Cake met folklore

Gemeenten schermen graag met hun sterke punten. Bunschoten-Spakenburg heeft klederdracht en zaterdagamateurvoetbal. En natuurlijk 'natte keek'...

Bort Zwaan, conservator van het Spakenburgse museum 't Vurhuus, ziet ze nog geregeld in het dorp. 'Ik schat dat hier nog zo'n vierhonderd vrouwen in traditionele klederdracht rondlopen.' Maar het fraaie exemplaar dat is gehuld in lagen geschiedenis en zo weggelopen lijkt uit een schoolplaat van Cornelis Jetses om naast de kassa plaats te nemen, is vandaag het enige in het museum. Althans: het enige dat ademt. In de vitrines staan paspoppen, gehuld in Bunschoter-Spakenburgse klederdracht.

Bij de ingang klinkt enig rumoer. De dame aan de kassa zet haar rokken in beweging en ontfermt zich over het groepje nieuwe gasten. De Christelijke Vrouwenvereniging uit Hulshorst wordt rondgeleid. Over toeristische aandacht niets te klagen, zegt Zwaan. 'Er komen geregeld groepen uit bejaardencentra en schoolklassen.'

't Vurhuus is Bunschoten-Spakenburg in het klein. Op straat pruttelt het verleden nog na. Het weigert zich voorlopig helemaal in cultuurreservaten op te laten sluiten. Het fietst onverstoorbaar langs Shoarma-Pizzeria Porto d'Oro in de Kerkstraat. Het dobbert achteloos in de Botterwerf naast plezierjachten. En eenmaal per jaar neemt het 't dagelijks leven over tijdens de Spakenburgse Dagen, als dagjesmensen/voyeurs komen kijken naar palingrokerij en braderie.

Hoe lang nog? Dames in klederdracht zijn, net als trouwe mannen en gehoorzame kinderen, een uitstervende soort. De conservator weet: 'De jongste is 54 en de oudste 98.' Dus de conservator verzucht: 'Als die er niet meer zijn, gaat een enorm stuk cultuur en kennis verloren.'

De vrouwen van Bunschoten-Spakenburg willen niet meer. Dochters van het dorp - zelfs die van de conservator - 'piekeren er niet over' zich te hijsen in kraplap of boormouw. En waar de vrouwen niet meer willen, m de mannen niet eens. Zonen van vissers gaan misschien nog naar de Hogere Zeevaartschool, maar palingvissen: ho maar, kan zo bijgezet worden in 't Vurhuus.

In de oorlog telde het dorp zo'n tweehonderd vissers, in 1967 vijftig. Nu dolen nog maar twee zielen over het meer, op zoek naar vis. Evert Heijnen (57) gaat door zolang zijn lichaam het toelaat.

'Ik ben net Bartje. Het is zwiegen en jaknikken en intussen probeer ik mijn eigen zin te doen.' Wel met wat ressentiment. 'Meneer, hier is meer geld voor de korenwolf dan voor vissers of boeren. Geen vissers, nee, aalscholvers moeten we hebben. Ik ben zeldzamer dan een dominee of dokter in dit dorp.'

Intussen kampt Bunschoten-Spakenburg net als dat andere vissersdorp, Volendam, met een groot drugsprobleem onder jongeren. Daar wordt aan gewerkt, en voorlopig moeten het amateurvoetbal en bakkerij 't Stoepje de eer dan maar hoog houden. De IJsselmeervogels en SV Spakenburg opereren al decennia bovenaan de lijst in het (zaterdag)amateurvoetbal. Klein probleempje: de eerlijkheid gebiedt voorzitter Gerrit Heijnen te bekennen dat van de 24 spelers uit de A-selectie er maar acht daadwerkelijk uit Spakenburg komen.

't Stoepje dan. De succesvolle bakkerij uit Spakenburg bestaat dit jaar 25 jaar en levert op zo'n negenhonderd marktplaatsen in Nederland zijn producten af, van oma's natte keek tot (nieuw!) slankelijnbrood. En zie: 't Stoepje slaagt erin verleden en heden succesvol aan elkaar te smeden. Hier is geen sprake van Oudhollandse folklore die met zijn vingertoppen aan de moderne tijd hangt, hier klinkt geen gejeremieer over de teloorgang van hopeloos gedateerde vissersmethoden. Nee, bij 't Stoepje hebben klassieke keek en trendy koffie een monsterverbond gesloten. Meld je op de website aan voor een nieuwsbrief en maak kans op een koffiezetapparaat van Senseo.

Meer over