C. elegans zingend voor de microfoon

Wie had dat van de nietige rondworm Caenorhabditis elegans verwacht. In natuurhistorisch museum Naturalis is vanaf deze week een installatie te zien waarin kunstenaar Matthijs Munnik de ongeveer één millimeter lange wormpjes uitvergroot in het voetlicht plaatst - en ze laat zingen.

Of nou ja, zingen: in werkelijkheid komen de spookachtige klanken die het kunstwerk voortbrengt uit de synthesizer. De installatie bestaat uit vijf petrischaaltjes met kolonies wormpjes erin en een microscoop erboven.

Steeds als een worm nietsvermoedend door het beeld kruipt en met zijn kop wiebelt, weerklinkt er een geluidstoon. De 'wormenopera' die Naturalis in de persberichten beloofde mag dan wat overdreven zijn, een grappig gehoor is het wel. 'Ik heb een bas, een tenor, een alt, een sopraan en een bariton', stelt Munnik zijn microscopische koor voor.

De installatie maakt deel uit van het project Designers & Artists 4 Genomics, waar kunstenaars met levende materialen en met hulp van wetenschappers een installatie maakten. Behalve de wormpjes is er een stuk gekweekte huid te zien met spinnenzijde erin verwerkt, bedoeld om de huid kogelvrij te maken - een creatie van kunstenares Jalila Essaïdi - en een installatie van Maurizio Montalti die verbeeldt hoe je met behulp van schimmels en bakkersgist van plastic biobrandstof zou kunnen maken.

De installatie met de nematoden is in feite een eerbetoon aan C. elegans, legt Munnik uit, de worm die zo vaak wordt gebruikt voor genetische en medische experimenten dat hij samen met de fruitvlieg, de muis en de bakkersgistcel een van de werkpaarden is van de levenswetenschappen. 'Toch zijn deze beesten niet bij het publiek bekend', zegt Munnik. 'Ik wilde een brug slaan tussen de microscopische en de macroscopische wereld.'

En met een beetje geluk wekken de zingende wormpjes nog diepere gedachten op ook. 'Ze leven in een petrischaaltje, een tweedimensionale wereld, zonder besef van de wereld daarboven. Misschien zijn wij ook wel wormen, met een onzichtbare wereld boven ons waarvan we geen weet hebben.'

te kijk BIOLOGISCHE KUNST IN NATURALIS

undefined

Meer over