INTERVIEW

Burgemeester Mikkers van Den Bosch over 11-11: ‘Ben ik er blij mee? Nee, ik ben er niet blij mee’

Op de Parade voor de Sint-Janskathedraal is een grote tent neergezet. Feestgangers hebben hiervoor kaartjes moeten kopen.
 Beeld Marcel van den Bergh
Op de Parade voor de Sint-Janskathedraal is een grote tent neergezet. Feestgangers hebben hiervoor kaartjes moeten kopen.Beeld Marcel van den Bergh

De elfde van de elfde gaat in Den Bosch dit jaar door, ondanks oplopende coronabesmettingen. Maar wel gereguleerd. Wie denkt dat het donderdag losgaat in de hoofdstad van Brabant heeft het mis, zegt burgemeester Jack Mikkers

Peter de Graaf en Abel Bormans

Donderdag, één dag voor het kabinet naar verwachting nieuwe coronamaatregelen aankondigt, zullen in Den Bosch duizenden mensen met elkaar de opening van het carnavalsseizoen vieren. Burgemeester Jack Mikkers heeft er buikpijn van. Maar met een gereguleerd feest in afgeslankte vorm heeft hij volgens hem voor ‘het minst slechte scenario’ gekozen.

Er bestaat een hardnekkig misverstand over de opening van het carnavalsseizoen, meent burgemeester Jack Mikkers van Den Bosch, namelijk dat het in Limburg wegens corona is afgelast, maar in Brabant ‘gewoon’ kan doorgaan. Dat zijn provincie zich niets zou aantrekken van de oplopende besmettingscijfers en de noodkreten uit de ziekenhuizen.

Zo is het absoluut niet, zegt Mikkers. Zijn afweging om de opening van het carnavalsseizoen tóch door te laten gaan, zij het in afgeslankte vorm, noemt hij ‘een enorm dilemma’. De situatie geeft hem ‘buikpijn’. ‘Nee, ik ben er niet blij mee. Ik had liever gehad dat het feest helemaal vrij was doorgegaan, of helemaal niét was doorgegaan.’

Maar het kabinet laat het aan de burgemeesters, en dus ontstaan er verschillen. ‘In Limburg hebben ze de grote evenementen, de protocollaire festiviteiten die horen bij de opening van het carnavalseizoen , afgelast’, vertelt Mikkers in het historische stadhuis aan de Markt. ‘Iedereen vergeet dat wij dat in Den Bosch al enkele weken geleden hebben gedaan.’

‘De kroegen zijn gewoon open’

Want de officiële opening van het carnavalsseizoen, het ‘protocol van D’n Elfde van d’n Elfde’ met het aftelmoment en het hijsen van de vlag aan de Sint-Janskathedraal in aanwezigheid van duizenden mensen, gaat fysiek niet door. De Oeteldonksche Club zette een streep door het evenement, vanwege corona.

Mikkers: ‘Daarmee was Den Bosch één van de eerste steden waar de protocollaire festiviteiten zijn afgelast. Maar de kroegen en restaurants zijn en blijven gewoon open, zowel in Limburg als in Brabant. Wat gebeurt er als die allemaal volstromen met carnavalsvierders? Toen hebben we alle scenario’s op een rijtje gezet en het minst slechte gekozen. Want ik kan niet zomaar alle kroegen voor een dag sluiten.’

Samen met de horeca heeft de gemeente ervoor gekozen de opening van het carnavalsseizoen te reguleren, aldus de VVD-burgemeester. ‘Ook voor de horeca was het de vraag: gaan we gewoon open en wachten we de massa’s af? Of proberen we de aantallen te limiteren? In voorgaande jaren kwamen wel vijftig- tot zestigduizend mensen af op de carnavalsopening.’

Den Bosch maakte van D’n Elfde van d’n Elfde een evenement, waarvoor 25 duizend kaarten zijn verkocht. Die toegangsbewijzen, bestaande uit een polsbandje en bijpassend embleem, kosten 11 euro per stuk en waren in een mum van tijd uitverkocht. Daarmee krijgt de houder toegang tot een afgebakend evenemententerrein in de binnenstad met zeventig cafés en restaurants plus twee feesttenten. ‘Het aantal is gebaseerd op maximaal 70 procent van de capaciteit in de horecagelegenheden’, legt Mikkers uit. Als een locatie vol zit, worden bezoekers doorverwezen naar andere plekken.

