Buschauffeurs blijven Ferraririjders subsidiëren

ALLART HOEKZEMA

Het Argentijnse staatshoofd Cristina Fernández de Kirchner is zondag herkozen met 54 procent van de stemmen, liefst 37 procentpunten meer dan haar naaste belager, de sociaaldemocraat Hermes Binner. Ze dankt haar historische zege aan de bloeiende economie en de solidariteit van de bevolking na de dood van haar echtgenoot Néstor Kirchner, die in oktober 2010 overleed.

Enkele maanden na haar aantreden als president in 2007, toen ze haar man opvolgde, deed een ruw conflict met 's lands machtige landbouwsector Fernández' populariteit kelderen tot 20 procent. Velen verzekerden destijds dat ze zich niet zou herstellen, en dat de dagen van het zogeheten 'kirchnerisme' (een mengeling van protectionisme en hoge uitgaven voor een genereus programma van sociale zekerheid en aan staatssubsidies) waren geteld. Na de dood van haar echtgenoot, tevens haar eerste adviseur, werd zelfs gefluisterd dat de president de politiek zou verlaten.

Maar haar status als weduwe versterkte Fernández, die sinds de indrukwekkende begrafenis van Kirchner haar imago heeft verbeterd. Ze werd zondag president met veruit de meeste electorale steun sinds de terugkeer van de democratie in Argentinië in 1983.

'Ik ben gewend aan situaties van extreme druk. Mijn kalmte raak ik niet gauw kwijt. Ik heb een hoge psychologische weerstand', zei ze in een vraaggesprek voor haar onlangs verschenen biografie, La Presidenta, van de regeringsgezinde journaliste Sandra Russo. 'Sinds hij (Kirchner, red.) stierf, is het alsof mijn druktolerantie is verstevigd. Iedereen verwacht dat ik vroeg of laat ontplof. Maar nu Néstor me geen psychologisch tegenwicht biedt, dwing ik mezelf steeds om me te beheersen', voegde ze eraan toe.

Haar overweldigende verkiezingsoverwinning is gebaseerd op de robuuste groei van de Argentijnse economie in de laatste acht jaar en op het onvermogen van de versnipperde oppositie om een geloofwaardig alternatief te bieden. Bovendien is het conflict met de agrarische sector, Argentiniës belangrijkste exportkracht, opgelost. Veel boeren stemden zondag op Fernández.

'Ik heb nooit kandidaat willen zijn. Nooit. Niet voor het presidentschap, noch voor de senaat en evenmin voor de kamer van afgevaardigden. Ze hebben me altijd moeten overhalen', zegt ze eveneens in La Presidenta.

Cristina Fernández kreeg, eerder dan haar man, nationale bekendheid toen ze de zuidelijke provincie Santa Cruz in de senaat vertegenwoordigde. Als senator werd ze populair vanwege haar strijdvaardige stijl, die haar vaak in botsing bracht met de baronnen van haar eigen partij, de peronistische Partido Justicialista. Haar medewerkers karakteriseren haar als obsessief, veeleisend en weinig verdraagzaam voor eigen en andermans fouten.

Ze weigert interviews aan niet-regeringsgezinde journalisten, omdat die haar boodschap 'steeds verdraaien'. Ze geeft de voorkeur aan 'directe communicatie' via openbare toespraken en regelmatige bezoeken aan de nog altijd vele armenwijken in Argentinië. In haar overwinningsrede zei ze: 'Ik zal mijn project van een actieve en beschermende staat voortzetten.'

Maar het is de vraag of het dure staatsinterventionisme betaalbaar blijft in tijden van mondiale crisis. De prijssubsidies voor veel basisproducten kosten de overheid, en dus de belastingbetaler, miljarden euro's per jaar. En het probleem is dat ze niet specifiek zijn maar algemeen. Iedereen profiteert ervan, ook de rijken, die makkelijk het volle pond voor benzine of elektra kunnen betalen. Zo ontstaat de bizarre situatie dat buschauffeurs in Buenos Aires in feite de vent subsidiëren die in een Ferrari rijdt.

Allart Hoekzema is correspondent in Latijns-Amerika.

undefined

Meer over