Bush onder vuur na top met Poetin

Vriendschap is mooi, maar in de ogen van sommige conservatieven én liberalen in de Verenigde Staten is president Bush te ver gegaan met zijn lovende woorden over de Russische president Poetin....

Van onze correspondent Bert Lanting

Die beoordeling kwam Bush te staan op kritiek van links en rechts. De Democratische voorzitter van de Senaatscommissie voor buitenlandse betrekkingen, Joe Biden, zei dat hij de voormalige KGB-generaal zelf niet vertrouwde. Ook conservatieven klaagden dat Bush de Russische president te veel eer had bewezen door hem 'eerlijk' en 'recht door zee' te noemen.

Zbigniew Brzezinski, ooit president Carters nationale veiligheidsadviseur, vond Bush' uitlatingen 'sentimenteel' en tegelijk ook enigszins 'betuttelend'.

Rusland-expert Michael McFaul van de Carnegie Stichting in Washington noemde het een 'beginnersfout' van Bush. Volgens hem was het Bush er vooral om te doen de Europese landen te laten zien dat hij een vergelijk probeert te treffen met Rusland over zijn omstreden plannen voor een raketschild. Maar het gevaar is volgens McFaul dat de conservatieven rond Poetin nu de indruk krijgen dat het de VS alleen maar om het raketschild te doen is en niet om mensenrechten.

In een commentaar onder de kop 'Meneer Poetins ziel' veegde de Washington Post president Bush de mantel uit voor zijn 'vergissing'. De krant wees op de twijfels over de persvrijheid in Rusland en zei dat Bush' overdreven vriendelijke woorden aan het adres van Poetin zijn steun voor een democratisch Rusland ondermijnden.

De krant wees er ook op dat de Republikeinen juist altijd veel kritiek hadden op de 'fixatie' van Clinton op president Jeltsin. Maar een Witte-Huismedewerker wees die kritiek af. 'Het probleem met de Clinton-regering was dat Boris Jeltsin synoniem werd met hervormingen', zei hij tegen de krant. Volgens hem waren de betrekkingen tussen Clinton en Jeltsin zo nauw dat de regering moeite had kritiek te uiten op de Russische president. 'Maar dat is niet wat er met Poetin is gebeurd.'

Naar zeggen van Bush' medewerkers heeft de president in het gesprek met Poetin ook twee minder aangename onderwerpen aangesneden: de bezorgdheid over de persvrijheid en over het Russische optreden in Tsjetsjenië.

Ondanks hun twijfels over Poetin zijn de conservatieven tevreden over Bush' eerste reis naar Europa. De conservatieve commentator Charles Krauthammer stelde tevreden vast dat Bush voet bij stuk had gehouden tijdens zijn ontmoetingen met de leiders van de NAVO-landen en Rusland.

'Kijk hoe Bush terugkeert uit Europa, ondanks alle retorische buigingen voor de Russische, Europese en linkse gevoeligheden: Kyoto is dood. Het ABM-verdrag is geschiedenis. Het raketschild komt eraan. De uitbreiding van de NAVO heeft een nieuwe impuls gekregen', zo somde Krauthammer het resultaat van de reis op. 'Het beste unilateralisme is unilateralisme met een fluwelen handschoen.'

Poetin zelf noemde Bush in een interview met Amerikaanse correspondenten in Moskou een 'partner' en een 'aardige man om mee te praten'. Maar hij waarschuwde dat Rusland zich er niet bij zal neerleggen als de VS het ABM-verdrag, dat de ontwikkeling van een landelijk raketschild verbiedt, eenzijdig opzeggen. Volgens Poetin zal Rusland dan op zijn beurt de wapenbeheersingsverdragen overboord zetten en zijn arsenaal uitbreiden met meerkoppige kernraketten, die het onder de afspraken met de VS heeft afgeschaft.

Meer over