Buurman Barry

In galop in de film Kenau, als hartenbreker in Mannenharten. Straks is hij te zien in de film Lucia de B. Wat is dat toch met Barry Atsma? Drie regisseurs, een castingdirector, een actrice en een tekenaar ontrafelen het fenomeen in negen vragen.

Waarom is Barry Atsma (41) opeens the taste of the town?Omdat, zegt castingdirector en directeur van Kemna Casting, Janusz Gosschalk, 'hij een van de opvallendste acteurs van dit moment is. Met charisma en presence.' Zo simpel is het.

Wanneer is dat dan gebeurd?

Barry Atsma is lang het jongetje gebleven, het jongetje dat hij was in Rozengeur & Wodka Lime, met dat achterover gekamde haar en het mouwloze shirt. Geen partij voor Chris Tates en Daan Schuurmans, de echte mannen met hun relatie-issues. Bob heette hij in Rozengeur. De Bob. De spa rood van de serie. Dat heeft hem lang aangekleefd. Hij had altijd iets non-descripts, iets ongecompliceerds, iets heel gewoons. Een acteur zonder haakje of hoekje of zwarte kant. Niet heel keurig, maar ook niet erg van de straat, niet duister, maar ook niet glad. Niet vals, maar ook geen sukkel. Barry was altijd ergens ertussenin.

Tenminste, zo leek het. Intussen werd hij wel gewoon gevraagd voor de Toneel Champions League, Toneelgroep Amsterdam, en intussen speelde hij gewoon door in De Passievrucht, Lepel, in Waltz, in Voetbalvrouwen, in De storm, in Zwart Water. Barry viel pas weer op in Komt een vrouw bij de dokter uit 2009, waarin hij de rol van het jaar speelde, die van lul die zijn vrouw met borstkanker bedroog. Een rol die zelfs als moreel dilemma in De Wereld Draait Door werd besproken. Daarna kwamen de hoofdrollen een voor een en werd alles anders.

'Bij Barry valt op de een of andere manier niet zo op wat hij kan en wat hij allemaal heeft gedaan, tot je naar zijn cv kijkt', zegt Janusz Gosschalk die Atsma's carrière sinds De passievrucht volgt. 'Dan pas zie je hoe lang en veelzijdig zijn carrière is. Romcom, horror, toneel, hij heeft alles gedaan.'

En hoe zit het dan met de schoonheid van Barry?

Zo knap is hij niet. Toch? Hij heeft niet de smeulende ogen van Johnny Depp of de geometrische kaken van Brad Pitt. Hij is geen Bradley Cooper en ook geen Josh Duhamel, die vriendelijk en broeierig tegelijk kan kijken. Geen wild aantrekkelijke acteur.

Daar denken regisseurs met wie Barry werkte anders over. 'Dat kun je toch zelf wel zien', zegt Mark de Cloe, in wiens Mannenharten Barry de hartenbreker was, verbaasd. 'Hij is natuurlijk wel heel knap met die mooie kaaklijn en goeie jukbeenderen.' En Ben Sombogaart, die Barry te water liet in zijn watersnoodfilm De storm zegt: 'Hij heeft een wat hoekig, gebeeldhouwd gezicht. Dat is interessant en mooi op beeld; het geeft meer licht- en donkercontrasten dan een vollemaansgezicht. Dat van hem is klassiek krachtig. Hij zou kunnen spelen in een film over het Romeinse Rijk. Zijn gezicht is van alle tijden. Dat hebben niet alle acteurs.'

Ook volgens de (wetenschappelijke) standaard van Kendra Smith, professor biostatics aan het University of Nebraska Medical Center, die de knapheid van beroemdheden 'uit-rekent' volgens een geometrische beautyformule, is Barry behoorlijk knap. Hij is geen Brad Pitt, want dat is volgens haar de knapste en meest symmetrische man op aarde. Maar de linker- en rechterkant van Barry's gezicht zijn bijzonder symmetrisch en hij heeft meer trekken van beroemde, mooie celebritygezichten. Bijvoorbeeld dat zijn ogen even breed zijn en dat de ruimte tussen zijn ogen net zo breed is als één oog. Volgt u het nog? Een typisch kenmerk van de Clooneys en de Cruises. Toch vreemd, dat ook dát je niet meteen opvalt. Misschien komt het doordat hij, zoals Mark de Cloe zegt, zo'n gebalanceerd, rustig gezicht heeft, dat zijn knapheid je niet meteen opvalt. De Cloe voegt eraan toe: 'Maar dat is het dus allemaal niet. Het is zijn overtuiging. Je voelt dat hij goed kan spelen - dat is pas echt wat hem zo foto- of camerageniek én aantrekkelijk maakt. Zijn acteertalent doet 't 'm, daar ben ik van overtuigd.'

