Camp Nou is weer een bondgenoot

Het negativisme is verdreven en in de persoon van Frank Rijkaard leeft het ideeoed van Cruijff voort. FC Barcelona durft weer te dromen over succes....

Hristo Stoitsjkov laat het raampje van zijn BMW zakken en steekt zijn karakteristieke hoofd naar buiten. Stapvoets rijdend langs het trainingsveld trekt de voormalige aanvaller die voetbalde als een windvlaag, de aandacht van Frank Rijkaard. Hij tuit de lippen voor een smakkende luchtzoen.

De tegenwoordige jeugdcoach Stoitsjkov, icoon uit het Dreamteam van tien jaar geleden, de ploeg van trainer Johan Cruijff die Catalonin de rest van de voetbalwereld in vervoering bracht, strijkt zijn onberispelijke pak recht voor het aanschouwen van een training. 'Ik gebruik Hristo soms in de kleedkamer, om te praten met jongere spelers als Quaresma of Luis Garcia', zegt Rijkaard.

Het zogenoemde kleedkamergevoel is terug bij Barcelona en daarmee is al veel bereikt, m dan louter die serie van negen gewonnen competitieduels op rij, waardoor Barcelona vanuit de grauwe middenmoot naar de derde plaats is geklommen.

Voetballers lachen weer om elkaars grappen en laten elkaars trucs op het trainingsveld vergezellen door ol. Assistent-trainer Henk ten Cate: 'Er is saamhorigheid. Spelers willen voor elkaar werken, ze willen met elkaar winnen.'

Marc Overmars vertelt dat hij nog nooit in zo'n goed elftal heeft gespeeld sinds hij bijna vier jaar geleden voor veertig miljoen euro overkwam van Arsenal. Dat hij overdrijft door Xavi als even goed te bestempelen als Zidane, is hem vergeven.

Tien punten is niets in Spanje, hield Overmars zijn ploeggenoten telkens voor. Inmiddels bedraagt de achterstand op Real Madrid nog slechts zes punten het waren er achttien en op Valencia vijf. 'Bij Arsenal stond ik eens twaalf punten achter op Manchester United, maar we werden kampioen met vijf punten voorsprong.'

Overmars is gelukkig dat hij weer speelminuten krijgt dat de tactiek hem bevalt: aanvallen, de tegenstander vroegtijdig vastzetten en het tempo opvoeren, dvooral.

De ongelukkige uitschakeling door Celtic, donderdag in de UEFA Cup, is het bewijs dat voor euforie nog geen aanleiding is, maar tegelijkertijd wakkert bij publiek en media de hoop aan op succes in de competitie. Real Madrid en Valencia zijn nog actief op de Europese velden en moeten hun aandacht en kracht verdelen.

Is Stoitjskov zo nu en dan gastdocent in de kleedkamer, diens trainer van een decennium geleden is een andere belangrijke gesprekspartner van Rijkaard. 'Ik heb af en toe gesprekken met Cruijff, waarin Johan hele zinnige zaken naar voren brengt.'

Het was Cruijff zelf die huisvriend Joan Laporta, de nieuwe voorzitter, adviseerde de met Sparta gedegradeerde trainer aan te nemen. Rijkaard is vooralsnog geslaagd, ook omdat hij zijn professionaliteit overbrengt en met zijn rustgevende uitstraling de boze geesten verdrijft die dansten op de bijna honderdduizend stoelen van Camp Nou.

En dus staat Rijkaard donderdag tegen middernacht de pers te woord alsof er niets aan de hand is. 'De uitschakeling is een teleurstelling, maar de sfeer in de groep blijft positief.'

De ve Nederlandse trainer in Camp Nou, Van Gaal, won in zijn eerste episode van drie seizoenen twee landstitels (1998 en 1999), maar hem terughalen na twee desastreuze jaren onder Serra Ferrer en Rexach bleek een fout van voorzitter Gaspart.

Hoewel Van Gaal in zijn tweede periode (2002 -januari 2003) de media beter bespeelde, kon hij het onderlinge wantrouwen niet wegnemen. Een opeenstapeling van ellende verziekte de sfeer: geen prestaties, torenhoge schulden, een voorzitter die zich liet leiden door emoties, een vlaggenzee van witte zakdoeken en spelers die het machtige stadion als vijand zagen in plaats van als bondgenoot.

