Campagnevoerders Oekraïne-referendum moeten terugbetalen

Een deel van het subsidiegeld dat bedoeld was voor het stimuleren van campagnes rond het Oekraïne-referendum, blijkt inderdaad in verkeerde handen te zijn gevallen. Enkele aanvragers moeten het volledige bedrag, dat in een enkel geval meer dan 40 duizend euro bedraagt, terugbetalen.

Dion Mebius
Van links naar rechts: Reint Jan Renes, Aletta Blomberg, Ruud Koole en Voorzitter Medy van der Laan van de Referendumcommissie. Beeld anp
Van links naar rechts: Reint Jan Renes, Aletta Blomberg, Ruud Koole en Voorzitter Medy van der Laan van de Referendumcommissie.Beeld anp

Een groot deel van de andere aanvragers moet in elk geval een deel van de duizenden euro's aan ontvangen subsidiegeld terugstorten. Dat blijkt uit documenten die de Volkskrant na een beroep op de Wet Openbaar Bestuur (WOB) heeft ontvangen van de Referendumcommissie. De subsidies, die in totaal bijna 2 miljoen euro bedroegen, waren bedoeld om 'het publieke debat' rond het referendum over het associatieverdrag met Oekraïne aan te wakkeren.

Bij het verdelen van de subsidiegelden liet de commissie, die onder leiding stond van oud-D66-staatssecretaris Medy van der Laan, echter na om de aanvragen inhoudelijk te toetsen. Zolang het verzoek technisch in orde was, kwam de aanvrager in aanmerking voor de subsidie. Achteraf bleek die beslissing verkeerd te zijn uitgepakt. Al in september werd duidelijk dat bijna 300 duizend euro van de uitgedeelde 1,9 miljoen teruggevorderd moest worden, deels omdat de beloofde activiteiten niet of niet volledig waren uitgevoerd.

Volwaardige campagne

In de WOB-documenten wordt nu bevestigd dat enkele aanvragers geen enkele moeite hebben gedaan om een volwaardige campagne op poten te zetten. De Stichting Forum voor Maatschappelijk Debat Nederland valt daarbij in negatieve zin op. Deze beloofde een 'absoluut neutraal discussieforum' op te zetten en ontving daarvoor een bedrag van 34.300 euro, dat kon oplopen tot bijna 43 duizend euro als na afloop aangetoond kon worden dat de campagne succesvol was.

Met dat geld wist de stichting echter slechts dertien mensen over te halen om zich op de site te registreren. Slechts drie berichten werden gedurende de hele campagne op de site geplaatst. De voorzitter van de stichting bleek bovendien onvindbaar voor de pers. Er is nu besloten dat de stichting het volledige bedrag van 34.300 euro zo snel mogelijk terug moet storten.

Ook andere aanvragers moeten forse bedragen terugbetalen. Zo is de Gay Group, die subsidie aanvroeg voor een neutrale campagne maar uiteindelijk een voor-campagne runde, het volledige subsidiebedrag van 16.900 euro kwijt. Stichting Vrede en Recht kreeg 41.780 om met een busje door Nederlandse steden te touren, maar de Referendumcommissie is niet tevreden met het uiteindelijke resultaat. De stichting krijgt daarom 20 duizend euro minder.

Opvallend genoeg hoeft Ruben Marsman, die met zijn bedrijf Raspoetin voor 48.000 euro toiletrollen liet maken met daarop bezwaren tegen het verdrag met Oekraïne, bijna niets terug te betalen.

De Volkskrant heeft nog niet alle documenten ontvangen van de Referendumcomissie. Het is mogelijk dat nog meer aanvragers moeten terugbetalen. Zo is de verantwoording van Val de Cecina nog niet door de commissie verstrekt. Die club kreeg meer dan 42 duizend euro voor 'online-advertising op Facebook, Twitter en Instagram', maar deed er ogenschijnlijk niets mee. De andere beoordelingen worden vanaf volgende week verwacht.

Het WOB-verzoek werd uitgevoerd door Marlies de Brouwer.

Meer over