Bulldozer verwierf zich aureool van vaderfiguur

Ariël Sharon is een van de laatste leiders van het eerste uur van Israël. Die status is sterker gebleken dan zijn roerige en omstreden verleden....

Henk Müller

ALS EEN houwdegen met grootvaderlijke trekjes heeft Ariël Sharon (72) zich als nieuwe premier van Israël geprofileerd. Met succes. Want de ex-generaal heeft een meerderheid van de kiezers ervan overtuigd dat hij de juiste mix biedt voor de komende tijd. Een harde hand, getemperd door wijsheid en realisme die zijn leeftijd met zich mee zou brengen.

Voor zijn aanhangers is Ariël Sharon - liefkozend 'Arik, koning der joden' genoemd - een oorlogsheld. Voor zijn tegenstanders is hij een ongeleid projectiel dat Israël volkomen zinloos in oorlog en geweld heeft gestort.

Nu tal van leiders van het eerste uur als Dayan, Rabin en Begin zijn overleden, heeft de overlever Sharon, met behulp van zijn ervaren pr-mensen, een haast mythologische status bereikt. Hij is een soort vaderfiguur die eenheid in het verdeelde Israël zal scheppen. Die verpakking is nieuw, maar de boodschap oud: geen concessies aan de Palestijnen, een bevriezing van vredesonderhandelingen zolang er geweld is en geen gesprekken met Arafat.

Sharon wordt ook wel de 'bulldozer' genoemd. Kiezers die zijn verleden niet goed kennen, zoals jongeren en Russische immigranten, nemen dat letterlijk, omdat hij zonder pardon de weg effende voor de bouw van joodse nederzettingen in bezet gebied. En als minister van Huisvesting liet 'de bulldozer' 80 duizend appartementen en huizen bouwen voor de Russische joden die in de jaren '90 naar Israël kwamen.

Maar zijn bijnaam heeft Sharon ook te danken aan het gemak waarmee hij zonder wroeging alles wat hem voor de voeten komt, platwalst. Voor Sharon heiligt het doel vrijwel alle middelen.

In 1928 geboren als kind van Russische immigranten groeide hij op op een boerderij waar de angst voor Palestijnse aanvallers permanent was. Als 14-jarige ging hij bij de joodse ondergrondse en hij ontwikkelde zich tot een meedogenloze soldaat. Hij voerde een elite-eenheid aan, vocht in elke oorlog en schroomde niet om naar eigen inzicht te handelen.

Na zijn militaire carrière stortte hij zich in de politiek. Als minister van Defensie voerde hij zijn zogeheten Big Plan uit, waarbij Israël in 1982 Libanon binnenviel om de PLO te verdrijven en in Libanon een nieuwe politieke orde te scheppen. Het liep uit op een ramp.

Het idee was dat Israël de Westelijke Jordaanoever zou innemen en de Palestijnen dan met behulp van een Libanese bondgenoot zou verdrijven. De Palestijnen zouden dan naar de Oostoever in Jordanië trekken en daar een nieuwe Palestijnse staat stichten. Daarmee zouden alle problemen voor Israël in één klap zijn opgelost.

Dit grootse plan hield minister Sharon voor de rest van de regering geheim. Geen enkele veronderstelling bleek te kloppen en toen de Libanese bondgenoot werd vermoord trokken diens troepen uit wraak en onder stilzwijgend toezien van de Israeli's, drie dagen moordend door de kampen Sabra en Chatila. Er vielen tweeduizend Palestijnse doden.

Onder druk besloot het kabinet Sharon te ontslaan. Zijn carrière leek ten einde. Maar de overlever Sharon bleef in de politiek en wist zich uiteindelijk op te werken tot Likud-leider.

De Arabische wereld ziet Sharon, vooral sinds Sabra en Chatila, als 'de slachter', als een racist die Arabieren ooit als infantiel, bangelijk en onbetrouwbaar betitelde. Nu moeten de Palestijnen met hem onderhandelen. Sharon is ouder. Maar wijzer?

Meer over