Het was een hele klus om die draaikolk van negativisme tot bedaren te brengen. Rijkaard: 'Het negatieve gevoel zat heel diep. Het heeft nooit zozeer aan de inzet en het karakter van de spelers gelegen. Ze trainen goed en willen elke wedstrijd winnen, maar na teleurstelling stortte alles weer in.

'In de huidige serie is vertrouwen in de kwaliteiten ontstaan. Dan zie je dat de groep de ballast uit het verleden gaat wegwerken. Je ziet spelers groeien, ze communiceren meer en het team staat beter. Dan zijn het geen elf spelers meer op het veld, maar vijf of zes die een groep vormen en de rest meetrekken.

'Na vier seizoenen zonder prijzen was het uitgangspunt om met een nieuw bestuur een frisse wind te laten waaien. De koers is ingezet om weer van de topclubs in Europa te worden, maar dit zijn pas de eerste stappen. Het is positief dat we iets uit het verleden hebben doorbroken, ook in psychologische zin, en vooral bij de spelers die hier al langer zitten.'

Het duurde even alvorens het zover was. Een door commerci motieven ingegeven reis naar onder meer de Verenigde Staten was funest voor de kwaliteit van de voorbereiding. Na een voor Nederland en Spanje desastreuze interlandweek in september stagneerde de progressie.

Henk ten Cate: 'Ik heb zeker gedacht: houden we dit vol? Vooral na de uitschakeling voor de beker tegen Zaragoza in januari. De teneur in de pers werd toen scherper, op de man gericht. Dan mje de volgende wedstrijd winnen. Dat was thuis tegen Albacete. Het werd 5-0, de mensen stonden op de banken.

'Tot dat moment hadden de spelers angst om thuis te voetballen. Buiten Camp Nou voelden ze zich bevrijd. Na die 5-0 ging het crescendo.

'Frank heeft een belangrijke rol gespeeld in dat proces. Hij gooide constant dat grote lijf voor de groep en benadrukte dat er genoeg kwaliteit was, dat het gezeur voorbij moest zijn.'

Het is mogelijk dat alle Nederlanders (Kluivert, Reiziger, Overmars, Cocu, Van Bronckhorst) na dit seizoen vertrekken, maar eentje zou Barcelona dolgraag houden. Edgar Davids is, met Ronaldinho, hgezicht van het elftal.

Ze zijn tegenpolen. Ronaldinho'sgezicht staat altijd op lachen. Hij is het symbool voor de nieuwe frisheid van Barcelona. Davids is de norse breker, maar sinds Barca hem in januari huurde van Juventus is de club gaan winnen.

Rijkaard gunt hem alle eer. 'De ommekeer loopt synchroon met het moment waarop Davids kwam. In deze groep goede voetballers ontbrak evenwicht. Edgar jaagt de boel aan om de bal weer te krijgen. Door zijn uitstraling en agressiviteit is hij heel belangrijk. Daarnaast voetbalt hij goed. Ronaldinho heeft altijd zijn momenten, wie er ook naast hem loopt. Maar het team is sterker met Davids erbij.'

Ten Cate: 'Ronaldinho zat niet lekker in zijn velletje, hij was conditioneel ook niet best. Toen zijn we een week gaan samenwerken, met zijn twee Dat was plezierig, ook omdat hij sympathiek is. Hij droeg de eerste treffer na die week aan mij op.'

Cataloniurft weer trots te zijn op Barcelona. Rijkaard blijft echter waakzaam in het land waar stemmingen zo snel kunnen omslaan, zonder zich te verliezen in wantrouwen. 'Ik was voorbereid op de storm die zou kunnen opzetten.'

In het eveneens voetbalgekke Italias Rijkaard als speler van AC Milan meestal winnaar. Als coach van Barcelona was hij ineens verliezer. 'Dan bestempel je iemand als winnaar of verliezer. Zo zit ik niet in elkaar. Als je naar eer en geweten werkt, ben je in mijn ogen nooit verliezer. Wat de buitenwereld zegt is dan van secundair belang.

'Sparta of Barcelona, het komt allemaal op hetzelfde neer. Voetbal is voetbal, omgaan met spelers is omgaan met spelers, resultaat is resultaat. Als je bij een grote club zit moet je kampioen worden, als je bij een kleine club zit moet je overleven.

'Het gaat goed, maar ik denk dat je pas moet genieten als je aan het einde van je loopbaan bent aangekomen. Zolang je werkt, moet je elke dag alert zijn. Ik doe mijn werk met plezier, in goede en in slechte tijden. Pas aan het einde van de rit maak ik de balans op. Dan ben ik tevreden. Of niet.'

Meer over