en een speciale vertoning van Stranger Than Paradise van Jim Jarmusch, een van de vele ontdekkingen van de Quinzaine, voor velen nog altijd het meest radicale en vooruitstrevende (parallel)programma van het festival van Cannes.

Meer over