Buma's advies aan het volk verdeelt de coalitie

Uw politieke nieuwsbrief

Buma zegt het liever nu vast: hij gaat een eventueel nee van het volk over de 'sleepwet' negeren. Beeld anp
Buma zegt het liever nu vast: hij gaat een eventueel nee van het volk over de 'sleepwet' negeren.Beeld anp

Goedemiddag. De referendumkater speelt al op voor het kabinet-Rutte III goed en wel is begonnen. D66-leider Pechtold vindt dat CDA-leider Buma het een en ander uit te leggen heeft. Onderwijl stappen voormalig linkse rivalen over hun oud zeer heen.

Hier zijn uw Dagkoersen. Wilt u deze nieuwsbrief dagelijks per mail ontvangen? Regel het eenvoudig via volkskrant.nl/dagkoersen.

null Beeld de Volkskrant
Beeld de Volkskrant

GESPREK VAN DE DAG
Referendumhoofdpijn

'Ik wil dat die 'sleepwet' doorgaat. Hier ga ik de keuze maken dat we dit referendum niet beschouwen als een echt referendum.' Dixit CDA-leider Buma afgelopen weekend in de Volkskrant. Het klopt dat de coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie de Wet raadgevend referendum wil intrekken, maar hier liep Buma wel heel hard van stapel, vindt D66.

Zo'n 400 duizend mensen tekenden de petitie voor een referendum over de Wiv (de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten, deze wet gaat per 2018 in en regelt onder meer dat de diensten ook internetverkeer kunnen aftappen). Dus komt er, waarschijnlijk tegelijkertijd met de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2018, een referendum over die Wiv, die door de tegenstanders 'sleepwet' is gedoopt.

Buma's uitspraak was 'onverstandig', vond D66-Kamerlid Verhoeven al. Zijn partij wil eerst de uitslag van het referendum afwachten. Vandaag doet partijleider Pechtold er nog een schepje bovenop. 'Het is aan de heer Buma om nu uit te leggen waarom dat standpunt is ingenomen. Er zijn geen afspraken over gemaakt in de coalitie.' Kersvers VVD-fractieleider Dijkhoff zegt de wet te gaan verdedigen in de aanloop naar het referendum. Hij denkt mensen te kunnen overtuigen van de noodzaak van de Wiv. 'Het is een anti-terreurwet die we nodig hebben om ons land veilig te houden. We zullen de uitslag meenemen als advies.'

Deze eerste onenigheid in de nieuwe coalitie is koren op de molen van de oppositie. Die eist duidelijkheid van premier Rutte. De VVD-leider moet morgenochtend, voor het begin van het debat over de regeringsverklaring, per brief aan de Kamer laten weten hoe zijn derde kabinet zal omgaan met het referendum over de Wiv.

En Buma? Die vertrok vanmiddag geen spier. 'Ik zeg liever nu dat we het referendum negeren, dan dat we mensen voor de gek houden.'

Coalitiepartners Pechtold en Buma zijn het oneens over het referendum over de 'sleepwet'. Beeld ANP
Coalitiepartners Pechtold en Buma zijn het oneens over het referendum over de 'sleepwet'.Beeld ANP

VERBOND VAN DE DAG
Linkse samenwerking

Het heeft even geduurd, maar SP, GroenLinks en PvdA zijn er eindelijk in geslaagd een gezamenlijk plan te presenteren. 'Linkse samenwerking' was decennialang een ideaal dat steevast uiteenspatte op de weerbarstige praktijk. Vooral PvdA en SP beschouwden elkaar in de eerste plaats als concurrenten. Maar de omstandigheden zijn nu dusdanig dat de partijen nauwelijks anders kunnen dan de krachten bundelen. Opgeteld nemen ze nog geen kwart van de Kamerbankjes in (samen 37 zetels).

Daarom hebben Roemer, Klaver en Asscher besloten dat de tijd van praten over linkse samenwerking voorbij is. Vandaag presenteerden ze een twintigpuntenplan met alternatieve keuzes voor het regeerakkoord van Rutte III. Ze zetten een streep door de verhoging van de btw, een streep door de vlaktaks, een streep door lagere winstbelasting en lagere dividendbelasting. In plaats daarvan bieden zij meer salaris voor politie, docenten en verpleegkundigen, geen eigen risico meer, de gaswinning omlaag en een CO2-heffing voor vervuilende industrie.

Het lijstje kent wel enkele disclaimers. De drie partijen willen hiermee niet impliceren dat ze de rest van het regeerakkoord wél goed vinden. Evenmin verplicht dit plan tot eeuwige trouw aan het linkse opppositieblok. Of zoals Klaver het samenvat: 'Soms doe je dingen alleen en soms doe je ze samen.'

Linkse vrienden: Roemer, Asscher en Klaver. Beeld anp
Linkse vrienden: Roemer, Asscher en Klaver.Beeld anp

BELLETJE VAN DE DAG
'Hello Halbe? This is Boris'

Zoals in Groot-Brittannië de stiff upper lips een fractie van een seconde bewogen toen Boris 'Brexit' Johnson minister van Buitenlandse Zaken werd, zo fronsten in Nederland kortstondig de wenkbrauwen toen Halbe 'Zaken doen met dictators' Zijlstra werd benoemd tot 's lands hoogste buitenlandvertegenwoordiger. (Verslaggever Natalie Righton schreef dit profiel (+) over de nieuwe VVD-minister.)

De twee uitgesproken rechtse politici zouden het zomaar goed kunnen vinden, al zal Zijlstra het vertrek van de Britten uit de EU betreuren. Vandaag kreeg de VVD'er een eerste belletje van Johnson, zo meldt de Britse minister op twitter. Het was een 'excellent first call'. 'Het Verenigd Koninkrijk en Nederland zijn goede vrienden en partners.'

De Britse minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson. Beeld ap
De Britse minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson.Beeld ap

OOK DAT NOG
Zorgpremie gaat flink stijgen

Het kabinet-Rutte III kiest ervoor het eigen risico te bevriezen op 385 euro. De keerzijde hiervan is dat de zorgpremie omhoog gaat. Dat zijn communicerende vaten, placht voormalig minister van VWS Edith Schippers te zeggen. Het CPB bevestigt dit: op verzoek van de Kamer laat het planbureau weten dat de premie in 2021 oploopt tot gemiddeld 1600 euro (tegen gemiddeld 1290 euro nu). Na het rapport van het PBL van gisteren, is ook dit munitie voor de oppositie. 'Alweer belazerd door Mark Rutte', reageert PVV-leider Wilders. Deze 300 euro extra premie komt geheid morgen terug in het eerste plenaire debat met de nieuwe regering.

Overigens kan het ook nog anders lopen. De premie kan nog hoger worden als minister Bruins (voor Medische Zorg) er niet in slaagt een zorgakkoord te sluiten om de stijgende kosten te beteugelen. De premie kan evenzeer lager uitvallen als zorgverzekeraars daartoe besluiten (het kabinet gaat er niet over). DSW kondigde bijvoorbeeld al aan dat, tegen de verwachting in, zijn premie komend jaar niet omhoog gaat.

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Wilt u deze per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl.

VVD'er Edith Schippers draagt het ministerie van VWS over aan de nieuwe ministers Hugo de Jonge (CDA) en Bruno Bruins (VVD). Beeld anp
VVD'er Edith Schippers draagt het ministerie van VWS over aan de nieuwe ministers Hugo de Jonge (CDA) en Bruno Bruins (VVD).Beeld anp
Meer over