Cannerberg

HET ministerie van Defensie wijst schadeclaims voor asbestziekten af van personeelsleden die langer dan dertig jaar geleden in de Cannerberg bij Maastricht werkten....

De kwestie rond de Cannerberg, waarin van 1960 tot '92 een NAVO-verbindingscentrum was gevestigd, ligt Defensie zwaar op de maag. In 1967 werd in het centrum asbest verwerkt als isolatiemateriaal. Vanaf 1971 zijn er regelmatig te hoge concentraties asbestdeeltjes gemeten. Desondanks werd de vervuilde Cannerberg, waarin duizenden mensen hebben gewerkt, pas in 1992 gesloten.

Het inademen van asbestvezeltjes kan dodelijke ziekten veroorzaken. De meest voorkomende is mesothelioom, dat zich doorgaans pas na twintig tot veertig jaar - of nog later - openbaart.

Defensie wil in beginsel alle verantwoordelijkheid afschuiven op de NAVO. Inmiddels heeft staatssecretaris Gmelich Meijling toegegeven dat Defensie slordig is omgesprongen met de werknemers, en erkent het ministerie aansprakelijkheid voor asbestziekten. Voor toekomstige patiënten is deze belofte echter een dode mus, want alleen degenen bij wie de ziekte zich binnen dertig jaar na verblijf in de Cannerberg manifesteert, komen in aanmerking voor schadevergoeding.

Lex dura, sed lex ('De wet is hard, maar het is nu eenmaal de wet') is een voor de hand liggend excuus voor de keiharde, benepen en voor het rechtsgevoel onbevredigende opstelling van Defensie. Gelukkig is de wet niet zo hard dat Defensie hiermee kan wegkomen. De wet kent ook het begrip natuurlijke verbintenis. Daarvan is onder meer sprake als er 'naar maatschappelijke opvattingen een dringende morele verplichting bestaat' om iets te presteren dat niet rechtens afdwingbaar is.

Dat de wettelijke verjaringstermijn geen onneembaar obstakel is om te oude claims toch te honoreren, is bewezen in Engeland en Frankrijk. Die landen zetten bij het behandelen van asbestzaken de algemene verjaringstermijn opzij en hanteren de manifestatietheorie. Binnen een zeker aantal jaren nadat de ziekte zich heeft geopenbaard, kan een schadevordering worden toegewezen.

Het kabinet, dat medio deze maand een standpunt bekend zal maken over asbestprocedures, zal zich hopelijk distantiëren van de formalistische houding van Defensie en de morele verantwoordelijkheid jegens huidige en toekomstige Cannerberg-slachtoffers erkennen. Zeker de overheid dient zich als werkgever coulant op te stellen.

Meer over