Bij de horecagelegenheden worden bezoekers gecontroleerd op de QR-code. Maar om lange wachtrijen bij cafés te voorkomen worden ook vijf QR-controlepunten rond de binnenstad opgesteld. Daar kunnen carnavalsvierders hun QR-code en legitimatiebewijs laten checken, waarna ze een tweede polsbandje ontvangen. Met dat polsbandje om kunnen ze alle horecagelegenheden in zonder verdere controles.

De gemeente heeft aangekondigd ‘streng te handhaven’. Ze roept mensen zonder kaartje op niet naar Den Bosch te komen. Want ze komen de kroegen niet in, waarschuwt Mikkers: hele pleinen en straten in de binnenstad zijn voor hen afgesloten. ‘Ik lees berichten dat het helemaal losgaat in Den Bosch. Dat is niet zo. Het is echt anders dan in andere jaren, met veel kleinere aantallen. Zo houden we er nog grip op. Anders zou de regie totaal weg zijn. Als we niets hadden gedaan, dan was het pas echt losgegaan.’

‘Ik kan de horeca niet sluiten’, herhaalt Mikkers nog maar eens. ‘Er zijn ook nog steeds voetbalwedstrijden, festivals en andere evenementen. In de Kuip zaten zondag meer mensen dan donderdag naar Den Bosch komen. Dan zeg ik: gelijke monniken, gelijke kappen, om het op z’n katholieks te zeggen.’

Het Jeroen Bosch Ziekenhuis in Den Bosch heeft zijn medewerkers gevraagd donderdag geen carnaval te gaan vieren. Had de burgemeester niet ook zo’n verklaring kunnen laten uitgaan, gezien de alarmerende coronacijfers? Mikkers: ‘Ik had kunnen oproepen: Kom niet naar Oeteldonk! Maar het is een illusie te denken dat dan iedereen naar me luistert.’ Hij roept de carnavalsvierders op hun ‘gezond verstand’ te gebruiken en ‘verantwoordelijk’ te zijn.

Kon Mikkers echt niet anders?

Hoogleraar Staats- en bestuursrecht Wim Voermans (Universiteit Leiden) stelt dat de burgemeester van Den Bosch inderdaad in een lastig parket zit: ‘Hij kan niet ineens met een noodverordening de kroegen sluiten. Dat staat de wet in dit geval niet toe - er moet dan sprake van een ramp zijn - en ook de gemeenteraad moet achteraf akkoord gaan. Zo’n noodscenario zou alleen in beeld kunnen komen bij bijvoorbeeld 20 duizend besmettingen per dag.’

Voermans: ‘Mikkers is, helaas voor hem, ingehaald door de tijd. Maar hij kan niet twee dagen van tevoren zomaar bepalen dat alle openbare gelegenheden dichtgaan. Een rechter zou dat als paniekvoetbal kunnen afdoen.’

Volgens Voermans is een belangrijk verschil met Limburg dat in Noord-Brabant de ziekenhuizen beduidend minder vol zijn. ‘Ik denk dat dat een grote rol heeft gespeeld bij de risico-inschatting.’

Op een ander vlak is Voermans kritischer: ‘Mikkers doet alsof zijn pakket maatregelen precies hetzelfde is als in Limburg. Maar daar zijn de buitenevenementen ook echt afgelast. ‘Let op ons zorgpersoneel’, straalt dat uit. Dat is in Noord-Brabant nu minder het geval.’

‘Ik zou niet graag in Mikkers’ schoenen staan’, zegt gedragsdeskundige Ginny Mooy. ‘Alle ogen zijn op hem gericht, hij staat nu symbool voor het hele overheidsbeleid. Dat is niet eerlijk. Hij handelt simpelweg naar wat redelijk is binnen het door het kabinet vastgestelde beleid. Het was beter geweest als het kabinet zelf zich hier nadrukkelijker over had uitgesproken.’

Meer over