Burgemeestersadvies redt Cohen uit de brand

Staatssecretaris Cohen van Justitie krijgt steun bij zijn beslissingen over 'witte illegalen'. Prominente burgemeesters gaan hem adviseren. Politiek stond Cohen met zijn rug tegen de muur....

Staatssecretaris Cohen van Justitie heeft zich uit een benarde positie gered door een commissie in te stellen met burgemeesters van de vier grote steden, die hem moet adviseren over de positie van 'witte illegalen'. Stond Cohen er eerst alleen voor, nu krijgt hij hulp van prominenten uit de samenleving.

In zijn hart is Cohen voor verruiming van de witte-illegalenregeling. Die bepaalt dat illegalen die lang in Nederland wit hebben gewerkt, mogen blijven. Veel witte illegalen zijn echter bij deze regeling buiten de boot gevallen. 'Het beleid schuurt', liet Cohen zich enkele maanden geleden tegenover journalisten ontvallen.

Een meerderheid in de Tweede Kamer wilde niet overgaan tot een versoepeling van de regeling die door het vorige kabinet is gemaakt. Politiek stond Cohen met zijn rug tegen de muur.

In schrijnende gevallen kan de staatssecretaris toch een vergunning verstrekken. Maar zijn mogelijkheden zijn beperkt. De nieuwe commissie gaat hem nu adviseren over individuele witte illegalen. Ze zal vooral persoonlijke informatie geven, bijvoorbeeld over de mate van inburgering. Die adviezen kunnen leiden tot een versoepeling van de regeling, zo is de verwachting in Den Haag. De VVD is daarvoor echter wel beducht.

Cohen krijgt nu hulp om een evenwichtig oordeel te vellen. Als meer op de inburgering wordt gelet - burgemeesters kunnen dat beter beoordelen - wordt de kans groter dat meer witte illegalen mogen blijven.

Voor Cohen heeft zo'n commissie grote voordelen. Adviseert zij positief over een verblijfsvergunning, dan zal Cohen met plezier zo'n vergunning verstrekken. Zo'n advies moet wel zijn voorzien van sterke argumenten. Cohen houdt de eindverantwoordelijkheid voor de beslissing en die moet dus goed gefundeerd zijn. De Amsterdamse burgemeester Patijn, die de instelling van de commissie maandag wereldkundig maakte, wees daarop.

Uitvoerig overleg tussen de desbetreffende stad en het departement van Justitie voordat een advies wordt uitgebracht, moet voorkomen dat Cohen zich gedwongen voelt het advies terzijde te leggen. Adviseert de commissie negatief, dan heeft Cohen steun als hij dat advies overneemt. Die steun ontbeert hij nu.

Tot nog toe konden witte illegalen zich direct tot Cohen wenden, die persoonlijk de beslissing nam. Dat leidde na een hongerstaking van 132 witte illegalen in Den Haag in februari tot een vergunning voor dertien van hen.

De lobby voor de burgemeesterscommissie begon eind februari tijdens de herdenkingsbijeenkomst van de Februaristaking in Amsterdam. De juist begonnen hongerstaking van vijftien Turkse vrouwen in Amsterdam was daar een belangrijk gespreksonderwerp. De Amsterdamse PvdA had in de gemeenteraad geopperd de burgemeester een bindend advies over een verblijfsvergunning te laten verstrekken.

Het D66-Kamerlid Dittrich herinnerde Patijn eraan dat hij in 1997 een motie had ingediend die pleitte voor zo'n burgemeesterscommissie. Zij moest alleen niet een bindend, maar een zwaarwegend advies geven. Met steun van D66 zette de PvdA'er Patijn vooral in zijn eigen partij de lobby voor de witte illegalen intensief voort. Cohen en Patijn peilden vorige week bij de coalitiepartijen PvdA, VVD en D66 hoe de commissie zou vallen. De desbetreffende Kamerleden waren voor.

Het is tevens een voordeel dat de burgemeesters van verschillende politieke signatuur zijn. Deetman (Den Haag) is CDA'er, Opstelten (Rotterdam) VVD'er. Utrecht heeft tijdelijk geen burgemeester, maar commissaris der koningin Staal is lid van D66.

Meer over