Is Barry zo'n goede acteur dan?

Ja, toch wel. In Komt een vrouw... was er opeens een frons op zijn voorhoofd verschenen die niet meer is weggegaan. Als je zijn rollen van daarna achter elkaar zou zien, zie je die frons meewerken. Een frons van wanhoop in Taped, van gekweldheid in zijn rol als Vincent van Gogh, van rotzakkerigheid in Loft. Barry kan iets, blijkt dan: mannelijke, menselijke zwakheid laten zien zonder zijn kijkers weg te jagen. Barry laat altijd doorschemeren: ik ben ook maar een mens. Dat maakt hem heel aantrekkelijk en heel dichtbij.

Ja, hij is een heel goede acteur, zeggen ook drie regisseurs en zijn tegenspeelster in Kenau, Kenau zelf, Monic Hendrickx: 'Ik heb de theatersolo gezien van Barry over zijn broer met het downsyndroom. Daarin vond ik hem heel goed. Een heel fysieke rol. Hij switcht daar tussen twee personages. Het is echt iemand met verschillende gezichten.'

'Ja', zegt Pim van Hoeve, regisseur van de televisieserie Een huis voor Vincent, die Barry ook zag in zijn theatersolo Denne. 'Dat zo'n aantrekkelijke jongen lelijk en gek durfde te zijn, overtuigde me Barry te vragen auditie te doen voor de rol van Vincent van Gogh. Van Hoeve: 'Ik zag het bij de screentest voor Een huis voor Vincent meteen. Hij ging daar heel diep. Er zijn van die acteurs bij wie je naar binnen mag kijken. Ze durven een luikje open te zetten. Dat heeft Barry Atsma ook in grote mate. Daardoor kun je bijna meevoelen met wat Vincent van Gogh gevoeld moet hebben,'

'Ja, zegt ook Ben Sombogaart: 'Wat hem vooral goed maakt, is dat hij altijd iets mystieks bijdraagt aan een karakter. Een groot verdriet of angst of zorgen, er zijn altijd meerdere lagen. Dat haalt hij ergens uit zichzelf. Het maakt zijn personages spannend; je blijft benieuwd, je weet nooit wie dat karakter is.'

Mark de Cloe zegt het zo: 'Wat hij kan, is in een karakter een tegenkleur te laten zien, iets wat er doorheen schemert en wat je in het personage doet geloven, iets getroebleerds, iets komisch, zorgelijks. In Mannenharten is hij de knappe jongen met de vele vriendinnen, maar daar schemert een heel kwetsbare kant doorheen. Er is iets geheimzinnigs aan acteurs die zo een rol kunnen neerzetten. Barry Atsma heeft het, maar Daan Schuurmans ook.'

En wat is dat dan, dat geheim?

'Subtiliteit', volgens Janusz Gosschalk: 'Je hebt niet door hoe subtiel hij speelt. Dat is knap. Als ik kijk naar screentests, doe ik vaak het geluid uit. Dan zie je veel meer. Het is moeilijk uit te leggen wat het is, maar Barry doet veel met zijn ogen. Niet zo bewust, het zit 'm in kleine bewegingen. Hij doet nooit te veel, geeft niet de hele tijd gas, maar laat het uit zijn binnenwereld komen. Dat had Philip Seymour Hoffman ook, explosief acteren door heel weinig te doen.'

'Barry hangt een beetje tussen held en gewone jongen in', zegt Monic Hendrickx. Volgens mij is dat het. Barry heeft allebei. Hij is de jongen van hiernaast, maar hij is ook de held op wie je verliefd zou kunnen worden. In Kenau ook. Daar is hij sukkel en strijder tegelijk. Hij loopt maar achter Kenau aan en komt telkens net te laat in het script aangalopperen. Toch gebeurt er iets tussen Kenau en Wigbold.'

Ben Sombogaart zag iets soortgelijks in Barry: 'Ik zocht voor De storm naar iemand die iets stoers had, een redder. Maar ik zocht ook een gewone Zeeuwse jongen. Barry is niet boertig of zo, maar je gelooft wel dat hij is geworteld in de Zeeuwse klei. Hij heeft niet per se een heel moderne, intellectuele uitstraling. Die rol van Aldo in De storm was ook ondankbaar en niet zo makkelijk. Hij moet de hele tijd achter Sylvia Hoeks aanhobbelen, die hem bozig afwijst. Hoe maak je zo'n afhankelijke rol spannend? Daar heeft hij zich goed doorheen geslagen.'

