Bundesbank werd ingeschakeld om Iran te betalen

GERARD REIJN

India haalt 13 procent van zijn oliebehoefte uit Iran. Dat is vierhonderdduizend vaten per dag, en dat levert Iran rond 12 miljard dollar per jaar op.

Het probleem is hoe die olie betaald moet worden. Niet dat India platzak is. De vraag is alleen: hoe krijgt het dat geld in Iran? Rechtstreeks gaat dat niet en de sluiproute via Duitsland blijkt nu ook niet te werken. Tot schade en schande van Angela Merkel.

Drie jaar geleden kondigden de Verenigde Naties sancties af tegen Iran, in verband met het Iraanse atoomprogramma. Ondanks de sancties bleef de Iraanse olie naar India stromen en het geld naar Teheran.

De overboeking werd uitgevoerd via de Asian Clearing Union (ACU), een netwerk van centrale banken in Azië. Amerika klaagt al jaren dat die route niet kosjer is: het is niet te controleren of geld terecht komt bij organisaties die betrokken zijn bij Iraans atoomprogramma.

Vlak voordat de Amerikaanse president Obama in januari op bezoek kwam in New Delhi, vond India het tijd om een gebaar naar de Amerikanen te maken: de overboekingen via het ACU-netwerk werden gestaakt. De Amerikanen juichten de stap toe, maar India zit sindsdien met het probleem hoe die olie te betalen.

Er werd een ingewikkeld schema opgezet, dat alles weg heeft van een doolhof. De nationale oliemaatschappij, de Indian Oil Company (IOC) maakte geld over naar de centrale bank van India. Die sluisde het naar de Bundesbank, de centrale bank van Duitsland, die het op zijn beurt overboekte naar de Europees-Iraanse Handelsbank EIHB, een bank met het hoofdkantoor in Hamburg. Twee Duitse ministeries hadden de route goedgekeurd.

Dat hadden ze beter niet kunnen doen. Toen de constructie onlangs werd onthuld in het Duitse Handelsblatt, was Duitsland te klein. Twee aandeelhouders van EIHB staan op een zwarte lijst van de Europese Unie: Bank Mellat en Bank Refah. Beide banken zouden betrokken zijn bij de financiering van Irans nucleaire programma.

De oppositie sprak er schande van. Voorzitter Dieter Graumann van de Centrale Joodse Raad noemde het een 'ten hemel schreiende schande' dat Duitsland zaken deed met 'de regerend wereldkampioen inzake de holocaust-ontkenning'. Premier Angela Merkel bleef weinig anders over dan de betalingsroute alsnog te blokkeren. Mogelijk wordt zelfs de Europees-Iraanse Handelsbank gesloten.

Iran en India zijn weer op zoek naar een nieuwe betalingsroute en schijnen met Japan in gesprek te zijn. India praat ook met alternatieve leveranciers, zoals Nigeria en Irak. Maar het zal flink duurder uit zijn, verwachten experts.

undefined

Meer over