Canada wil Nederlander met strafblad na 59 jaar alsnog uitzetten

Na 59 jaar in Canada staat voor de 59-jarige Len van Heest maandag zijn uitzetting op de agenda. De in Nederland geboren man moet nogmaals boeten voor zijn jeugdzonden, waarvoor hij al eens negen maanden in een Canadese gevangenis zat.

Len van Heest ziet geen reden het Canadese burgerschap te verwerven. 'Hij is inwoner van één land: de aarde', zegt zijn halfbroer Daniel van Heest (55). Beeld anp
Len van Heest ziet geen reden het Canadese burgerschap te verwerven. 'Hij is inwoner van één land: de aarde', zegt zijn halfbroer Daniel van Heest (55).Beeld anp

Dat waren drie maanden te lang achter de tralies. De vorige, conservatieve regering scherpte de immigratiewetgeving aan, waardoor inwoners zonder Canadees paspoort direct mogen worden uitgezet als ze langer dan zes maanden in gevangenis hebben gezeten - eerder was dit tot maximaal twee jaar.

Ineens is Van Heest uitzetbaar. Hij vecht dit aan, waarna een jarenlange juridische strijd met de immigratiedienst volgt. Het slotstuk is donderdag, als een federale rechter naar alle verwachtingen bekrachtigt dat hij volgende week het land mag worden uitgezet. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken houdt rekening met zijn komst; het consulaat heeft een reisdocument voor Van Heest in de maak.

Paspoort

Len is acht maanden oud als zijn moeder Trixie van Heest uit Zwolle eind-jaren vijftig vanuit Nederland met haar man vertrekt naar Courtenay, een stadje in Brits-Columbia. Om onduidelijke redenen regelt de nu 82-jarige vrouw geen Canadees paspoort voor haar baby Len - die daarmee de Nederlandse identiteit houdt.

In de jaren erna ziet hij zelf ook geen reden het Canadese burgerschap te verwerven. 'Hij is inwoner van één land: de aarde', zegt zijn halfbroer - 'andere vader, lang verhaal' - Daniel van Heest (55) daarover. Er was nog een reden om niet naar het gemeentehuis te stappen. 'We waren hippies toen', zegt Daniel, voor wie zijn ouders wel een dubbel paspoort regelden. 'Iedereen was in die tijd stoned of dronken. Het waren de goede oude feestdagen van de jaren zeventig en tachtig.'

Bipolaire stoornis

Tijdens 'the good old party days' wordt bij Len, als hij 16 jaar oud is, een bipolaire stoornis vastgesteld. Ook raakt hij in de criminaliteit. Zijn broer wil niet specifiek ingaan op zijn daden, volgens Canadese media wordt hij onder meer veroordeeld voor het dreigen met een vuurwapen en mishandeling. Het levert hem de gevangenisstraf op die hem nu al jaren doet verwikkelen in een juridische strijd over deportatie naar Nederland.

Ter verdediging van Len wordt zijn ziektebeeld opgevoerd. 'Hij kan niet verantwoordelijk worden gehouden voor zijn daden', zegt Daniel over Len, die verborgen gaat achter een grote grijze baard. 'In mijn wereldbeeld is het ongrondwettelijk iemand het land uit te zetten terwijl je weet dat hij geestelijk niet in orde is.'

Len zegt zelf, in een recentelijk interview met CBC News, zijn ziekte al geruime tijd onder controle te hebben. 'Ook gebruik ik geen drank en drugs meer.' Zijn moeder, voor wie hij zou zorgen, wil over de telefoon niets meer over de kwestie zeggen. Tegen de Canadese nieuwszender zei ze eerder dat 'hij alles is wat ze heeft, ik weet niet wat ik zonder hem moet.'

Levenslang

De immigratiedienst schets tegenover hetzelfde CBC News een ander beeld van Van Heest. Hem is eerder al gratie verleend, maar hij zou de wet blijven overtreden. 'Hij heeft zijn kans gehad.' De Canadese advocaat van Van Heest was woensdag niet in de gelegenheid vragen te beantwoorden.

Bij het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken, waar ze jaarlijks tientallen van dit soort gevallen te verwerken krijgen, staan ze sinds 2013 met de familie Van Heest in contact. Als alles loopt zoals zij verwachten, is Len van Heest maandag in een land waar hij weliswaar geboren is, maar niemand kent en de taal niet spreekt.

Het voelt als 'levenslang', zegt hij daar zelf over. Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken is de 59-jarige man, die voor het eerst zonder zijn moeder een ander land betreedt, dan vrij om te gaan en staan waar hij wil.

Meer over