Is Barry dus een pleaser?

Janusz Gosschalk omschrijft het anders. 'Er iets opens, eerlijks aan hem. Dat zag je in Taped met Susan Visser. De waarachtigheid waarmee hij meeging in de paniek van dat beklemmende verhaal.' Gosschalk zag het ook goed in Barry's rol van de lul die vreemdging terwijl zijn vrouw met borstkanker thuis zat. 'Voor Komt een vrouw bij de dokter, die hebben wij niet gecast, had ik niet meteen aan Barry gedacht. Ik zou op voorhand een minder knappe man hebben gezocht. Maar door de eerlijkheid en openheid die hij in de rol legde, kwam hij ermee weg. Je kreeg ondanks zijn onsympathieke avonturen mededogen met hem.' '

Dat is des Barry's, volgens Gosschalk. 'Het publiek houdt veel van hem. Zijn films doen het bijna altijd goed. Sommige acteurs zijn broeierig of getormenteerd, hij is opener, iemand naar wie je graag blijft kijken, je wilt met hem de film door.'

Dat eerlijke was Monic Hendrickx ook opgevallen: 'Soms bloost hij, dat vind ik zo leuk. En niet per se in intieme scènes, ook als het rauw of emotioneel is.'

Houdt de camera van hem, zoals ze dat altijd zeggen?

Janusz Gosschalk: 'Ja, de camera houdt zeker van Barry. Daar is wel iets interessants aan. Je hebt ontzettend mooie acteurs die op camera tegenvallen en je hebt acteurs die op straat nauwelijks opvallen, maar juist heel bijzonder overkomen op beeld. Barry heeft het alle twee. Een knappe man met uitstraling, die hij houdt als de camera aangaat.'

En verder?

Is Barry een heel serieus en ijverig acteur, wat je volgens de drie regisseurs zeker terugziet in zijn films. Ben Sombogaart vertelt over De storm: 'Hij weigerde een drysuit aan te trekken voor de takes in het koude water. Als je klappertandend moet spelen, moet je niet warm en droog zijn, vond Barry.

En Monic Hendrickx: 'Soms als 'de camera op jou is' en niet op je tegenspeler, dan acteert een tegenspeler op halve kracht om niet al zijn kruit te verschieten. Dat doet Barry dus niet. Die speelt voluit. Ik herinner me een scène waarin hij half aan de zijkant van het paard hing, maar toch de opname niet stillegde, omdat hij mij wilde laten doorspelen.'

Zijn er ook mensen die niet blij zijn met Barry?

Tekenaar en portrettist Paul van der Steen ziet al die eerlijkheid en openheid niet. 'Bijna al die jongens en meisjes van televisie en film hebben een moeilijk te raden eigenheid. Als ik naar naar hun foto's en tv-beelden kijk, zie ik geverfd haar, regelmatige bezoeken aan de kapper en de mondhygiënist, 'spontane ongeschorenheid' en dat alles bijgewerkt met Photoshop. De Van Nieuwkerkens, Atsma's en broer en zus De Mol enzo, het zijn ware Angstgegners voor mij als portrettist. Ik kan er niets mee, ik mag alleen de buitenkant zien. Een plastic rol, een altijd geregisseerde uitstraling. Barbies en Kens. Barry Atsma is een aardige jongen van hiernaast en dat beeld koestert hij. Hij laat me er niets anders in zien dan alleen de buitenkant. Als je het mij vraagt: liever niet. Ik teken liever schrijvers met scheefgezakte mondhoeken en mismoedige wallen van te veel drank.'

Barry Bladsla

Barry Atsma (1972) begon zijn carrière in Bureau Kruislaan en Goede Tijden, Slechte Tijden. Via Baantjer en De Passievrucht werd hij de lover van Isa Hoes in Rozengeur & Wodka Lime. Vanaf die tijd ging hij ook spelen bij Toneelgroep Amsterdam. In 2009 kreeg hij een Gouden Kalf voor zijn rol in Komt een vrouw bij de dokter. Daarna volgden de hoofdrollen: In Quiz van Dick Maas, in Taped van Diederik van Rooijen. Atsma is nu aan het filmen voor Knielen op een bed violen. Hij heeft trouwens ook een eigen karakter in de Donald Duck: Barry Bladsla.

undefined

Meer over